หลายคนคงเคยประสบปัญหาอาการแสบปากจากการทานอาหารรสจัด และมักเลือกดื่มน้ำเปล่าเพื่อบรรเทาความเผ็ด แต่รู้หรือไม่ว่าวิธีนี้อาจไม่ช่วยอะไรเลย และยังอาจทำให้อาการแสบร้อนรุนแรงขึ้นอีกด้วย? ไทยรัฐออนไลน์มีคำตอบชัดๆ เกี่ยวกับกลไกความเผ็ดและวิธีแก้เผ็ดที่ถูกต้องตามหลักโภชนาการ มาไขความลับทางวิทยาศาสตร์กัน
ทำไมน้ำเปล่าถึงไม่ช่วยแก้เผ็ด?
ก่อนที่จะหาคำตอบว่า กินอะไรหายเผ็ด? ต้องทำความเข้าใจกลไกความเผ็ดร้อนกันก่อน โดยความเผ็ดเกิดจากสารประกอบทางเคมีที่ชื่อว่า "แคปไซซิน" สารตัวนี้มีฤทธิ์จับกับตัวรับความรู้สึกเจ็บปวดและอุณหภูมิในช่องปาก ทำให้เรารู้สึกแสบร้อน ทั้งนี้ สารแคปไซซินที่ให้ความรู้สึกเผ็ดร้อน มีคุณสมบัติ "ละลายได้ดีในไขมันและแอลกอฮอล์ แต่ไม่ละลายในน้ำ" การดื่มน้ำเย็นจัดหรือน้ำเปล่าตามเข้าไป จึงเหมือนเป็นการกระจายน้ำมันพริกให้ทั่วปาก ทำให้ยิ่งรู้สึกเผ็ดขึ้นนั่นเอง
5 ของกินดับเผ็ด หาง่ายใกล้ตัว ช่วยบรรเทาอาการแสบร้อน
หากคุณกำลังเผชิญกับอาการแสบปากจากการทานอาหารรสจัด ขอแนะนำ 5 วิธีแก้เผ็ดง่ายๆ ด้วยอาหารใกล้ตัว ที่พิสูจน์แล้วว่าช่วยได้จริง
1. นมและผลิตภัณฑ์จากนม
การดื่มนมถือเป็น วิธีแก้เผ็ด ที่ดีที่สุดและเห็นผลไวที่สุด ในนมมีโปรตีนที่เรียกว่า "เคซีน" ซึ่งทำหน้าที่เหมือนสารทำความสะอาด ช่วยดึงและสลายพันธะของสารแคปไซซินออกจากตัวรับความรู้สึกในช่องปาก แนะนำให้เลือกนมโคแท้แช่เย็น โยเกิร์ต หรือไอศกรีมนม จะช่วยดับความเผ็ดร้อนได้อย่างรวดเร็ว
2. น้ำผึ้งหรือน้ำตาล
ความหวานมีส่วนช่วยดูดซับความมันของน้ำมันพริก หากไม่มีนม ลองอมน้ำผึ้ง 1 ช้อนชา หรืออมน้ำตาลทรายไว้ในปากสักครู่แล้วค่อยกลืน ความหวานจะไปรบกวนการส่งสัญญาณความเจ็บปวดไปยังสมอง ทำให้ความรู้สึกเผ็ดลดลง เป็นอีกหนึ่ง อาหารแก้เผ็ด ที่หาง่ายในทุกครัวเรือน
3. น้ำมะนาวหรือผลไม้รสเปรี้ยว
สารแคปไซซินในพริกมีฤทธิ์เป็นด่าง การรับประทาน ของกินดับเผ็ด ที่มีความเป็นกรด เช่น น้ำมะนาว น้ำส้ม หรือมะเขือเทศ จะช่วยทำปฏิกิริยาสะเทิน ความเป็นด่างของพริกได้ ทำให้ความรู้สึกแสบร้อนทุเลาลง
4. ขนมปังหรือข้าวสวย
หากอยู่ในร้านอาหารและไม่รู้จะ กินอะไรหายเผ็ด ข้าวสวยหรือขนมปังคือตัวช่วยชั้นดี คาร์โบไฮเดรตหรือแป้งจะทำหน้าที่เป็นฟองน้ำคอยดูดซับสารแคปไซซินที่ตกค้างอยู่ในช่องปาก แม้จะไม่ได้สลายสารเคมีโดยตรงเหมือนโปรตีนในนม แต่ก็ช่วยสร้างเกราะป้องกันไม่ให้พริกสัมผัสกับกระพุ้งแก้มโดยตรง
5. ถั่วลิสงหรือเนยถั่ว
อย่างที่ทราบกันดีว่าสารแคปไซซินละลายได้ดีในไขมัน การรับประทานอาหารที่มีไขมันดีสูงอย่างถั่วลิสง เนยถั่ว หรือแม้แต่น้ำมันมะกอกเพียงเล็กน้อย จะช่วยชะล้างสารความเผ็ดร้อนออกจากตัวรับความรู้สึกในช่องปากได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ตารางเปรียบเทียบ 5 ของกินแก้เผ็ด กินอะไรดับเผ็ดได้ดีที่สุด?
- นมจืด / โยเกิร์ต: โปรตีนเคซีน (Casein) ทำลายพันธะพริก – เร็วมาก
- ถั่วลิสง / เนยถั่ว: ไขมันดี ช่วยละลายสารแคปไซซิน – เร็ว
- น้ำผึ้ง / น้ำตาล: ดูดซับความมันและรบกวนสัญญาณประสาท – ปานกลาง
- น้ำมะนาว: กรดช่วยสะเทินความเป็นด่าง – ปานกลาง
- ข้าวสวย / ขนมปัง: แป้งช่วยดูดซับสารความเผ็ดแบบฟิสิคัล – ช้า-ปานกลาง
การรับประทานอาหารรสจัดเป็นเอกลักษณ์ของคนไทย แต่เมื่อเกิดอาการแสบร้อน การรู้ว่าควรกินอะไรหายเผ็ด จะช่วยให้มื้ออาหารของคุณราบรื่นขึ้น จำไว้เสมอว่าควรหลีกเลี่ยงการดื่มน้ำเปล่าหรือน้ำอัดลมรวดเดียว แต่ให้เปลี่ยนมาใช้นม น้ำผึ้ง หรืออาหารที่มีไขมันและคาร์โบไฮเดรตแทน ซึ่งเป็น วิธีแก้เผ็ด ที่ถูกต้องตามหลักโภชนาการและมีความปลอดภัยต่อร่างกาย
