พระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ 2569
วันที่ 9 พฤษภาคม 2568 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนินโดยรถยนต์พระที่นั่งมายังพลับพลาที่ประทับ ณ บริเวณมณฑลพิธีท้องสนามหลวง เพื่อทรงเป็นองค์ประธานในงานพระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ปีพุทธศักราช 2569 ซึ่งเป็นพิธีสำคัญที่สืบทอดมายาวนานเพื่อความเป็นสิริมงคลแก่เกษตรกรไทย
พิธีกรรมสองส่วนในพระราชพิธี
พระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญประกอบด้วยสองพิธีรวมกัน ได้แก่ พระราชพิธีพืชมงคล ซึ่งเป็นพิธีสงฆ์ จัดขึ้นเมื่อวันอังคารที่ 12 พฤษภาคม 2569 ณ พระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม ในพระบรมมหาราชวัง เป็นพิธีทำขวัญพืชพันธุ์ธัญญาหารเพื่อความอุดมสมบูรณ์ของราชอาณาจักรไทย และพระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ หรือวันไถหว่าน ซึ่งเป็นพิธีพราหมณ์ จัดขึ้นในวันที่ 13 พฤษภาคม 2569 ณ มณฑลพิธีท้องสนามหลวง
พระยาแรกนาและเทพีคู่หาบ
ผู้ทำหน้าที่พระยาแรกนาประจำปี 2569 คือ นายวิณะโรจน์ ทรัพย์ส่งสุข ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ส่วนเทพีคู่หาบทอง ได้แก่ นางสาวฉันทิสา อารีเสวต นายสัตวแพทย์ชำนาญการ สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ และนางสาวอภิชญา ฟูแสง นักวิชาการตรวจสอบบัญชีชำนาญการ กรมตรวจบัญชีสหกรณ์ ส่วนเทพีคู่หาบเงิน ได้แก่ นางสาวพรจิตรา จันทร์เจริญ นักวิชาการส่งเสริมการเกษตรชำนาญการ กรมส่งเสริมการเกษตร และนางสาวศรัญญา ทองคำ นักวิชาการส่งเสริมการเกษตรปฏิบัติการ กรมส่งเสริมการเกษตร
พระโคแรกนาประจำปี
พระโคแรกนาปี 2569 ได้แก่ พระโคพอ และพระโคเพียง โดยพระโคพอมีความสูง 165 เซนติเมตร ความยาวลำตัว 226 เซนติเมตร รอบอก 210 เซนติเมตร อายุ 14 ปี ส่วนพระโคเพียงมีความสูง 169 เซนติเมตร ความยาวลำตัว 239 เซนติเมตร รอบอก 213 เซนติเมตร อายุ 14 ปี นอกจากนี้ยังมีพระโคสำรอง ได้แก่ พระโคเพิ่ม และพระโคพูล ซึ่งเป็นโคพันธุ์ขาวลำพูน
ผลการเสี่ยงทายปี 2569
ผลการเสี่ยงทายผ้านุ่งของพระยาแรกนาได้ผ้า 6 คืบ พยากรณ์ว่า น้ำจะน้อย นาในที่ลุ่มจะได้ผลบริบูรณ์ดี แต่นาในที่ดอนจะเสียหายบ้าง ได้ผลไม่เต็มที่ ส่วนการเสี่ยงทายพระโคกินเลี้ยงพบว่าพระโคกินถั่ว พยากรณ์ว่าผลาหารและภักษาหารจะอุดมสมบูรณ์ดี กินน้ำหรือหญ้า พยากรณ์ว่าน้ำท่าจะบริบูรณ์พอสมควร ธัญญาหาร ผลาหาร ภักษาหาร และมังสาหารจะอุดมสมบูรณ์ และกินเหล้า พยากรณ์ว่าการคมนาคมจะสะดวกขึ้น การค้าขายกับต่างประเทศดีขึ้น ทำให้เศรษฐกิจรุ่งเรือง
พิธีหว่านเมล็ดพันธุ์และการเก็บเมล็ด
หลังจากเสร็จพิธี พระยาแรกนาเข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท ถวายบังคม แล้วเข้าขบวนไปขึ้นรถยนต์หลวงไปยังแปลงนาสาธิตสวนจิตรลดา เพื่อหว่านเมล็ดพันธุ์ข้าว ซึ่งจะใช้เป็นเมล็ดพันธุ์สำหรับพระราชพิธีในปี 2570 จากนั้นพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จกลับพระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต ภายหลังพิธี นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและประชาชนที่รออยู่รอบมณฑลพิธีต่างพากันเข้าเก็บเมล็ดพันธุ์ข้าวเป็นจำนวนมาก รวมถึงพยายามเก็บต้นไม้ เช่น ดาวเรือง แพงพวย อ้อย กล้วย และสายสิญจน์เพื่อเป็นสิริมงคล อย่างไรก็ตาม เจ้าหน้าที่ขอความร่วมมือประชาชนอย่าเก็บไม้ประดับ รวมถึงอ้อยและกล้วยในบริเวณมณฑลพิธี นายอนุทินกล่าวว่าเป็นครั้งแรกที่ได้มีโอกาสเก็บเมล็ดพันธุ์ข้าวหลังเสร็จพระราชพิธี โดยจะนำไปเพาะพันธุ์ในแปลงนาส่วนตัว
