วันที่ 12 กรกฎาคม 2569 ผู้ใช้เฟซบุ๊กชื่อ Sirinthon Homnak โพสต์ภาพและข้อความเล่าเหตุการณ์สุดช็อก เมื่อเด็กหญิงวัย 2 ขวบมาถึงโรงพยาบาลด้วยอาการอาเจียนมากกว่า 10 ครั้งในช่วงเที่ยง ดูเพลีย หน้าซีด แพทย์กำลังจะให้น้ำเกลือ แต่ขณะรอเด็กอาเจียนอีกครั้ง และพบว่ามีเส้นอะไรบางอย่างพาดอยู่ที่ปาก ขยับได้ดุ๊กดิ๊ก เมื่อใช้ผ้าดึงออกมาจึงพบว่าเป็นพยาธิไส้เดือนยาวประมาณ 15 เซนติเมตร ต่อมาระหว่างนอนรอรักษา พยาธิอีกตัวก็ออกมาทางปากอีก 1 ตัว
เพจดังให้ความรู้กรณีพยาธิไส้เดือนออกทางปาก
เพจ Parasite stories เล่าเรื่องปรสิต ได้โพสต์ให้ความรู้ถึงกรณีดังกล่าว โดยระบุว่ามีหลายคนสอบถามเข้ามาว่า “ทำไมพยาธิจึงออกมาทางปากได้?” เพจอธิบายว่าจากลักษณะรูปร่างคร่าว ๆ น่าจะเป็นพยาธิไส้เดือน (Ascaris lumbricoides) ซึ่งปกติอาศัยอยู่ในลำไส้เล็ก แต่เมื่อร่างกายมีไข้ ป่วยรุนแรง ได้รับยาบางชนิด หรือมีการอาเจียนอย่างรุนแรง พยาธิอาจเคลื่อนที่ผิดปกติ ย้อนจากลำไส้ผ่านกระเพาะอาหารเข้าสู่หลอดอาหาร และออกมาทางปากได้
ในเด็กที่มีพยาธิจำนวนมาก (heavy infection) โอกาสเกิดเหตุการณ์ลักษณะนี้จะสูงขึ้น เนื่องจากมีพยาธิหลายตัวอาศัยอยู่ในลำไส้ จากเคสนี้จึงมีความเป็นไปได้ว่าเด็กติดพยาธิไส้เดือนจำนวนมาก การอาเจียนและการบีบตัวของกระเพาะอาหารกระตุ้นให้พยาธิไต่ย้อนขึ้นมา พยาธิที่เห็นยาวประมาณ 15 เซนติเมตรเป็นตัวเต็มวัย และการพบมากกว่า 1 ตัว อาจบ่งชี้ว่ายังมีพยาธิอยู่ในลำไส้อีกหลายตัว
การรักษาและภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น
ปกติแล้วหลังจากผู้ป่วยอาการคงที่ แพทย์จะพิจารณาให้ยาถ่ายพยาธิที่เหมาะสม เช่น อัลเบนดาโซล (Albendazole) และติดตามภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น เช่น ลำไส้อุดตัน หรือพยาธิเคลื่อนเข้าสู่ท่อน้ำดี ซึ่งพบได้ในผู้ที่มีพยาธิจำนวนมาก
พยาธิไส้เดือนติดต่อได้อย่างไร
พยาธิไส้เดือนไม่ติดต่อจากคนสู่คนโดยตรง แต่ติดต่อจากการกินไข่พยาธิที่ปนเปื้อนมากับดิน น้ำ อาหาร หรือมือที่ไม่สะอาด ไข่พยาธิจะออกมากับอุจจาระของผู้ติดเชื้อ และต้องใช้เวลาประมาณ 2–4 สัปดาห์ในดินจึงจะเจริญเป็นระยะที่สามารถก่อโรคได้ เมื่อคนเผลอกลืนไข่เข้าไป ตัวอ่อนจะฟักในลำไส้ อพยพผ่านตับและปอด ก่อนกลับมาเจริญเป็นตัวเต็มวัยในลำไส้เล็ก
วิธีป้องกันสำคัญที่สุด
การล้างมือก่อนรับประทานอาหาร ล้างผักผลไม้ให้สะอาด ใช้ส้วมที่ถูกสุขลักษณะ และถ่ายพยาธิตามคำแนะนำในพื้นที่เสี่ยง เป็นวิธีป้องกันที่สำคัญที่สุด
ข้อมูลจาก เฟซบุ๊ก Sirinthon Homnak และเพจ Parasite stories เล่าเรื่องปรสิต
