TCMA ผนึกพันธมิตรแคนาดาเปิดเกม Carbon Capture ขับเคลื่อน Net Zero 2050
สมาคมอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ไทย (TCMA) เดินหน้าเชื่อมโยงองค์ความรู้ เทคโนโลยีขั้นสูง และนวัตกรรมสีเขียวจากต่างประเทศเข้าสู่ภาคการผลิตอย่างเป็นรูปธรรม เพื่อขับเคลื่อนเป้าหมาย Net Zero ภายในปี 2050
ความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์กับแคนาดา
เมื่อวันที่ 9 มีนาคม 2569 นายชนะ ภูมี นายกกิตติมศักดิ์สมาคมอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ไทย (TCMA) เปิดเผยว่า ได้นำคณะผู้บริหาร TCMA หารือกับคณะผู้แทนระดับสูงจากรัฐซัสแคตเชวัน ประเทศแคนาดา นำโดย ฯพณฯ เคน เช้เวลเดย์ออฟ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา และศาสตราจารย์เจฟฟ์ เคเชน อธิการบดีและรองนายกสภามหาวิทยาลัยรีไจนา ทั้งสองฝ่ายแสดงความยินดีต่อพัฒนาการความร่วมมือที่ก้าวหน้าอย่างต่อเนื่อง นับตั้งแต่การลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) ในเดือนกันยายน 2568
ความร่วมมือครั้งนี้ถือเป็นก้าวสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ระหว่างภาคอุตสาหกรรมไทยและพันธมิตรระดับนานาชาติ มุ่งยกระดับการถ่ายทอดเทคโนโลยีสู่การดำเนินงานในพื้นที่จริง โดยตามโรดแมปของอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ กว่า 45% ของการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกไม่สามารถทำได้ด้วยมาตรการทั่วไปเพียงอย่างเดียว จึงต้องอาศัยเทคโนโลยี CCUS (Carbon Capture, Utilization, and Storage) เป็นคำตอบสำคัญ
แผนการดำเนินงานและพื้นที่นำร่อง
ความร่วมมือระยะนี้จะเริ่มจากการพัฒนาและทดสอบ Carbon Capture เพื่อเสริมความพร้อมด้านเทคนิคของอุตสาหกรรม ก่อนต่อยอดสู่ CCU (Carbon Capture and Utilization) เพื่อเปลี่ยนคาร์บอนที่ดักจับได้ให้เกิดมูลค่าทางเศรษฐกิจ เช่น การพัฒนาเป็นวัตถุดิบหรือผลิตภัณฑ์ใหม่ และในบางส่วนสามารถพัฒนาไปสู่ CCS (Carbon Capture and Storage) เพื่อการกักเก็บอย่างปลอดภัยในระยะยาว
แผนงานครอบคลุมทั้งมิติเทคโนโลยี โครงสร้างพื้นฐาน และการเตรียมความพร้อมด้านกฎระเบียบ โดยหมุดหมายสำคัญคือการนำร่องติดตั้ง Mobile Carbon Capture Unit ในโรงงานปูนซีเมนต์ของสมาชิก TCMA ในพื้นที่สระบุรีแซนด์บ็อกซ์ภายในกลางปี 2569
โครงการนี้ได้รับความร่วมมือจาก Environment and Climate Change Canada (ECCC), UNIDO, GCCA, TCMA, รัฐซัสแคตเชวัน และมหาวิทยาลัยรีไจนาผ่านสถาบัน Clean Energy Technologies Research Institute (CETRI) ซึ่งมีความเชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยี CCUS มาอย่างต่อเนื่องยาวนาน
สระบุรีเป็นศูนย์กลางต้นแบบคาร์บอนต่ำ
