หลายคนมีนิสัยล้างไก่ดิบก่อนนำมาปรุงอาหาร โดยเข้าใจว่าช่วยทำความสะอาด แต่ความจริงแล้วการกระทำดังกล่าวกลับเพิ่มความเสี่ยงต่อการปนเปื้อนเชื้อแบคทีเรียในครัวเรือนอย่างมาก องค์กรด้านความปลอดภัยอาหารทั่วโลก รวมถึงสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ของไทย ต่างออกมาเตือนซ้ำแล้วซ้ำเล่าให้เลิกพฤติกรรมนี้เสีย
ทำไมการล้างไก่ดิบถึงอันตราย?
เมื่อเปิดน้ำล้างไก่ดิบ ละอองน้ำจะพาเชื้อแบคทีเรีย เช่น แคมไพโลแบคเตอร์ และ ซาลโมเนลลา กระจายไปทั่วบริเวณครัว จากการศึกษาพบว่าละอองน้ำสามารถฟุ้งกระจายได้ไกลถึง 1 เมตร ปนเปื้อนเขียง จาน ชาม อ่างล้างจาน และพื้นผิวอื่นๆ ทำให้เกิดการปนเปื้อนข้าม (cross-contamination) โดยไม่รู้ตัว
ดร. เจนนิเฟอร์ ควินน์ จากศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งสหรัฐอเมริกา (CDC) กล่าวว่า "การล้างไก่ดิบเป็นหนึ่งในสาเหตุหลักของการแพร่กระจายเชื้อแบคทีเรียในครัว วิธีเดียวที่จะฆ่าเชื้อได้คือการทำให้สุกด้วยความร้อนที่เหมาะสม"
ผลกระทบต่อสุขภาพ
เชื้อแบคทีเรียจากไก่ดิบเมื่อเข้าสู่ร่างกายจะทำให้เกิดอาการอาหารเป็นพิษ เช่น ปวดท้อง ท้องเสียรุนแรง อาเจียน และไข้ ในรายที่รุนแรงอาจต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล โดยเฉพาะในเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง
จากข้อมูลขององค์การอนามัยโลก (WHO) พบว่าโรคอาหารเป็นพิษจากเชื้อแบคทีเรียก่อให้เกิดการเจ็บป่วยประมาณ 600 ล้านคนต่อปีทั่วโลก และในจำนวนนี้มีผู้เสียชีวิตถึง 420,000 ราย โดยไก่ดิบเป็นแหล่งสำคัญของเชื้อดังกล่าว
วิธีจัดการไก่ดิบอย่างถูกต้อง
ผู้เชี่ยวชาญแนะนำให้หลีกเลี่ยงการล้างไก่ดิบทุกกรณี และปฏิบัติตามขั้นตอนต่อไปนี้:
- ซื้อไก่ที่ผ่านการฆ่าเชื้อและบรรจุภัณฑ์สะอาดจากแหล่งที่เชื่อถือได้
- เมื่อนำไก่ออกจากบรรจุภัณฑ์ ให้ซับด้วยกระดาษทิชชู่เพื่อซับน้ำ แล้วทิ้งกระดาษทันที
- ล้างมือด้วยสบู่และน้ำสะอาดทันทีหลังจากสัมผัสไก่ดิบ
- ใช้เขียงและมีดแยกสำหรับเนื้อสัตว์ดิบโดยเฉพาะ
- ทำความสะอาดพื้นผิวและอุปกรณ์ที่สัมผัสไก่ดิบด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อ
- ปรุงไก่ให้สุกทั่วถึง โดยอุณหภูมิภายในต้องสูงกว่า 165 องศาฟาเรนไฮต์ (ประมาณ 74 องศาเซลเซียส)
ความเชื่อผิดๆ ที่ควรเลิก
หลายคนยังเชื่อว่าการล้างไก่ด้วยน้ำส้มสายชูหรือน้ำมะนาวช่วยฆ่าเชื้อได้ แต่ความจริงแล้วกรดในปริมาณดังกล่าวไม่สามารถฆ่าเชื้อแบคทีเรียได้อย่างมีประสิทธิภาพ วิธีเดียวที่ปลอดภัยคือการทำให้สุกด้วยความร้อน นอกจากนี้ การแช่ไก่ในน้ำเกลือก็ไม่ช่วยอะไรเช่นกัน กลับเป็นการเพิ่มความชื้นให้แบคทีเรียเติบโตได้ดีขึ้น
ศ.ดร. นพ. ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคติดเชื้อ กล่าวว่า "การล้างไก่ดิบเป็นความเสี่ยงที่ไม่จำเป็น ควรเปลี่ยนพฤติกรรมโดยการปรุงสุกทันที และทำความสะอาดอุปกรณ์ทุกชิ้นที่สัมผัสกับเนื้อดิบ"
บทสรุป
การล้างไก่ดิบก่อนปรุงเป็นความเชื่อที่อันตรายและควรเลิกโดยด่วน เนื่องจากเพิ่มความเสี่ยงต่อการปนเปื้อนเชื้อแบคทีเรียในครัว แทนที่จะล้าง ให้นำไก่ไปปรุงสุกทันที และรักษาความสะอาดของอุปกรณ์และพื้นผิวอย่างเคร่งครัด เพื่อความปลอดภัยของทุกคนในครอบครัว
