โรคหัวใจและหลอดเลือดยังคงเป็นภัยเงียบที่คุกคามสุขภาพของคนไทยอย่างต่อเนื่อง โดยข้อมูลจากกระทรวงสาธารณสุขระบุว่าโรคนี้เป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับหนึ่งของประเทศ สาเหตุหลักที่ทำให้คนไทยป่วยเป็นโรคหัวใจและหลอดเลือดมาจากพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่ไม่เหมาะสม โดยเฉพาะการรับประทานอาหารที่มีไขมันสูง หวานจัด และเค็มจัด รวมถึงการขาดการออกกำลังกาย
ปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่ทำให้เกิดโรคหัวใจ
ปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญที่สุดคือภาวะไขมันในเลือดสูง ซึ่งเกิดจากการรับประทานอาหารที่มีไขมันอิ่มตัวและไขมันทรานส์สูง เช่น อาหารทอด ขนมอบ เบเกอรี่ และเนื้อสัตว์ติดมัน นอกจากนี้ ความดันโลหิตสูงยังเป็นอีกหนึ่งปัจจัยเสี่ยงที่พบบ่อย โดยมักไม่มีอาการใดๆ เตือนล่วงหน้า แต่ส่งผลเสียต่อหลอดเลือดในระยะยาว เบาหวานก็เป็นอีกสาเหตุที่ทำให้หลอดเลือดเสื่อมสภาพเร็วขึ้น เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือดสมอง
พฤติกรรมที่ควรปรับเปลี่ยนเพื่อลดความเสี่ยง
การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสามารถลดความเสี่ยงในการเกิดโรคหัวใจได้อย่างมีนัยสำคัญ ควรเน้นรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ เช่น ผัก ผลไม้ ธัญพืชไม่ขัดสี และปลาที่มีกรดไขมันโอเมก้า 3 สูง หลีกเลี่ยงอาหารแปรรูปและอาหารที่มีโซเดียมสูง ควรออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมออย่างน้อย 30 นาทีต่อวัน 5 วันต่อสัปดาห์ ควบคู่ไปกับการควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ
การงดสูบบุหรี่และลดการดื่มแอลกอฮอล์ก็เป็นสิ่งสำคัญ เพราะสารนิโคตินและแอลกอฮอล์ส่งผลโดยตรงต่อการทำงานของหัวใจและหลอดเลือด นอกจากนี้ การจัดการความเครียดด้วยวิธีที่เหมาะสม เช่น การทำสมาธิ การฟังเพลง หรือการพูดคุยกับคนใกล้ชิด ก็ช่วยลดความเสี่ยงได้เช่นกัน
การตรวจสุขภาพประจำปีช่วยป้องกันได้
การตรวจสุขภาพประจำปีเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการค้นหาปัจจัยเสี่ยงก่อนที่จะเกิดโรค โดยเฉพาะการตรวจวัดระดับไขมันในเลือด ความดันโลหิต และน้ำตาลในเลือด หากพบความผิดปกติตั้งแต่เนิ่นๆ ก็สามารถรักษาหรือควบคุมได้ทันท่วงที ไม่ควรละเลยอาการผิดปกติที่อาจเกิดขึ้น เช่น เจ็บหน้าอก เหนื่อยง่าย ใจสั่น หรือหายใจไม่สะดวก เพราะอาจเป็นสัญญาณเตือนของโรคหัวใจ
องค์การอนามัยโลกแนะนำให้ประชาชนทุกคนที่มีอายุ 40 ปีขึ้นไปควรได้รับการประเมินความเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือดอย่างน้อยทุก 2 ปี สำหรับผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นโรคหัวใจหรือมีปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ ควรเริ่มตรวจตั้งแต่อายุน้อยกว่า
