เมื่อเวลา 18.30 น. วันที่ 12 พฤษภาคม 2569 นายวิณะโรจน์ ทรัพย์ส่งสุข ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ซึ่งทำหน้าที่เป็นพระยาแรกนาในพระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ พุทธศักราช 2569 พร้อมด้วยเทพีคู่หาบทองและเทพีคู่หาบเงิน ได้ประกอบพิธีล้างมือพระยาแรกนา และเจิมหน้าพระโค ณ โรงพระโคยืน มณฑลพิธีท้องสนามหลวง
วัตถุประสงค์ของพิธี
พิธีดังกล่าวจัดขึ้นเพื่อความเป็นสิริมงคลและสร้างความคุ้นเคยกับพระโคแรกนาก่อนเริ่มพระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญในเช้าวันรุ่งขึ้น โดยเป็นการเตรียมความพร้อมทั้งทางกายและจิตใจสำหรับโคที่เข้าร่วมพิธี
พระโคแรกนาประจำปี 2569
สำหรับพระโคแรกนาในปีนี้ มีจำนวน 2 คู่ ได้แก่ คู่หลัก คือ พระโคพอและพระโคเพียง ส่วนคู่สำรอง คือ พระโคเพิ่มและพระโคพูล ทั้ง 2 คู่ เป็นโคพันธุ์ขาวลำพูน ซึ่งมีลักษณะตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้อย่างเคร่งครัด
- ลักษณะทางกายภาพ: รูปร่างสมบูรณ์ ความสูงไม่น้อยกว่า 150 เซนติเมตร ความยาวลำตัวไม่น้อยกว่า 120 เซนติเมตร และความสมบูรณ์รอบอกไม่น้อยกว่า 180 เซนติเมตร
- สีผิวและขน: ผิวสีขาวอมชมพู ขนขาวสะอาด ลำตัวเป็นลำเทียน ไม่มีจุดด่างดำ
- ลักษณะเขาและดวงตา: เขาสีขาวโค้งสวยงาม ดวงตาแจ่มใสสีน้ำตาลอ่อน ขนตาสีชมพู
- ส่วนอื่นๆ: บริเวณจมูกและกีบสีขาว ขนหางเป็นพวงสีขาวยาว ลำตัวช่วงขาหลังและกีบสมบูรณ์แข็งแรง เวลายืนและเดินมีความสง่า
ความหมายของพระโคในศาสนาพราหมณ์
พระโคในทางศาสนาพราหมณ์ หมายถึง เทวดาผู้ทำหน้าที่เป็นพาหนะของพระอิศวร เปรียบได้กับการใช้แรงงานและความเข้มแข็ง นอกจากนี้ ยังเป็นสัตว์เลี้ยงที่พระพลเทพและพระกฤษณะดูแล ซึ่งสื่อถึงการเกษตรและความอุดมสมบูรณ์ โดยการเจิมหน้าพระโคเป็นการเสริมสิริมงคลให้กับพิธีและบ่งบอกถึงความศักดิ์สิทธิ์ของโคที่ใช้ในพระราชพิธี
