สส.ปชน.จี้รัฐบาลปล่อยตัวนักเคลื่อนไหวจีน ชี้ละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศ

นายสรศักดิ์ สมรไกรสรกิจ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน เรียกร้องให้รัฐบาลไทยปล่อยตัวนางจาง ซิ่น เยี่ยน (Zhang Xin Yan) วัย 54 ปี นักรณรงค์เพื่อประชาธิปไตยชาวจีนและสมาชิกกลุ่ม “Hong Kong Parliament” โดยชี้ว่าการกักขังและขัดขวางการลี้ภัยของเธอละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศอย่างร้ายแรง

เหตุการณ์ที่เกิดขึ้น

เมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม 2569 ทางการไทยได้ขัดขวางนางจาง ซิ่น เยี่ยน ไม่ให้เดินทางไปลี้ภัยยังประเทศแคนาดา และนำตัวไปกักขังที่สถานกักกันคนต่างด้าว (ตม. สวนพลู) ในข้อหาอยู่เกินกำหนด (Overstay) โดยที่แคนาดาได้ตอบรับการตั้งถิ่นฐานของเธอแล้ว เธอถูกตั้งข้อหาความมั่นคงในจีนและมีค่าหัวสูงถึง 200,000 ดอลลาร์ฮ่องกง

ข้อกังวลของนายสรศักดิ์

นายสรศักดิ์แสดงความกังวลอย่างยิ่งต่อการกระทำของรัฐบาลไทย โดยชี้ว่าการกระทำดังกล่าวเป็นการทำลายโอกาสในการแสวงหาความปลอดภัยของผู้ลี้ภัย และเสี่ยงที่จะนำไปสู่การผลักดันส่งกลับประเทศจีน ซึ่งขัดต่อหลักมนุษยธรรมและบรรทัดฐานสากล โดยสรุปเป็น 3 ประเด็นหลัก ดังนี้

—

1. ละเมิดกฎหมายจารีตประเพณีระหว่างประเทศ

แม้ไทยไม่ได้เป็นภาคีอนุสัญญาผู้ลี้ภัย ค.ศ. 1951 แต่หลักการห้ามผลักดันกลับ (Non-Refoulement) ถือเป็นกฎหมายจารีตประเพณีที่ทุกรัฐต้องปฏิบัติตาม การใช้ข้อหา Overstay มาจับกุมผู้ที่ประเทศที่สามตอบรับแล้ว จึงเป็นการเพิกเฉยต่อสถานะผู้ลี้ภัยทางการเมือง

2. ฝ่าฝืนกฎหมายภายในประเทศ

การส่งตัวกลับในลักษณะนี้ ถือเป็นการฝ่าฝืน พ.ร.บ. ป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหาย พ.ศ. 2565 มาตรา 13 อย่างชัดเจน ที่ห้ามมิให้รัฐขับไล่หรือส่งบุคคลกลับไปเผชิญอันตรายหรือการซ้อมทรมาน

3. ทำลายความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ

การขัดขวางไม่ให้เดินทางไปแคนาดาทั้งที่แคนาดาตอบรับการตั้งถิ่นฐานแล้ว เป็นการปฏิบัติที่ไร้หลักการ ตอกย้ำภาพลักษณ์ว่ารัฐบาลพร้อมละทิ้งพันธกรณีทางจริยธรรมเพื่อเอาใจมหาอำนาจ ซึ่งจะทำให้ประเทศไทยยิ่งแปลกแยกจากสังคมโลก

ข้อเรียกร้องของนายสรศักดิ์

นายสรศักดิ์ในฐานะสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ได้ยื่นข้อเรียกร้องต่อรัฐบาลไทย 4 ประการ ดังนี้

• ปล่อยตัวและอนุญาตให้ “จาง ซิ่น เยี่ยน” เดินทางไปแคนาดาทันที ยุติการขัดขวางและห้ามส่งกลับประเทศจีนเด็ดขาด
• หยุดใช้กฎหมายคนเข้าเมืองเป็นเครื่องมือละเมิดสิทธิ เลิกปฏิบัติต่อผู้แสวงหาที่ลี้ภัยในฐานะผู้เข้าเมืองผิดกฎหมาย และไม่โอนอ่อนต่อแรงกดดันภายนอก
• บังคับใช้ พ.ร.บ. ป้องกันการทรมานฯ มาตรา 13 อย่างจริงจัง เพื่อเป็นเกราะคุ้มครองผู้แสวงหาที่ลี้ภัยทุกคนจากการถูกส่งกลับไปจองจำ ทรมาน และอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต
• สร้างกลไกรับรองสถานะและพำนักชั่วคราว เพื่อให้ผู้ลี้ภัยที่รอเดินทางไปประเทศที่สามมีสถานะทางกฎหมายที่ถูกต้อง