ในยุคที่โซเชียลมีเดียเต็มไปด้วยข้อความให้กำลังใจประเภท "คิดบวกเข้าไว้" หรือ "ยิ้มรับปัญหา" หลายคนอาจเผลอซึมซับค่านิยมที่ว่าความเศร้าคือความพ่ายแพ้ จนนำไปสู่สภาวะ Toxic Positivity หรือการคิดบวกเป็นพิษ ซึ่งเป็นการพยายามรักษาทัศนคติเชิงบวกอย่างสุดโต่ง โดยเลือกที่จะปฏิเสธ ซุกซ่อน หรือกดทับความรู้สึกด้านลบเอาไว้ หากปล่อยไว้นานอาจกลายเป็นการทำร้ายจิตใจตัวเองอย่างเงียบๆ
สัญญาณเตือนว่าคุณกำลังตกอยู่ในหลุมพรางคิดบวกเป็นพิษ
สัญญาณแรก คือ ความรู้สึกผิดทุกครั้งที่มีอารมณ์ลบ เมื่อมีความเครียด เศร้า หรือโกรธ คุณมักจะคอยตำหนิตัวเองว่าอ่อนแอ และพยายามบอกตัวเองว่าเรื่องแค่นี้เองต้องเข้มแข็ง จนกลายเป็นการปฏิเสธความจริงว่าตัวเองกำลังเจ็บปวด
ต่อมาคือ การซ่อนความรู้สึกที่แท้จริงไว้ใต้รอยยิ้ม พยายามแสดงออกให้คนอื่นเห็นว่าตัวเองมีความสุขและโอเคตลอดเวลา มักจะหยิบยืมคำคมโลกสวยมากลบเกลื่อนบาดแผล หรือหลีกเลี่ยงการพูดคุยถึงปัญหาหนักอึ้งที่กำลังเผชิญหน้าอยู่จริงๆ
นอกจากทำกับตัวเองแล้ว ยังรวมถึง การปลอบใจคนอื่นด้วยการมองข้ามปัญหา เมื่อเห็นคนรอบข้างเศร้า คุณมักจะเผลอพูดประโยคอย่าง "อย่าคิดมากเลย" หรือ "คนอื่นแย่กว่านี้ตั้งเยอะ" ซึ่งในทางจิตวิทยาถือเป็นการด้อยค่าความรู้สึกของอีกฝ่าย โดยไม่รู้ตัว
ผลลัพธ์ของการกดทับอารมณ์
ผลลัพธ์สุดท้าย คือ การรู้สึกชา และกดทับอารมณ์จนรอวันระเบิด การพยายามกวาดความโกรธ ความผิดหวัง หรือความเสียใจไปซ่อนไว้ใต้พรมแห่งรอยยิ้ม ไม่ได้ทำให้ความรู้สึกเหล่านั้นสลายไป แต่มันจะค่อยๆ สะสม ตกตะกอน จนวันหนึ่งอาจระเบิดออกมา หรือนำไปสู่ภาวะซึมเศร้าและหมดไฟได้ในที่สุด
วิธีแก้เกมและปรับตัวเพื่อโอบกอดอารมณ์อย่างถูกวิธี
อนุญาตให้ตัวเองได้อ่อนแอ
เริ่มต้นจากการยอมรับว่าอารมณ์เชิงลบและเชิงบวกสามารถเกิดขึ้นพร้อมกันได้ การร้องไห้หรือยอมรับว่าตัวเองกำลังเจ็บปวดคือสัญลักษณ์ของความกล้าหาญ เมื่อความเศร้าก่อตัวขึ้น ให้ลองหยุดสังเกตและยอมรับการมีอยู่ของมันโดยไม่ต้องรีบด่วนตัดสินตัวเอง
รับฟังเสียงในใจและหาทางระบายออก
หากรู้สึกเหนื่อยล้าหรือแบกรับไม่ไหว ลองระบายความรู้สึกเหล่านั้นออกมาตามความเป็นจริง ไม่ว่าจะเป็นการเขียนลงในสมุดบันทึก หรือการพูดคุยกับคนที่พร้อมรับฟังด้วยความเข้าใจโดยไม่ถูกยัดเยียดคำแนะนำโลกสวย
กลับมาเปลี่ยนรูปแบบการสื่อสารใหม่
แทนที่จะใช้คำพูดที่พยายามปิดสวิตช์ความเศร้าของตัวเองและคนอื่น ลองเปลี่ยนมาใช้ความเห็นอกเห็นใจ (Empathy) เพื่อรับฟังอย่างแท้จริง เช่น เปลี่ยนจากคำว่า "ร้องไห้ทำไม ยิ้มสิ" เป็น "ไม่เป็นไรนะ ร้องไห้ออกมาได้เลย ฉันอยู่ตรงนี้เสมอ" ซึ่งเป็นคำพูดที่ใช้เยียวยาจิตใจได้ดีกว่ามาก
เข้าใจความสมบูรณ์แบบของการเป็นมนุษย์
การก้าวออกจากหลุมพรางของการคิดบวกเป็นพิษ คือการตระหนักรู้ว่าโลกใบนี้ไม่ได้มีแต่เฉดสีพาสเทล การเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์แบบไม่ใช่การมีความสุขตลอด 24 ชั่วโมง แต่คือการให้พื้นที่ตัวเองได้สัมผัสกับทุกมิติของอารมณ์ ได้ล้มลง ได้เรียนรู้ และได้เยียวยาบาดแผลตามจังหวะเวลาของตัวเอง
