วันที่ 28 มิถุนายน 2567 เจ้าหน้าที่ศูนย์วิจัยทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งทะเลอันดามันตอนบน (ศวอ.) รับแจ้งจากนายณัฐวุฒิ ศรีสุวรรณ ประมงอำเภอตะกั่วป่า ว่าพบซากวาฬเกยตื้นเสียชีวิตบริเวณชายหาดบ้านบางสัก ตำบลบางสัก อำเภอตะกั่วป่า จังหวัดพังงา จึงประสานเจ้าหน้าที่อุทยานแห่งชาติเขาลำปี-ท้ายเหมือง และอาสาสมัครพิทักษ์ทะเลเขาลำปี-ท้ายเหมือง ร่วมตรวจสอบ
พบวาฬเพชฌฆาตแคระเพศเมีย อายุประมาณ 2 ปี
จากการตรวจสอบเบื้องต้นพบว่าเป็นวาฬเพชฌฆาตแคระ (Pygmy Killer Whale) เพศเมีย อายุประมาณ 2 ปี ความยาว 2.10 เมตร น้ำหนักประมาณ 80 กิโลกรัม สภาพซากเริ่มเน่า มีบาดแผลถลอกตามลำตัวหลายแห่ง คาดว่าเกิดจากการเสียดสีกับพื้นทรายและหินขณะเกยตื้น
เจ้าหน้าที่ได้ทำการชันสูตรพลิกศพอย่างละเอียด พบว่าวาฬตัวนี้มีสภาพร่างกายค่อนข้างผอมบาง กระเพาะอาหารว่างเปล่า ไม่พบเศษอาหารหรือสิ่งแปลกปลอม อวัยวะภายในบางส่วนมีร่องรอยของการอักเสบเรื้อรัง โดยเฉพาะบริเวณปอดและตับ สันนิษฐานว่าวาฬอาจป่วยสะสมมานาน ทำให้ร่างกายอ่อนแอ ไม่สามารถหาอาหารได้ตามปกติ และในที่สุดก็ชักว่ายน้ำไม่ไหว จนกระแสน้ำซัดเข้าสู่ชายฝั่ง
วาฬเพชฌฆาตแคระเป็นสัตว์ทะเลหายาก
นางสาวสุมนา ขจรวัฒนากุล ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งทะเลอันดามันตอนบน กล่าวว่า วาฬเพชฌฆาตแคระเป็นสัตว์ทะเลหายากที่พบได้ไม่บ่อยนักในน่านน้ำไทย โดยปกติจะอาศัยอยู่ในทะเลลึกห่างฝั่ง การเกยตื้นของวาฬชนิดนี้จึงเป็นเรื่องที่น่ากังวล และอาจเป็นสัญญาณบ่งชี้ถึงความผิดปกติของระบบนิเวศทางทะเลในพื้นที่
“การตายของวาฬตัวนี้ไม่น่ามีสาเหตุจากการกระทำของมนุษย์โดยตรง แต่เป็นการตายตามธรรมชาติจากโรคภัยไข้เจ็บ อย่างไรก็ตาม เราจะเก็บตัวอย่างเนื้อเยื่อและอวัยวะภายในส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการเพื่อหาสาเหตุการตายที่แน่ชัดต่อไป” นางสาวสุมนากล่าว
แนวโน้มการเกยตื้นของสัตว์ทะเลหายากเพิ่มขึ้น
สถิติจากศูนย์วิจัยทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งทะเลอันดามันตอนบนระบุว่า ในปี 2566 ที่ผ่านมา มีรายงานการเกยตื้นของสัตว์ทะเลหายากในพื้นที่อันดามันตอนบนรวม 15 ครั้ง ส่วนใหญ่เป็นวาฬและโลมา ซึ่งเพิ่มขึ้นจากปี 2565 ที่มีเพียง 10 ครั้ง ปัจจัยหลักที่ทำให้สัตว์ทะเลเกยตื้นมักมาจากการเจ็บป่วย การบาดเจ็บจากเครื่องมือประมง หรือการเปลี่ยนแปลงของกระแสน้ำและอุณหภูมิน้ำทะเล
เจ้าหน้าที่ได้ทำการฝังซากวาฬในพื้นที่ห่างไกลชุมชน เพื่อป้องกันการแพร่กระจายของเชื้อโรค และจะติดตามผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการเพื่อยืนยันสาเหตุการตายที่แน่ชัดต่อไป
