ปัจจุบันผู้ขายบนแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซข้ามชาติต้องแบกรับต้นทุนค่าธรรมเนียมที่สูงถึงกว่า 50% ต่อสินค้าหนึ่งชิ้น เนื่องจากพฤติกรรมผู้บริโภคที่เปลี่ยนไปนิยมซื้อแบบผ่อนจ่ายผ่านแพลตฟอร์ม ส่งผลให้ผู้ขายต้องจ่ายค่าธรรมเนียมการผ่อนชำระเพิ่มเติม นอกเหนือจากค่าธรรมเนียมพื้นฐานอื่นๆ
ทีมข่าวเฉพาะกิจไทยรัฐออนไลน์ได้รวบรวมข้อมูลค่าธรรมเนียมพื้นฐานของ 3 แพลตฟอร์มใหญ่ ได้แก่ Shopee, Lazada และ TikTok Shop พบว่ามีค่าธรรมเนียมหลายประเภทที่ผู้ขายต้องจ่าย ตั้งแต่ค่าธรรมเนียมโครงสร้างพื้นฐานแพลตฟอร์มที่คิดประมาณ 1.07 บาทต่อคำสั่งซื้อ ไปจนถึงค่าธรรมเนียมการขายที่แตกต่างกันตามประเภทของร้านค้า
ค่าธรรมเนียมการขาย Mall และ Non-Mall
ร้านค้าที่ต้องการสัญลักษณ์ Mall ซึ่งยืนยันว่าสินค้าเป็นของแท้และมีมาตรฐาน ต้องจ่ายค่าธรรมเนียมต่ำสุด 5.35% ถึงสูงสุด 17.12% ตามนโยบายของแต่ละแพลตฟอร์ม ในขณะที่ร้านค้าทั่วไป (Non-Mall) ต้องจ่ายค่าธรรมเนียมประมาณ 5.89% ถึง 14.98%
ค่าธรรมเนียมการชำระเงินปกติทุกแพลตฟอร์มอยู่ที่ 3.21% คงที่ แต่ค่าธรรมเนียมการผ่อนชำระหรือ BNPL (Buy Now Pay Later) เช่น SPayLater, LazPayLater, TikTok PayLater อยู่ที่ 3.21% ถึง 6.42% ตามนโยบายของแต่ละแพลตฟอร์ม ส่วนบริการบัตรเครดิตคิดค่าธรรมเนียม 5.35% ถึง 8.56%
ค่าธรรมเนียมสนับสนุนการเติบโตและโปรแกรมส่งเสริมการขาย
นอกจากนี้ยังมีค่าธรรมเนียม Growth Support หรือ Program คิดค่าธรรมเนียม 4.28% ถึง 8.56% ตามนโยบายของแต่ละแพลตฟอร์ม ซึ่งรวมแล้วผู้ขายอาจต้องแบกรับต้นทุนค่าธรรมเนียมรวมเกิน 50% ของราคาสินค้าหนึ่งชิ้น ส่งผลกระทบต่อกำไรและความสามารถในการแข่งขันของผู้ประกอบการรายย่อย
การเพิ่มขึ้นของค่าธรรมเนียมดังกล่าวเป็นผลมาจากการที่แพลตฟอร์มต้องการสร้างรายได้และดึงดูดผู้ซื้อด้วยบริการต่างๆ เช่น การผ่อนชำระและโปรโมชั่น แต่ผู้ขายกลับต้องรับภาระต้นทุนที่สูงขึ้น ทำให้หลายรายต้องปรับราคาสินค้าหรือลดอัตรากำไรลง
ผลกระทบต่อผู้ประกอบการและผู้บริโภค
ผู้ประกอบการรายย่อยได้รับผลกระทบมากที่สุด เนื่องจากมีต้นทุนที่จำกัดและไม่สามารถปรับราคาสินค้าได้มากนัก ขณะที่ผู้บริโภคอาจต้องเผชิญกับราคาสินค้าที่สูงขึ้น หรือข้อเสนอที่น้อยลงจากการที่ผู้ขายลดโปรโมชั่น
ทีมข่าวเฉพาะกิจไทยรัฐออนไลน์คาดว่าสถานการณ์นี้จะยังคงดำเนินต่อไป เนื่องจากแพลตฟอร์มยังคงแข่งขันกันด้วยกลยุทธ์ทางการตลาดที่เน้นการดึงดูดผู้ซื้อด้วยบริการเสริม ซึ่งผู้ขายจำเป็นต้องปรับตัวและวางแผนการขายอย่างรอบคอบเพื่อลดผลกระทบจากค่าธรรมเนียมที่สูงขึ้น
