เปิดความลับ 'กระดานหมากล้อมในซีรีส์จีน' มากกว่าเกมคือกลศึกและชะตาแผ่นดิน

สำหรับคอซีรีส์จีนย้อนยุค ไม่ว่าจะแนวเทพเซียน ท่องยุทธภพ หรือชิงบัลลังก์ในราชสำนัก ฉากหนึ่งที่คุ้นตาคือตัวละครสองฝ่ายนั่งประชันหน้ากันในศาลา โดยมี 'กระดานหมากล้อมในซีรีส์จีน' วางอยู่ตรงกลาง พร้อมเสียงวางเม็ดหมากกระทบกระดานดังกังวานใส เกมกระดานโบราณชนิดนี้ไม่ได้ถูกใส่เข้ามาเพียงเพื่อความสวยงามของฉาก แต่ในวัฒนธรรมจีน หมากล้อมจีน หรือที่เรียกว่า 'เหวยฉี' (围棋) คือหนึ่งในสี่ศิลปะชั้นสูงของปัญญาชนจีนโบราณ ได้แก่ ดีดพิณ เดินหมาก เขียนพู่กัน และวาดภาพ

ต้นกำเนิดหมากล้อมจีน อายุกว่า 3,000 ปี

ตามบันทึกทางประวัติศาสตร์ หมากล้อมจีนมีอายุกว่า 3,000 ปี ถือกำเนิดขึ้นตั้งแต่ก่อนคริสตกาล โดยตามตำนานจีนโบราณเชื่อว่า จักรพรรดิเหยา (Emperor Yao) เป็นผู้คิดค้นหมากล้อมขึ้นมาเพื่อใช้อบรมสั่งสอนโอรสของพระองค์ให้มีความสำรวมระงับอารมณ์ และฝึกฝนกระบวนการคิดอย่างเป็นระบบ ในเวลาต่อมาจึงกลายเป็นเครื่องมือในการฝึกฝนสติปัญญาของจักรพรรดิ แม่ทัพ และเหล่านักปราชญ์ ดังนั้น การที่ตัวละครในซีรีส์นั่งเล่นหมากล้อม จึงเป็นการประกาศให้คนดูรู้ทันทีว่าตัวละครนั้นเป็นผู้มีการศึกษา มีรสนิยมสูง และเปี่ยมไปด้วยภูมิปัญญา

4 นัยยะสำคัญบนกระดานหมากล้อมในซีรีส์จีน

หากสังเกตดีๆ ฉากการเดินหมากบนกระดานหมากล้อมในซีรีส์จีนมักปรากฏในช่วงเวลาสำคัญของเนื้อเรื่องเสมอ เพราะถูกใช้เป็นสัญลักษณ์แทนสิ่งเหล่านี้

—

1. สนามจำลองสงครามและการเมือง

ในซีรีส์แนวชิงไหวชิงพริบหรืออิงประวัติศาสตร์ เช่น 'มหาศึกสามก๊ก' หรือ 'หาญท้าชะตาฟ้า ปริศนายุทธจักร (Joy of Life)' เรามักเห็นภาพฮ่องเต้ ท่านอ๋อง หรือเสนาธิการทหารนั่งประจันหน้าเดินหมากขาว-ดำอย่างเคร่งเครียด ตัวกระดานสี่เหลี่ยมเปรียบเสมือน 'แผ่นดินใต้หล้า' ที่มีอาณาเขตชัดเจน ส่วนเม็ดหมากเปรียบเสมือน 'กองกำลังทหาร' หรือ 'เบี้ยในมือ' ของผู้มีอำนาจ การวางหมากแต่ละเม็ดไม่ได้ต้องการแค่การกินหมากฝั่งตรงข้าม แต่เป็นการล้อมเพื่อยึดครองพื้นที่และตัดกำลังศัตรู สะท้อนภาพการเมืองในวังหลวงและกลยุทธ์ในสนามรบจริง

