เตือนภัยโรคมือ เท้า ปาก อันตรายร้ายแรงในเด็กเล็ก
โรคมือ เท้า ปาก เป็นโรคติดต่อที่พบมากในเด็กเล็ก โดยเฉพาะกลุ่มอายุต่ำกว่า 5 ปี ซึ่งบางรายอาจมีอาการรุนแรงจนเสี่ยงต่อสมองอักเสบ ชัก หรือเสียชีวิตได้ ควรป้องกันด้วยการล้างมืออย่างสม่ำเสมอ แยกผู้ป่วย และพิจารณาการฉีดวัคซีนป้องกัน
สาเหตุและอาการของโรคมือ เท้า ปาก
โรคนี้เกิดจากการติดเชื้อไวรัสกลุ่มเอนเทอโรไวรัส โดยที่พบบ่อยคือ คอกแซกกี และ เอนเทอโรไวรัส 71 (EV71) ซึ่งมักทำให้เกิดอาการไข้และผื่นลักษณะเป็นตุ่มน้ำใสหรือตุ่มแดง โดยเฉพาะที่ลิ้น เหงือก กระพุ้งแก้ม นิ้วมือ ฝ่ามือ และฝ่าเท้า บางรายอาจมีแผลในปากหรือตุ่มตามลำตัว แขน ขา
อาการแทรกซ้อนที่รุนแรงอาจรวมถึง:
- ชัก ซึม อาเจียน
- เยื่อหุ้มสมองอักเสบหรือสมองอักเสบ
- อัมพาตหรือกล้ามเนื้ออ่อนแรงเฉียบพลัน
- กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบหรือปอดบวมน้ำเฉียบพลัน
แม้ผู้ป่วยบางรายจะรอดชีวิต แต่ความรุนแรงของโรคอาจส่งผลให้เกิดความผิดปกติทางระบบประสาทตามมาได้
ช่วงเวลาและวิธีการติดต่อของโรค
ในประเทศไทย โรคมือ เท้า ปาก สามารถระบาดได้ตลอดทั้งปี แต่จะรุนแรงมากขึ้นในช่วงเดือนมิถุนายนถึงกันยายน หรือฤดูฝน และยังอาจเกิดการระบาดได้ในเดือนกันยายนถึงธันวาคม การติดต่อเกิดขึ้นผ่าน:
- น้ำลายหรือน้ำมูกของผู้ป่วย
- การสัมผัสผื่น ตุ่มน้ำใส หรืออุจจาระ
- การแพร่เชื้อผ่านมือหรือพื้นผิวสิ่งของ เช่น ของเล่นหรือผ้าอ้อม
หลังหายจากโรค เชื้ออาจยังปนออกมากับอุจจาระเป็นเวลา 6-8 สัปดาห์ และสามารถอยู่ในสิ่งแวดล้อมได้นาน รวมถึงทนต่อน้ำยาฆ่าเชื้อหรือแอลกอฮอล์
การป้องกันและรักษาโรคมือ เท้า ปาก
ปัจจุบันการรักษาเป็นไปตามอาการที่พบในผู้ป่วย โดยเน้นการแยกผู้ป่วยและป้องกันการสัมผัส เด็กที่ป่วยควรอยู่บ้านและหลีกเลี่ยงการปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น หากพบการระบาดในโรงเรียนหรือสถานเลี้ยงเด็ก ควรปิดทำความสะอาดทันที
มาตรการป้องกันสำคัญ:
- ล้างมือบ่อยๆ ด้วยสบู่และน้ำ
- ทำความสะอาดของเล่นและสิ่งแวดล้อมอย่างสม่ำเสมอ
- หลีกเลี่ยงการพาเด็กเล็กไปในที่ชุมชนหรือสถานที่แออัด เช่น สนามเด็กเล่นหรือห้างสรรพสินค้า
วัคซีนป้องกันโรคมือ เท้า ปาก
วัคซีนช่วยป้องกันการติดเชื้อหรือลดความรุนแรงของอาการ โดยเฉพาะจากเชื้อ EV71 ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของอาการรุนแรงที่อาจถึงชีวิต สามารถฉีดได้ในเด็กอายุ 6 เดือนถึง 5 ปี โดยฉีดทั้งหมด 2 เข็ม ห่างกันประมาณ 1 เดือน
การดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคลและสิ่งแวดล้อม รวมถึงการพิจารณาวัคซีน เป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพในการลดความเสี่ยงจากโรคมือ เท้า ปาก เพื่อสุขภาพที่ดีของเด็กเล็กในครอบครัว
