วิกฤตสงครามซ้ำเติม! ศิลปินศิลาดลเชียงใหม่เร่งปรับตัวรับมือต้นทุนพุ่ง-ยอดขายร่วง
ในโรงงานผลิตเครื่องปั้นดินเผา "ศิลาดล" อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ ความเงียบเริ่มแผ่คลุมแทนที่เสียงเครื่องมือของช่างฝีมือ วิกฤตสงครามตะวันออกกลางกำลังส่งคลื่นกระแทกหนักหน่วงสู่ห่วงโซ่การผลิตหัตถกรรมพื้นบ้านอายุเก่าแก่กว่า 2,000 ปีแห่งนี้
ต้นทุนพุ่งปรี๊ด! ก๊าซ LPG ขาดแคลน-ค่าขนส่งทะลุเพดาน
เพ็ญพรรณ วังวิวัฒน์ ผู้อำนวยการบริษัท สยามศิลาดล พอตเทอรี่ จำกัด เปิดเผยว่า "ศิลาดล" ซึ่งเป็นสินค้าหัตถกรรมส่งออกสำคัญของเชียงใหม่ กำลังเผชิญแรงกดดันมหาศาลจากภาวะเศรษฐกิจโลก ปัญหาสงครามตะวันออกกลางทำให้ต้นทุนการผลิตพุ่งสูงขึ้นอย่างน่าตกใจ โดยเฉพาะราคาก๊าซ LPG ที่ใช้ในกระบวนการเผาเครื่องปั้นดินเผาซึ่งขาดแคลนและปรับตัวขึ้นราคาต่อเนื่อง
นอกจากนี้ ราคาน้ำมันที่เพิ่มสูงยังส่งผลกระทบโดยตรงต่อค่าขนส่งสินค้าไปยังตลาดต่างประเทศ ขณะที่วัสดุสิ้นเปลืองอื่นๆ เช่น กล่องกระดาษและบับเบิลกันกระแทกสำหรับการแพ็คสินค้า ก็มีราคาเพิ่มขึ้นตามลำดับ วิกฤตค่าเงินบาทที่แข็งค่ากลายเป็นอุปสรรคสำคัญ เพราะเมื่อคำนวณกลับเป็นสกุลเงินท้องถิ่นของลูกค้าแล้ว สินค้าไทยจะมีราคาแพงขึ้นมาก ทำให้ลูกค้าลดปริมาณการสั่งซื้อลง
ยอดขายร่วงวูบ! มูลค่าหัตถกรรมภาคเหนือลดฮวบเหลือ 7,000-8,000 ล้านบาท
วิกรณ์ พรหมชนะ นายกสมาคมผู้ผลิตและส่งออกสินค้าหัตถกรรมภาคเหนือ ระบุว่าสินค้าหัตถกรรมภาคเหนือมีแนวโน้มขาลงมาอย่างต่อเนื่องนับตั้งแต่วิกฤตโควิด-19 ล่าสุดถูกซ้ำเติมจากสงครามตะวันออกกลาง ทำให้กลุ่มลูกค้าหลักในตะวันออกกลาง อเมริกา และยุโรป ลดปริมาณการสั่งซื้ออย่างเห็นได้ชัด
ผลกระทบที่เกิดขึ้นส่งให้มูลค่าการค้าของสินค้าหัตถกรรมเชียงใหม่ ลดลงจากประมาณ 1 หมื่นล้านบาท เหลือเพียง 7,000-8,000 ล้านบาทเท่านั้น ผู้ประกอบการจึงต้องเร่งหาลูกค้าใหม่ๆ มาแทนที่ และไม่สามารถรอคอยความช่วยเหลือจากภาครัฐได้เพียงอย่างเดียว
เร่งปรับตัวเชิงรุก! ศิลปินศิลาดลใช้กลยุทธ์ประหยัด-รีไซเคิล-พัฒนาสินค้า
เพื่อรับมือกับวิกฤต ผู้ผลิตเครื่องปั้นศิลาดลได้เริ่มใช้มาตรการประหยัดและรีไซเคิลอย่างจริงจัง เช่น การนำดินดำทุกก้อนกลับมาหมุนเวียนใช้ใหม่เพื่อลดความสูญเสีย นอกจากนี้ยังมีการวางแผนอย่างเป็นระบบใน 3 ส่วนหลัก ได้แก่
- ควบคุมขั้นตอนการผลิตให้มีประสิทธิภาพสูงสุด
- ปรับกลยุทธ์การตลาดให้สอดคล้องกับสถานการณ์ค่าเงินบาท
- บริหารจัดการสินค้าคงคลังเพื่อลดต้นทุนการจัดเก็บ
นายกสมาคมผู้ผลิตและส่งออกสินค้าหัตถกรรมภาคเหนือยังเสนอให้รัฐบาลผลักดันผู้ประกอบการระดับเล็กและกลางให้กลายเป็น "มืออาชีพ" โดยเน้นความสามารถใน 4 ด้านหลัก ได้แก่
- การบริหารการเงินและการจัดการระบบบัญชีอย่างเป็นระบบ
- การเรียนรู้ขั้นตอนและกลไกการส่งออกสินค้าไปต่างประเทศ
- การพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ อย่างต่อเนื่อง
- การวิเคราะห์ตลาดเพื่อเข้าใจความต้องการที่แท้จริงของลูกค้า
วอนรัฐส่งเสริม! ศิลาดล GI เชียงใหม่เสี่ยงถูกลืมในวิกฤตเศรษฐกิจ
แม้ผู้ประกอบการศิลาดลจะหันมาใช้กลยุทธ์การบริหารจัดการเพื่อให้อยู่รอด แต่ก็ยังคาดหวังให้ภาครัฐช่วยส่งเสริมสินค้าที่เป็นอัตลักษณ์ของเชียงใหม่มากขึ้น ศิลาดลเป็นหนึ่งในสินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ หรือ GI ของเชียงใหม่ ถือเป็นงานศิลปะที่ผสมผสานระหว่างฝีมือช่างและภูมิปัญญาทางเคมีธรรมชาติ
เพ็ญพรรณ วังวิวัฒน์ กล่าวทิ้งท้ายด้วยความหวังว่า "ภาครัฐควรสนับสนุนและส่งเสริมของดีเมืองเชียงใหม่ บ้านเราเป็นเมืองหัตถกรรม เรามีผ้าทอ เรามีเซรามิก เรามีไม้ เรามีทุกอย่าง แต่บางครั้งมันก็ถูกลืมและไม่ได้รับการเชิดชูเท่าที่ควร"
ทั้งนี้ ผู้ประกอบการยังเรียกร้องให้มีการจัดตั้ง "ศูนย์ออกแบบและพัฒนาสินค้า" ระดับท้องถิ่นในทุกหมู่บ้านหรือทุกอำเภอ เพื่อส่งเสริมแรงงานฝีมือจำนวนนับหมื่นคนในภาคเหนือที่ยังขาดทิศทางและการสนับสนุนที่ชัดเจน โดยงบประมาณหรือกิจกรรมส่งเสริมการตลาดไม่ควรกระจุกตัวอยู่เพียงในกรุงเทพฯ เท่านั้น
