ทางการอิหร่านออกมาปฏิเสธคำพูดของ เจดี แวนซ์ รองประธานาธิบดีสหรัฐฯ ที่ระบุว่า อิหร่านตกลงให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบของทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA) กลับเข้าประเทศอีกครั้ง โดยยืนยันว่าความร่วมมือยังคงเป็นไปตามขั้นตอนปฏิบัติในปัจจุบันเท่านั้น
อิหร่านแถลงโต้แวนซ์
เมื่อวันจันทร์ที่ 22 มิ.ย. 2569 ทางการอิหร่านแถลงว่า ความร่วมมือกับ IAEA จะยังคงดำเนินต่อไป “ภายใต้ขั้นตอนปฏิบัติในปัจจุบัน” ซึ่งเป็นการปฏิเสธคำพูดของ เจดี แวนซ์ ที่เพิ่งออกมาระบุว่า อิหร่านอนุญาตให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบของ IAEA กลับเข้าประเทศอีกครั้งแล้ว
สำนักข่าวทางการอิหร่าน (IRNA) รายงานคำแถลงของ นายเอสมาอิล บากาอี โฆษกกระทรวงการต่างประเทศอิหร่านว่า การทำงานร่วมกันระหว่างอิหร่านและ IAEA จะดำเนินไป “ตามพันธกรณีของอิหร่านภายใต้ข้อตกลงการรับประกันความปลอดภัย (Safeguard Agreements)” และ “เป็นไปตามมติที่ผ่านโดยรัฐสภา รวมถึงการตัดสินใจของสภาความมั่นคงแห่งชาติสูงสุด”
กฎหมายใหม่จำกัดการตรวจสอบ
เมื่อฤดูร้อนปี 2568 อิหร่านเพิ่งผ่านกฎหมายฉบับใหม่ ซึ่งจำกัดความร่วมมือกับ IAEA และระงับการเข้าตรวจสอบ อย่างไรก็ตาม IRNA ระบุว่า ความร่วมมือกับ IAEA ไม่เคยถูกตัดขาดโดยสิ้นเชิง และกฎหมายใหม่นี้อนุญาตให้ผู้ตรวจสอบของ IAEA เข้าเยี่ยมชม “โรงงานนิวเคลียร์ที่ยังเปิดใช้งานอยู่” เช่น โรงไฟฟ้านิวเคลียร์บูเชห์ร (Bushehr) ได้เป็น “รายกรณีไป”
ท่าทีของนายบากาอีมีขึ้นหลังจากที่ นายเจดี แวนซ์ รองประธานาธิบดีสหรัฐฯ กล่าวในงานแถลงข่าวที่ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ซึ่งเป็นสถานที่จัดการเจรจาระหว่างสหรัฐฯ-อิหร่านเมื่อวันอาทิตย์ว่า อิหร่านได้ตกลงที่จะยอมรับผู้ตรวจสอบของ IAEA ซึ่งเขาให้ความเห็นว่าความคืบหน้านี้ “น่าจะเป็นสิ่งที่พวกเราในฐานะชาวอเมริกันรู้สึกตื่นเต้นมากที่สุด”
อิหร่านย้ำไม่รับพันธกรณีใหม่
IRNA รายงานอีกว่า นายบากาอีตอบโต้ถ้อยแถลงดังกล่าวของสหรัฐฯ โดยยืนยันว่าอิหร่านไม่ได้ยอมรับข้อผูกพันใหม่ใดๆ นอกจากนี้ IRNA ยังรายงานโดยอ้างอิงข้อมูลจากเจ้าหน้าที่ที่คุ้นเคยกับการเจรจาในสวิตเซอร์แลนด์ว่า รัฐบาลเตหะรานไม่ได้นำประเด็นนิวเคลียร์ขึ้นมาเจรจาในระหว่างการหารือนาน 18 ชั่วโมง และไม่ได้ยอมรับพันธกรณีใหม่ใดๆ ทั้งสิ้น
รายงานระบุเสริมว่า การเข้าเยี่ยมชมโรงงานนิวเคลียร์ที่ได้รับความเสียหาย รวมถึงข้อตกลงใดๆ ที่เกี่ยวข้องกับคลังสำรองยูเรเนียมเสริมสมรรถนะของอิหร่าน จะต้องขึ้นอยู่กับกลไกเฉพาะที่จะมีการตกลงกันในข้อตกลงขั้นสุดท้าย หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาการเจรจา 60 วันตามที่กำหนดไว้ในบันทึกความเข้าใจ (MOU) ระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านเท่านั้น