นายชนะกล่าวต่อว่า จังหวัดสระบุรีในฐานะศูนย์กลางการผลิตปูนซีเมนต์ของประเทศ ได้รับการพัฒนาเป็นพื้นที่ต้นแบบสระบุรีแซนด์บ็อกซ์ เพื่อขับเคลื่อนสู่การเป็นเมืองคาร์บอนต่ำ ผ่านแนวทางการดำเนินงานเชิงพื้นที่ (Area-based Implementation) ที่บูรณาการทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องเข้าด้วยกัน
นับเป็นจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนผ่านเชิงโครงสร้าง ที่ภาคอุตสาหกรรมจะเป็นส่วนหนึ่งของการแก้ไขปัญหาด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอย่างแท้จริง
บทบาทของ TCMA และพันธมิตรระดับโลก
ความร่วมมือครั้งนี้สะท้อนบทบาทของ TCMA ในฐานะแกนกลางของอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ ทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมองค์ความรู้ เทคโนโลยีขั้นสูง และนวัตกรรมด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศจากแคนาดา สู่การประยุกต์ใช้จริงในประเทศไทย
ผ่านความร่วมมือเชิงปฏิบัติ (action-oriented partnership) ระหว่างภาครัฐ ภาควิชาการ และภาคอุตสาหกรรม โดยมีเครือข่ายระดับโลก เช่น ECCC, GCCA, UNIDO, รัฐซัสแคตเชวัน และมหาวิทยาลัยรีไจนา ร่วมสนับสนุนทั้งองค์ความรู้ เทคโนโลยี และกลไกการขยายผลอย่างเข้มแข็ง
ความร่วมมือนี้จึงเป็นพลังขับเคลื่อนสำคัญที่ช่วยวางรากฐานเชิงระบบให้อุตสาหกรรมไทยก้าวสู่เป้าหมาย Net Zero 2050 อย่างมั่นใจและเป็นรูปธรรม พร้อมเสริมสร้างบทบาทของอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ไทยในฐานะพลังบวกและส่วนหนึ่งของคำตอบในการร่วมขับเคลื่อนประเทศสู่อนาคตคาร์บอนต่ำอย่างยั่งยืน
มุมมองจากพันธมิตรแคนาดา
นายเคน เช้เวลเดย์ออฟ กล่าวว่า ความร่วมมือครั้งนี้สะท้อนพลังของความเป็นหุ้นส่วนระหว่างไทยและแคนาดา โดยเฉพาะรัฐซัสแคตเชวัน ที่ได้ผสานบทบาทของภาครัฐ ภาคการศึกษา และภาคอุตสาหกรรมเข้าด้วยกันอย่างเป็นรูปธรรม เพื่อขับเคลื่อนนวัตกรรมรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
และมีความยินดีที่จะได้เห็นการติดตั้งหน่วยดักจับคาร์บอนเคลื่อนที่ในประเทศไทย ซึ่งนับเป็นก้าวสำคัญของความร่วมมือระหว่างสองประเทศ จากการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้สู่การปฏิบัติจริง และเป็นรากฐานในการต่อยอดความร่วมมือด้านอื่นๆ อีกต่อไป
ศาสตราจารย์เจฟฟ์ เคเชน กล่าวเสริมว่า มหาวิทยาลัยรีไจนาภูมิใจที่ได้มีส่วนร่วมในความร่วมมือด้านนวัตกรรมครั้งนี้ ซึ่งมุ่งถ่ายทอดองค์ความรู้และประสบการณ์ด้าน CCUS ที่สั่งสมมาอย่างต่อเนื่อง ผ่านสถาบันวิจัย Clean Energy Technologies Research Institute (CETRI)
สถาบันนี้ผสานความเป็นเลิศทางวิชาการเข้ากับการประยุกต์ใช้ในภาคอุตสาหกรรม ความร่วมมือกับ TCMA ไม่เพียงครอบคลุมงานวิจัยและโครงการนำร่อง หากยังรวมถึงการพัฒนาบุคลากร การแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ และการเสริมสร้างศักยภาพ เพื่อสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านของภาคอุตสาหกรรมไทยสู่อนาคตคาร์บอนต่ำอย่างยั่งยืน
