ศาลรัฐธรรมนูญมีมติรับคำร้องของกลุ่มสมาชิกวุฒิสภา (สว.) จำนวน 40 คน ที่ขอให้วินิจฉัยวาระการดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีของนายเศรษฐา ทวีสิน สิ้นสุดลงตามรัฐธรรมนูญหรือไม่ เนื่องจากกรณีการแต่งตั้งนายพิชิต ชื่นบาน เป็นรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ซึ่งอาจขัดต่อคุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามของรัฐมนตรี โดยศาลเห็นว่าคำร้องดังกล่าวมีหลักฐานเพียงพอที่จะรับไว้พิจารณา
ปมแต่งตั้ง 'พิชิต' จุดชนวนข้อสงสัย
กลุ่ม สว. นำโดยนายสมชาย แสวงการ และนายดิเรกฤทธิ์ เจนครองธรรม ได้ยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญเมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม 2567 โดยระบุว่าการแต่งตั้งนายพิชิต ชื่นบาน ซึ่งเคยต้องคำพิพากษาจำคุกในคดีหมิ่นประมาท อาจเข้าข่ายขาดคุณสมบัติตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 160 (4) และ (5) ส่งผลให้การแต่งตั้งนายกฯ เศรษฐา ซึ่งเป็นผู้เสนอชื่อ อาจถือเป็นการกระทำที่รู้หรือควรรู้ว่านายพิชิตขาดคุณสมบัติ ทำให้นายกฯ พ้นจากตำแหน่งตามมาตรา 170 (4) ประกอบมาตรา 160
ศาลชี้มีมูลต้องสอบเพิ่ม
ศาลรัฐธรรมนูญได้ประชุมปรึกษาเมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม และมีมติ 7 ต่อ 2 เสียงให้รับคำร้องไว้พิจารณา โดยระบุว่าคำร้องมีข้อเท็จจริงเพียงพอที่จะดำเนินการต่อไป และให้ผู้ถูกร้อง คือ นายกฯ เศรษฐา และนายพิชิต ชื่นบาน ยื่นคำชี้แจงภายใน 15 วัน นับจากวันที่ได้รับสำเนาคำร้อง
นอกจากนี้ ศาลยังมีคำสั่งให้นายกฯ เศรษฐา ยังคงปฏิบัติหน้าที่ต่อไปจนกว่าจะมีคำวินิจฉัย แต่ขอให้ระมัดระวังในการใช้อำนาจที่อาจก่อให้เกิดความเสียหายแก่ทางราชการ โดยเฉพาะการแต่งตั้งโยกย้ายบุคคลหรือการอนุมัติโครงการสำคัญ
ผลกระทบต่อการเมืองและความเชื่อมั่น
การรับคำร้องของศาลรัฐธรรมนูญครั้งนี้สร้างความกังวลในแวดวงการเมือง เนื่องจากหากศาลวินิจฉัยว่านายกฯ เศรษฐาพ้นจากตำแหน่ง จะส่งผลให้คณะรัฐมนตรีทั้งชุดพ้นจากตำแหน่งไปด้วย และต้องมีการเลือกนายกฯ คนใหม่ ซึ่งอาจนำไปสู่ความไม่แน่นอนทางการเมืองและเศรษฐกิจ
นายชัยธวัช ตุลาธน เลขาธิการพรรคก้าวไกล กล่าวว่า การรับคำร้องเป็นเรื่องที่คาดการณ์ได้ แต่หวังว่าศาลจะพิจารณาอย่างรอบคอบและรวดเร็ว เพื่อไม่ให้เกิดสุญญากาศทางการเมืองนานเกินไป
ฝ่ายสนับสนุนนายกฯ มั่นใจในกระบวนการ
ด้านนายภูมิธรรม เวชยชัย รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ กล่าวว่า รัฐบาลพร้อมที่จะชี้แจงข้อเท็จจริงต่อศาล และเชื่อมั่นว่าการแต่งตั้งนายพิชิตเป็นไปตามกฎหมาย เนื่องจากนายพิชิตได้พ้นโทษมาแล้วเกิน 10 ปี และไม่มีลักษณะต้องห้ามตามรัฐธรรมนูญ
นายพิชิต ชื่นบาน เองก็ออกมาแถลงว่า พร้อมจะชี้แจงต่อศาล และยืนยันว่าตนมีคุณสมบัติครบถ้วน โดยระบุว่าโทษจำคุกในคดีดังกล่าวเป็นคดีที่เกิดจากการแสดงความคิดเห็นทางการเมือง และตนได้ชดใช้โทษครบถ้วนแล้ว
กระบวนการต่อไปของศาลรัฐธรรมนูญ
หลังจากนี้ ศาลรัฐธรรมนูญจะดำเนินการไต่สวนพยานหลักฐานเพิ่มเติม ซึ่งอาจใช้เวลาประมาณ 1-2 เดือน ก่อนที่จะมีคำวินิจฉัย ในระหว่างนี้ สถานการณ์ทางการเมืองอาจยังคงตึงเครียด โดยเฉพาะในประเด็นความเชื่อมั่นของนักลงทุนต่างชาติที่มีต่อเสถียรภาพของรัฐบาล
