เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา ร่มเงาแห่งพระเมตตาเพื่อผู้ด้อยโอกาสและผู้พ้นโทษ

สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา ทรงเป็นที่รู้จักในพระกรณียกิจที่มุ่งมั่นเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน โดยเฉพาะกลุ่มผู้ด้อยโอกาส เยาวชน และผู้พ้นโทษ พระองค์ทรงให้ความสำคัญกับการศึกษาและการพัฒนาศักยภาพมนุษย์ผ่านมูลนิธิในพระดำริและการสนับสนุนด้านวิชาการ

โครงการกำลังใจในพระดำริฯ เพื่อผู้ต้องขัง

หนึ่งในพระกรณียกิจที่ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางคือ “โครงการกำลังใจในพระดำริฯ” ซึ่งทรงตั้งขึ้นเพื่อช่วยเหลือผู้ต้องขังหญิง เด็กติดผู้ต้องขัง และผู้ต้องขังชายที่ใกล้พ้นโทษ พระองค์ทรงเล็งเห็นว่าผู้ต้องขังจำนวนมากสามารถกลับมาเป็นกำลังสำคัญของสังคมได้ หากได้รับโอกาสในการพัฒนาคุณภาพชีวิตและทักษะอาชีพ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เข้าไปสนองโครงการด้วยกลไกกลุ่มมหาวิทยาลัยราชภัฏ (มรภ.) และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล (มทร.) ในพื้นที่ต่างๆ ทั่วประเทศ ช่วยออกแบบหลักสูตรฝึกอาชีพ นำเทคโนโลยีการเกษตรสมัยใหม่และการแปรรูปผลิตภัณฑ์ตามแนวทางศาสตร์พระราชาและปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงไปสอนในเรือนจำชั่วคราวที่เป็นพื้นที่นำร่อง

ตัวอย่างความร่วมมือในเรือนจำ

มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จัดทำหลักสูตร “ดอยฮางโมเดล” ที่เรือนจำดอยฮาง จ.เชียงราย เพื่อพัฒนาพฤตินิสัยผู้ต้องขังและเตรียมความพร้อมก่อนปล่อยตัว มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตสุรินทร์ สนับสนุนการจัดการศึกษาวิชาชีพด้านการเกษตรและการใช้พลังงานทดแทน มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยาให้ผู้ต้องขังเรียนรู้การทำเกษตร และมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงรายส่งเสริมองค์ความรู้ด้านการแพทย์แผนไทย-หมอยาไทย

—

ข้อกำหนดกรุงเทพ (Bangkok Rules) สู่มาตรฐานสากล

โครงการกำลังใจในพระดำริฯ ได้ต่อยอดสู่การผลักดัน “ข้อกำหนดกรุงเทพ” หรือ Bangkok Rules ซึ่งองค์การสหประชาชาติรับรองเป็นมาตรฐานสากลสำหรับการปฏิบัติต่อผู้ต้องขังหญิงและผู้กระทำผิดหญิงทั่วโลก สร้างชื่อเสียงให้ประเทศไทยในเวทีระหว่างประเทศ โครงการนี้สะท้อนพระวิสัยทัศน์ด้านสิทธิมนุษยชนของพระองค์

มูลนิธิณภาฯ ในพระดำริฯ พัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชน

พระองค์ทรงนำมูลนิธิ ณภาฯ ในพระดำริฯ ซึ่งทรงก่อตั้งเพื่อเป็นตัวกลางในการแสวงหาโอกาสให้แก่กลุ่มผู้ขาดโอกาส มาลงนามความร่วมมือกับกระทรวง อว. เรื่องการพัฒนาวัตถุดิบและผลิตภัณฑ์ชุมชน โดยนำงานวิจัยจากสารสกัดพืชสมุนไพรท้องถิ่นมาพัฒนาต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์บำรุงผิวและผิวหน้าที่ได้มาตรฐานสากล ภายใต้แนวคิด “ไทยแบรนด์” หน่วยงานในสังกัด เช่น สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) และกรมวิทยาศาสตร์บริการ (วศ.) เข้าไปสนับสนุน โครงการยึดหลัก BCG Model ใช้วัสดุที่หาได้ง่ายในท้องถิ่น มาศึกษาวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์จากสารสกัดพืชสมุนไพรไทยท้องถิ่นในแต่ละภูมิภาค เพื่อทำผลิตภัณฑ์ที่ได้มาตรฐานสากลและใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ สร้างรายได้ให้ผู้พ้นโทษ ผู้ขาดโอกาส และชุมชน โดยใช้พื้นที่ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง อ.บ้านดุง จ.อุดรธานี ซึ่งเป็นพื้นที่ของสำนักงานโครงการส่วนพระองค์ฯ

โครงการพัฒนาศักยภาพมนุษย์ในระดับพื้นที่

กระทรวง อว. จัดตั้ง “โครงการพัฒนาศักยภาพมนุษย์ในระดับพื้นที่เพื่อเฉลิมพระเกียรติ” และน้อมนำแนวพระดำริมาปฏิบัติ เช่น โครงการยกระดับและพัฒนาทักษะแรงงานในศตวรรษที่ 21 มุ่งเน้นการพัฒนาคนตลอดช่วงชีวิต รวมถึงวัยแรงงานและผู้ขาดโอกาส ให้เป็นพลเมืองที่มีคุณภาพ มีทักษะอาชีพ และมีจิตสาธารณะ โดยนำงานวิจัยจากห้องปฏิบัติการลงสู่ภาคปฏิบัติในชุมชนและเรือนจำ นอกจากนี้ยังมีโครงการเรียนรู้ตลอดชีวิตและพัฒนาทักษะเพื่ออนาคต (Upskill/Reskill) โดยให้มหาวิทยาลัยทั่วประเทศจัดทำหลักสูตรใหม่ๆ เพื่อเสริมทักษะใหม่ในกลุ่มอุตสาหกรรมและบริการ ให้ประชาชนทุกกลุ่มสามารถเข้าถึงการพัฒนาทักษะและเพิ่มโอกาสในการทำงาน รวมทั้งจัดทำหลักสูตรระยะสั้นสนับสนุนการเรียนรู้ตลอดชีวิต

พระกรุณาธิคุณของสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา ที่ทรงอุทิศพระวรกายปฏิบัติพระกรณียกิจด้วยพระปณิธานอันแน่วแน่ในการใช้ความรู้ ความสามารถ และประสบการณ์เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน โดยเฉพาะการช่วยเหลือผู้ด้อยโอกาสในสังคมอย่างต่อเนื่อง “เจ้าหญิงแห่งสยาม” ผู้ทรงเป็นร่มเงาแห่งพระเมตตา จะจารึกในหัวใจคนไทยตลอดกาล