ยง ภู่วรวรรณ ย้อนอดีต H5N1 ทำเสือตายหมู่ ชี้ต้นตอจากโครงไก่ติดเชื้อ ไทยปลอดภัยไร้คนป่วย
ศ.นพ.ยง ภู่วรวรรณ ราชบัณฑิต สำนักวิทยาศาสตร์ ศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านไวรัสวิทยาคลินิก คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้โพสต์เฟซบุ๊กย้อนเหตุการณ์เสือตายเป็นหมู่ใหญ่จากไข้หวัดนก H5N1 เมื่อกว่า 20 ปีก่อน โดยเปรียบเทียบกับข่าวล่าสุดที่เสือตายจำนวนมากและสงสัยว่าเกิดจากไข้หัดแมวหรือไข้หัดสุนัข
ย้อนความหลังการระบาดรุนแรงในสัตว์ป่า
ในปลายปี พ.ศ. 2546 มีการตายของเสือที่บึงฉวาก 4 ตัว ซึ่งคล้ายคลึงกับการออกข่าวในช่วงนี้ที่มีการตายของเสือเป็นจำนวนมากและสงสัยว่าเกิดจากไข้หัดแมวหรือไข้หัดสุนัข ศ.นพ.ยง ระบุว่าในปัจจุบันการตรวจหาไวรัสชนิดต่างๆ ทำได้ง่ายมากและรวดเร็ว แต่ในปีนั้นกว่า 20 ปีมาแล้ว ก็มีการสงสัยแบบเดียวกัน โดยมีการส่งตัวอย่างมาที่ศูนย์เพื่อตรวจไข้หัดสุนัขและไข้หัดแมว
อย่างไรก็ตาม เนื่องจากการถอดรหัสพันธุกรรมได้ทำอย่างรวดเร็วและให้ผลลบ ประกอบกับมีการระบาดของไข้หวัดนก จึงได้มีการตรวจไข้หวัดนก H5N1 ซึ่งทำให้ทราบว่าเสือตายจากไข้หวัดนก เพราะกินโครงไก่ที่มีเชื้อไข้หวัดนกหรือไข้หวัดนกในไก่นั่นเอง
เหตุการณ์ไม่คาดฝันและการทำลายฝูงเสือ
ต่อมาในเดือน ต.ค. 2547 เหตุการณ์ไม่คาดฝันก็เกิดขึ้น เมื่อมีการตายหมู่ของเสือที่สวนเสือศรีราชา โดยเสือค่อยๆ ตายใน 1 ฝูง จาก 40 ตัวเป็น 50, 60 และจะเข้าสู่ 70 ตัว การตรวจพบว่าเป็นไข้หวัดนก H5N1 ที่เกิดจากการเอาโครงไก่ดิบให้กิน และหลังจากนั้นถึงแม้จะเปลี่ยนเป็นหมูและพยายามรักษาด้วยยา Oseltamivir ในเสือ ก็ไม่ประสบความสำเร็จ
มีการตายเพิ่มขึ้นจากการติดต่อระหว่างเสือสู่เสือ จนในที่สุดต้องมีการทำลายเสือทั้งฝูง รวมเสือที่ตายเองด้วย ถึง 147 ตัว นับเป็นเรื่องน่าเศร้าอย่างยิ่ง โดยเฉพาะเห็นสัตว์ใหญ่ป่วยและทนทุกข์ทรมาน 2-3 วันก็เสียชีวิต การทำลายทั้งฝูงนี้ เพื่อไม่ให้แพร่กระจายไปอีก 2 ฝูงที่เหลือ ซึ่งขณะนั้นมีเสือทั้งสิ้น 400 กว่าตัว ก็สามารถป้องกันเสืออีก 2 ฝูงไว้ได้สำเร็จ
การรายงานระดับนานาชาติและสถานการณ์ปัจจุบัน
กลุ่มของศ.นพ.ยง ได้รายงานเผยแพร่ในวารสารระดับนานาชาติไว้เป็นจำนวนมาก เป็นข้ออ้างอิงที่ดีมากเพราะเป็นการพบครั้งแรก และพบการระบาดจากเสือสู่เสือ และมีการพบในแนวและสุนัขได้เช่นเดียวกัน จึงไม่แปลกในปัจจุบันในยุโรปและอเมริกาที่พบได้เช่นเดียวกันในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม
การระบาดใหญ่ของไข้หวัดนกในประเทศไทยในปี 2547 - 2549 เป็นเรื่องใหญ่โตมาก เพราะมีการสูญเสียทางเศรษฐกิจเป็นจำนวนมาก มีการทำลายสัตว์ปีกมากกว่า 100 ล้านตัว และบุคคลทั่วไปก็กลัวว่าโรคจะข้ามมาสู่คน การระบาดในประเทศไทยทำให้มีผู้ป่วยทั้งสิ้น 25 ราย และเสียชีวิต 17 ราย นับว่าเป็นโรคที่มีอัตราการเสียชีวิตสูง
ใน 2 ปีที่ผ่านมานี้ การระบาดของไข้หวัดนกได้เกิดขึ้นทั่วโลก โดยเฉพาะในยุโรปและอเมริกา และก็พบได้ในประเทศเขมร แต่ไม่มีการรายงานในประเทศไทย ศ.นพ.ยง เน้นย้ำว่าการตรวจวินิจฉัยไวรัสทำได้รวดเร็วในยุคนี้ ทำให้สามารถรับมือกับโรคระบาดได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น
