เมื่อวันที่ 13 พฤษภาคม 2569 เวลา 08.30 น. พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนินโดยรถยนต์พระที่นั่งจากพระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต ไปยังพลับพลาที่ประทับ เพื่อทรงเป็นองค์ประธานในพระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ประจำปีพุทธศักราช 2569 ณ มณฑลพิธีท้องสนามหลวง
พระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ
พระราชพิธีนี้ประกอบด้วยสองพิธี คือ พระราชพิธีพืชมงคล ซึ่งเป็นพิธีสงฆ์ จัดขึ้นเมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม 2569 ณ พระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม ในพระบรมมหาราชวัง เป็นการทำขวัญพืชพันธุ์ธัญญาหารที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงอธิษฐานเพื่อความอุดมสมบูรณ์ของราชอาณาจักรไทย และพระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ซึ่งเป็นพิธีพราหมณ์ จัดขึ้นในวันที่ 13 พฤษภาคม 2569 ณ ท้องสนามหลวง
พระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญมีขึ้นเพื่อความเป็นสิริมงคลและบำรุงขวัญเกษตรกร โดยจัดขึ้นในเดือนหกของทุกปีหรือเดือนพฤษภาคมตามฤกษ์ที่เหมาะสม ซึ่งเป็นช่วงเริ่มต้นการทำนาอาชีพหลักของคนไทย
พิธีไถหว่านและการพยากรณ์
ในปีนี้ ฤกษ์ไถหว่านอยู่ระหว่างเวลา 08.09 – 08.39 น. โดยพระยาแรกนาคือ นายวิณะโรจน์ ทรัพย์ส่งสุข ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เทพีคู่หาบทอง ได้แก่ นางสาวฉันทิสา อารีเสวต และนางสาวอภิชญา ฟูแสง ส่วนเทพีคู่หาบเงิน ได้แก่ นางสาวพรจิตรา จันทร์เจริญ และนางสาวศรัญญา ทองคำ พระโคแรกนาคือ พระโคพอ และพระโคเพียง
นายอภัย สุทธิสังข์ รองปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ถวายรายงานการพยากรณ์ โดยผลการเสี่ยงทายผ้านุ่งพบว่าพระยาแรกนาหยิบได้ผ้านุ่ง 6 คืบ พยากรณ์ว่าน้ำจะน้อย นาในที่ลุ่มได้ผลบริบูรณ์ดี แต่นาในที่ดอนเสียหายบ้าง สำหรับการเสี่ยงทายของกิน 7 สิ่ง พระโคกินถั่ว น้ำ หญ้า และเหล้า โดยถั่วพยากรณ์ว่าผลาหารและภักษาหารอุดมสมบูรณ์ น้ำหรือหญ้าพยากรณ์ว่าน้ำท่าพอสมควร ธัญญาหาร ผลาหาร ภักษาหาร มังสาหารอุดมสมบูรณ์ และเหล้าพยากรณ์ว่าการคมนาคมสะดวก การค้าต่างประเทศดีขึ้น เศรษฐกิจรุ่งเรือง
พระราชทานโล่เกียรติคุณเกษตรกรดีเด่น
ในโอกาสเดียวกัน พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระราชทานโล่เกียรติคุณแก่เกษตรกร สถาบันเกษตรกร สหกรณ์ดีเด่นแห่งชาติ และปราชญ์เกษตรของแผ่นดิน ประจำปี 2569 จำนวน 39 ราย ดังนี้
เกษตรกรและบุคคลทางการเกษตรดีเด่นแห่งชาติ 16 ราย
- อาชีพทำนา: นายจิรกร จิวเจริญกาล จังหวัดนครปฐม
- อาชีพทำสวน: นายคมญ์คริษฐ์ กล่อมสังข์ จังหวัดตราด
- อาชีพทำไร่: นางหนูเรียน เพียโคตร จังหวัดชัยภูมิ
- อาชีพไร่นาสวนผสม: นายประเสริฐ ยุวกาฬกุล จังหวัดประจวบคีรีขันธ์
- อาชีพปลูกหม่อนเลี้ยงไหม: นางสมพร แก้วคนตรง จังหวัดราชบุรี
- อาชีพเลี้ยงสัตว์: นายสุรศักดิ์ แซ่ลี้ จังหวัดราชบุรี
- อาชีพเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำจืด: นายอมร เหลืองนฤมิตชัย จังหวัดเพชรบุรี
- อาชีพเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำกร่อย: นายประโยชน์ โสรัจจกิจ จังหวัดฉะเชิงเทรา
- อาชีพเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำสวยงามและพรรณไม้น้ำ: นางสาวภัทรนิษฐ์ ศิระวัฒนารุจน์ จังหวัดกาญจนบุรี
- อาชีพปลูกสวนป่า: นายบุญธรรม ทับทิมศรี จังหวัดนครสวรรค์
- สาขาบัญชีฟาร์ม: นายสุริยา ขันแก้ว จังหวัดแพร่
- สาขาการพัฒนาที่ดินเพื่อเกษตรกรรม: นางเกษร ทองคำ จังหวัดพัทลุง
- สาขาการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสำหรับพืช: นางสาวรัตนา จันทร์ดำ จังหวัดเชียงใหม่
- สาขาเกษตรอินทรีย์: นางสาวอัญชรี อัสววิมล จังหวัดนนทบุรี
- ที่ปรึกษากลุ่มยุวชนเกษตรกร: นายมนตรี วัดน้อย จังหวัดนครปฐม
- สมาชิกกลุ่มยุวชนเกษตรกร: นายเพชรรัตน์ ม่วงสาย จังหวัดนครสวรรค์
สถาบันเกษตรกรดีเด่นแห่งชาติ 13 กลุ่ม
- กลุ่มเกษตรกรทำนา: กลุ่มเกษตรกรทำนาดอนใหญ่ จังหวัดอุบลราชธานี
- กลุ่มเกษตรกรทำสวน: กลุ่มเกษตรกรทำสวนไม้เรียง จังหวัดนครศรีธรรมราช
- กลุ่มเกษตรกรทำไร่: กลุ่มเกษตรกรทำไร่หนองโพรง จังหวัดปราจีนบุรี
- กลุ่มเกษตรกรเลี้ยงสัตว์: กลุ่มผู้เลี้ยงโคเนื้อตำบลบ้านเสียว จังหวัดนครพนม
- กลุ่มเกษตรกรทำประมง: วิสาหกิจชุมชนหอยนางรมท่าโสม จังหวัดตราด
- กลุ่มเกษตรกรแปรรูปสัตว์น้ำ: กลุ่มแปรรูปสัตว์น้ำจากการเพาะเลี้ยงบ้านสมสะอาด จังหวัดบึงกาฬ
- กลุ่มแม่บ้านเกษตรกร: กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านเมาะหลวง จังหวัดลำปาง
- กลุ่มยุวเกษตรกร: กลุ่มยุวเกษตรกรนอกโรงเรียนศูนย์ฝึกอบรมเด็กและเยาวชน เขต 5 จังหวัดอุบลราชธานี
- กลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว: กลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวหนองหิน จังหวัดอุบลราชธานี
- สถาบันเกษตรกรผู้ใช้น้ำชลประทาน: กลุ่มบริหารการใช้น้ำคุระบุรีร่วมใจ จังหวัดพังงา
- ศูนย์ส่งเสริมและผลิตพันธุ์ข้าวชุมชน ประเภทข้าวหอมมะลิ: ศูนย์ข้าวชุมชนนาแปลงใหญ่นาเยีย ปี 59 จังหวัดอุบลราชธานี
- ศูนย์ส่งเสริมและผลิตพันธุ์ข้าวชุมชน ประเภทข้าวอื่น ๆ: ศูนย์ข้าวชุมชนกลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวหนองกุง จังหวัดบึงกาฬ
- วิสาหกิจชุมชน: วิสาหกิจชุมชนกลุ่มยางก้อนถ้วย กยท. จังหวัดนครศรีธรรมราช
สหกรณ์ดีเด่นแห่งชาติ 7 สหกรณ์
- สหกรณ์การเกษตร: สหกรณ์การเกษตร เมืองตรอน จำกัด จังหวัดอุตรดิตถ์
- สหกรณ์โคนม: สหกรณ์โคนมสีคิ้ว จำกัด จังหวัดนครราชสีมา
- สหกรณ์ผู้ผลิตยางพารา: สหกรณ์กองทุนสวนยางยูงทอง จำกัด จังหวัดสงขลา
- สหกรณ์ออมทรัพย์: สหกรณ์ออมทรัพย์โรงพยาบาลกาฬสินธุ์ จำกัด จังหวัดกาฬสินธุ์
- สหกรณ์ร้านค้า: ร้านสหกรณ์โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา จำกัด จังหวัดนครราชสีมา
- สหกรณ์บริการ: สหกรณ์บริการครูแพร่ จำกัด จังหวัดแพร่
- สหกรณ์เครดิตยูเนี่ยน: สหกรณ์เครดิตยูเนี่ยน เอ็น เอช เค สปริง จำกัด จังหวัดสมุทรปราการ
ปราชญ์เกษตรของแผ่นดิน 3 สาขา
- สาขาปราชญ์เศรษฐกิจพอเพียง: นางราตรี บัวพนัส จังหวัดนครสวรรค์
- สาขาปราชญ์เกษตรดีเด่น: นายพรหม สอนสิริ จังหวัดปราจีนบุรี
- สาขาปราชญ์เกษตรผู้นำชุมชนและเครือข่าย: นายบุญส่ง นับทอง จังหวัดกระบี่
