หลายคนคงเคยได้ยินคำเตือนที่ว่า "เปิดไฟนอนทำให้อ้วน" จนเกิดความสงสัยว่า แค่เปิดแสงสว่างทิ้งไว้ตอนหลับ ไม่ได้ลุกขึ้นมากินมื้อดึกเสียหน่อย น้ำหนักจะเพิ่มขึ้นได้อย่างไร?
ไทยรัฐออนไลน์ขอเฉลยตรงนี้เลยว่า "มีส่วนจริง" เนื่องจากการเปิดไฟนอน ไม่ว่าจะเป็นไฟเพดาน ไฟสลัว โคมไฟหัวเตียง หรือแม้แต่แสงจากหน้าจอทีวีและโทรศัพท์มือถือ ล้วนมีส่วนทางอ้อมที่เข้าไปรบกวนระบบภายในร่างกาย จนส่งผลให้น้ำหนักตัวของคุณพุ่งขึ้นแบบไม่รู้ตัว โดยมีเหตุผลทางวิทยาศาสตร์รองรับดังนี้
2 กลไกสำคัญ ทำไมเปิดไฟนอนแล้วน้ำหนักพุ่ง?
1. แสงไฟไปยับยั้ง "เมลาโทนิน" และลด "โกรทฮอร์โมน"
เมื่อเราเปิดไฟนอน แสงสว่างจะเดินทางผ่านเปลือกตาไปกระตุ้นสมอง ทำให้ร่างกายคิดว่ายังเป็นเวลากลางวัน ส่งผลให้การหลั่งฮอร์โมนเมลาโทนิน (Melatonin) ที่ช่วยในการนอนหลับลดลง เมื่อร่างกายนอนหลับไม่ลึกพอ ก็จะไปขัดขวางการทำงานของโกรทฮอร์โมน (Growth Hormone) ซึ่งมีหน้าที่สำคัญในการซ่อมแซมร่างกายและช่วยเผาผลาญไขมัน สรุปง่ายๆ คือ ระบบเผาผลาญของคุณจะทำงานแย่ลงในขณะหลับนั่นเอง
2. ฮอร์โมนหิวพุ่งสูง ฮอร์โมนอิ่มทำงานเพี้ยน
การนอนหลับท่ามกลางแสงไฟทำให้ร่างกายเกิดความเครียดโดยไม่รู้ตัว ซึ่งจะไปกระตุ้นฮอร์โมนคอร์ติซอล (Cortisol) และส่งผลต่อเนื่องให้ฮอร์โมนเกรลิน (Ghrelin) หรือฮอร์โมนหิว พุ่งสูงขึ้น ในทางกลับกัน ฮอร์โมนเลปติน (Leptin) หรือฮอร์โมนอิ่ม จะทำงานลดลง จึงไม่แปลกเลยที่ในวันรุ่งขึ้น คนที่เปิดไฟนอนจะรู้สึกอยากกินของหวาน อยากกินแป้ง และหิวบ่อยกว่าคนที่นอนในห้องมืดสนิท
ตารางสรุปผลกระทบ : นอนห้องมืด VS นอนเปิดไฟ
เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนว่า แสงสว่างส่งผลต่อรูปร่างและสุขภาพอย่างไร มาดูการเปรียบเทียบนี้กัน
- ระดับเมลาโทนิน: นอนในห้องมืดสนิท หลั่งเต็มที่ นอนหลับลึก / นอนเปิดไฟ ถูกยับยั้ง หลับๆ ตื่นๆ
- ระบบเผาผลาญไขมัน: นอนในห้องมืดสนิท ทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ / นอนเปิดไฟ ทำงานลดลง ไขมันสะสมง่าย
- ความอยากอาหารวันรุ่งขึ้น: นอนในห้องมืดสนิท ปกติ ควบคุมความหิวได้ดี / นอนเปิดไฟ พุ่งสูง อยากกินของหวานและแป้ง
- ความเสี่ยงโรคอ้วน: นอนในห้องมืดสนิท ต่ำ / นอนเปิดไฟ สูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
ปรับพฤติกรรมการนอนอย่างไร ไม่ให้กระทบระบบเผาผลาญร่างกาย
หากคุณเป็นคนที่กลัวความมืด หรือติดนิสัยต้องเปิดไฟนอน แนะนำให้ค่อยๆ ปรับพฤติกรรมตามแนวทางนี้เพื่อเซฟหุ่นและสุขภาพ
- ใช้ไฟส้มสลัว: เปลี่ยนจากไฟแสงสีฟ้าหรือสีขาว เป็นโคมไฟสีส้มสลัวติดไว้ที่มุมห้องต่ำๆ แทนการเปิดไฟเพดาน
- ติดม่านทึบแสง: ป้องกันแสงไฟริมถนนหรือแสงไฟจากภายนอกส่องเข้ามาในห้อง
- งดหน้าจอก่อนนอน 30 นาที: ปิดทีวี และวางสมาร์ทโฟนให้ห่างจากที่นอน เพื่อลดแสงสีฟ้ารบกวนสมอง
- ใช้ผ้าปิดตา: หากปรับเปลี่ยนสภาพแวดล้อมในห้องไม่ได้ การใช้ผ้าปิดตานุ่มๆ เป็นทางออกที่ง่ายและได้ผลดีที่สุด
พฤติกรรมเปิดไฟนอนทำให้อ้วน ไม่ใช่ข่าวลือ แต่เป็นเรื่องของกลไกฮอร์โมนและระบบเผาผลาญในร่างกายที่พังเพราะแสงไฟ ดังนั้น หากคุณกำลังตั้งเป้าหมายลดน้ำหนัก ออกกำลังกายอย่างหนักและคุมอาหารอย่างดีแล้ว อย่าลืมปิดไฟให้ห้องมืดสนิทก่อนเข้านอน เพื่อปล่อยให้ร่างกายได้ทำหน้าที่บล็อกความอ้วนและซ่อมแซมตัวเองได้อย่างเต็มที่