2. เกมจิตวิทยา อ่านใจ และหยั่งเชิง

หลายฉากเด็ดในซีรีส์ยอดฮิต ตัวเอกและตัวร้ายมักใช้โต๊ะหมากล้อมเป็นสถานที่เจรจาหรือหยั่งเชิงกัน บทสนทนาภายนอกอาจดูเรียบง่าย พูดเรื่องดินฟ้าอากาศหรือเรื่องทั่วไป แต่การวางหมากในกระดานกลับดุเดือดและแฝงนัยยะ รูปแบบการเดินหมากสามารถสะท้อน 'นิสัยใจคอ' และ 'กลยุทธ์' ของตัวละครได้ดี คนที่เดินหมากรวดเร็วบุ่มบ่ามมักเป็นคนใจร้อนและเปิดเผยจุดอ่อน คนที่เดินหมากนิ่งสงบแต่ซ่อนกลมักเป็นเสนาธิการเจ้าแผนการ และในบางฉาก การยอม 'แพ้หมาก' บนกระดานก็เป็นการส่งสัญญาณยอมจำนนทางการเมืองหรือการเตือนสติฝั่งตรงข้ามในชีวิตจริง

3. กลหมากโบราณ ปริศนาพลิกชะตาชีวิต

ในซีรีส์แนวเทพเซียน แฟนตาซี หรือท่องยุทธภพ มักมีพล็อตเรื่องเกี่ยวกับ 'กลหมากโบราณ' หรือกระดานหมากที่ถูกตั้งทิ้งไว้นับร้อยปีโดยไม่มีใครสามารถแก้หรือเอาชนะได้ ตัวเอกของเรื่องมักเป็นอัจฉริยะที่เข้ามาเดินหมากเพียงไม่กี่ตัวเพื่อ 'ทลายกลหมาก' นั้น ซึ่งเป็นสัญลักษณ์สื่อถึงการทลายอุปสรรคครั้งใหญ่ในชีวิต การปลดล็อกความลับของตระกูล หรือการหยั่งรู้สัจธรรมฟ้าดินที่คนธรรมดาทั่วไปไม่สามารถเข้าถึงได้

4. ซีรีส์ยุคใหม่ หมากล้อมในฐานะกีฬาแห่งปัญญา

กระดานหมากล้อมไม่ได้จำกัดอยู่แค่ในแนวย้อนยุคเท่านั้น ซีรีส์จีนร่วมสมัยหลายเรื่องได้นำหมากล้อมมาเป็นแกนหลักในรูปแบบของกีฬาอาชีพและ E-Sports เช่น ซีรีส์ 'Hikaru no Go' หรือ 'Go Into Your Heart (ลุยรักกลเกมโกะ)' ซีรีส์ยุคใหม่ใช้กระดานหมากล้อมเพื่อสะท้อนความมุ่งมั่น มิตรภาพ และการเติบโตของคนรุ่นใหม่ เปลี่ยนภาพจำจากกระดานการเมืองสีเทาในอดีต ให้กลายเป็นพื้นที่แห่งการต่อสู้ด้วยสติปัญญาและความฝันอันบริสุทธิ์

วัฒนธรรมการเล่นหมากล้อมในซีรีส์จีนสะท้อนความมั่งคั่งและความเป็นนักปราชญ์

ความประณีตของเกมกระดานโบราณที่ปรากฏในซีรีส์ฟอร์มยักษ์มักสะท้อนผ่านวัสดุที่ใช้ทำกระดานและเม็ดหมาก ตัวกระดานในซีรีส์จีนฟอร์มยักษ์มักทำจากไม้เนื้อหอมโบราณที่มีค่า เช่น ไม้จันทน์ หรือไม้คายะ ที่มีลวดลายวงปีสวยงาม และให้เสียงที่ไพเราะเวลาจับหมากวางลงไป ส่วนเม็ดหมากสีดำและขาวที่ตัวละครเอกใช้มักทำจากหยกแท้, หินควอตซ์, หรือเซรามิกโบราณสูตรพิเศษ (เช่น หมากอวิ๋นจื่อ) ซึ่งให้สัมผัสที่เย็นเยือกในมือ แต่ดูนุ่มนวลอมแสงเวลาอยู่บนกระดาน ช่วยเพิ่มความสง่างามให้กับตัวละครในฉาก

ครั้งต่อไปที่คุณเปิดดูซีรีส์จีนเรื่องโปรด แล้วเห็นฉากประชันหมากล้อม ลองสังเกตแววตา ท่าทางการจับเม็ดหมาก และบทสนทนาให้ดี เพราะนั่นอาจเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของพล็อตเรื่องที่ผู้กำกับซ่อนเอาไว้ให้เราได้ร่วมลุ้นไปพร้อมกัน