นวัตกรรมใหม่ของวงการแพทย์ไทยกำลังจะเกิดขึ้น เมื่อทีมวิจัยจากโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ร่วมกับคณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ได้พัฒนาแพลตฟอร์มปัญญาประดิษฐ์ (AI) สำหรับคัดกรองโรคตาเบาหวาน ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้ผู้ป่วยเบาหวานสูญเสียการมองเห็นและตาบอด
ความสำคัญของแพลตฟอร์ม AI ในการคัดกรองโรคตาเบาหวาน
โรคตาเบาหวานหรือจอประสาทตาเสื่อมจากเบาหวานเป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยเบาหวาน หากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงทีอาจนำไปสู่การสูญเสียการมองเห็นถาวร การคัดกรองแต่เนิ่นๆ จึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง แพลตฟอร์ม AI นี้จะช่วยให้แพทย์สามารถวินิจฉัยโรคได้รวดเร็วและแม่นยำยิ่งขึ้น โดยเฉพาะในพื้นที่ที่ขาดแคลนจักษุแพทย์
หลักการทำงานของแพลตฟอร์ม
ระบบใช้เทคโนโลยีการเรียนรู้เชิงลึก (deep learning) วิเคราะห์ภาพถ่ายจอประสาทตา โดย AI จะเรียนรู้จากภาพถ่ายจอประสาทตาที่ได้รับการวินิจฉัยจากจักษุแพทย์แล้วนับหมื่นภาพ ทำให้สามารถจำแนกระดับความรุนแรงของโรคตาเบาหวานได้อย่างแม่นยำ ผู้ใช้งานเพียงถ่ายภาพจอประสาทตาผ่านกล้องเฉพาะทาง แล้วส่งข้อมูลเข้าแพลตฟอร์ม AI จะประมวลผลและให้ผลการวินิจฉัยเบื้องต้นภายในไม่กี่นาที
ประโยชน์ต่อระบบสาธารณสุขไทย
แพลตฟอร์มนี้จะช่วยลดภาระงานของจักษุแพทย์ที่มีจำนวนจำกัด โดยเฉพาะในโรงพยาบาลชุมชนและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) ที่มักขาดแคลนบุคลากรทางการแพทย์เฉพาะทาง นอกจากนี้ยังช่วยให้ผู้ป่วยในพื้นที่ห่างไกลสามารถเข้าถึงการคัดกรองโรคตาเบาหวานได้สะดวกยิ่งขึ้น ลดการเดินทางและค่าใช้จ่าย
แผนการดำเนินงานในอนาคต
ทีมวิจัยมีแผนที่จะขยายการใช้งานแพลตฟอร์ม AI ไปยังโรงพยาบาลต่างๆ ทั่วประเทศ โดยเฉพาะในพื้นที่ชนบท พร้อมทั้งพัฒนาระบบให้สามารถเชื่อมต่อกับฐานข้อมูลผู้ป่วยของกระทรวงสาธารณสุข เพื่อให้การติดตามและส่งต่อผู้ป่วยเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ยังมีแผนที่จะพัฒนาโมเดล AI สำหรับคัดกรองโรคตาอื่นๆ เช่น ต้อหิน และจอประสาทตาเสื่อมตามอายุ
การเปิดตัวแพลตฟอร์ม AI คัดกรองโรคตาเบาหวานในครั้งนี้ ถือเป็นก้าวสำคัญของวงการแพทย์ไทยในการนำเทคโนโลยีมาช่วยลดปัญหาการสูญเสียการมองเห็นจากโรคเบาหวาน ซึ่งเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญของประเทศ โดยคาดว่าจะช่วยลดอัตราการตาบอดจากโรคตาเบาหวานได้อย่างมีนัยสำคัญในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า
