แฟนเพจเอฟเอ็มซีคลินิกเวชกรรม โพสต์เตือนกรณีหญิงวัย 60 ปี ต้องเข้ารับการผ่าตัดเนื่องจากรับประทานปูดิบดองซีอิ๊ว โดยพบว่ามีพยาธิใบไม้ปอดซ่อนตัวในปอดจนถูกเข้าใจว่าเป็นมะเร็ง ผู้ป่วยมีอาการไอเรื้อรังและไอเป็นเลือดนานถึง 4 เดือน ผลเอกซเรย์พบก้อนในปอดขนาดประมาณ 2.8 เซนติเมตร ลักษณะคล้ายมะเร็งปอด แต่หลังผ่าตัดกลับพบพยาธิใบไม้ปอดระยะก่อนโตเต็มวัยซ่อนอยู่ในรอยโรค
สาเหตุจากเกจัง ปูน้ำจืดดองซีอิ๊วดิบ
พยาธิใบไม้ปอด (Paragonimus westermani) เป็นปรสิตที่ติดต่อสู่คนผ่านการรับประทานปูน้ำจืด กุ้งดิบ หรือสุกไม่เพียงพอที่มีตัวอ่อนระยะเมตาเซอร์คาเรียปนเปื้อน รวมถึงเนื้อสัตว์ป่าบางชนิด เช่น หมูป่าและกวาง ที่ทำหน้าที่เป็นโฮสต์พาหะพัก ผู้ป่วยรายนี้เคยรับประทานเกจัง (Gejang) หรือปูน้ำจืดดองซีอิ๊วดิบ ประมาณ 3 เดือนก่อนเริ่มมีอาการ จึงสันนิษฐานว่าเป็นแหล่งติดเชื้อสำคัญ
การวินิจฉัยที่ยากเนื่องจากไม่มีไข่พยาธิในเสมหะ
ผู้ป่วยหญิงชาวเกาหลีอายุ 60 ปี มีอาการไอมีเสมหะและไอเป็นเลือดเป็นเวลานาน ร่วมกับภาวะอีโอซิโนฟิลในเลือดสูง การตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์พบก้อนในปอดขวา จึงได้รับการผ่าตัดตัดกลีบปอด ผลทางพยาธิวิทยาพบรอยโรคแบบ necrotizing granuloma และพบพยาธิใบไม้ปอดตัวอ่อนระยะก่อนโตเต็มวัยยาวประมาณ 5 มิลลิเมตรอยู่ภายในโพรงรอยโรค โดยไม่พบไข่พยาธิในเนื้อเยื่อ ทำให้การตรวจเสมหะก่อนผ่าตัดไม่สามารถตรวจพบไข่พยาธิได้ การตรวจวิเคราะห์สารพันธุกรรม (ITS2 sequencing) ยืนยันว่าเป็น Paragonimus westermani ซึ่งพบได้บ่อยในเกาหลี ญี่ปุ่น และจีน
การรักษาและการฟื้นตัว
หลังการผ่าตัด ผู้ป่วยได้รับยาถ่ายพยาธิ praziquantel เป็นเวลา 3 วัน ระดับอีโอซิโนฟิลในเลือดกลับสู่ปกติ กรณีนี้สะท้อนให้เห็นว่าโรคพยาธิใบไม้ปอดสามารถเลียนแบบโรคมะเร็งปอดได้ และในระยะที่พยาธิยังไม่สร้างไข่ การวินิจฉัยอาจทำได้ยากหากไม่ได้ซักประวัติการรับประทานอาหารดิบอย่างละเอียด แม้รอยโรคในปอดจาก P. westermani จะมีลักษณะคล้ายวัณโรคหรือมะเร็งปอด แต่สาเหตุแท้จริงอาจเป็นปรสิตที่ติดมากับอาหารดิบเพียงมื้อเดียว และสามารถซ่อนตัวอยู่ในปอดได้นานหลายเดือนก่อนถูกตรวจพบ
ข้อแนะนำในการป้องกัน
- หลีกเลี่ยงการรับประทานปูน้ำจืดดิบ ปูดอง หรือปูหมักที่ไม่ได้ผ่านความร้อนปรุง
- ปรุงปู กุ้งน้ำจืด และสัตว์น้ำจืดให้สุกทั่วถึงก่อนรับประทาน
- หลีกเลี่ยงการรับประทานเนื้อหมูป่า กวาง หรือสัตว์ป่าที่ปรุงไม่สุก
- การแช่แข็งตามมาตรฐานสามารถช่วยลดความสามารถในการติดเชื้อของตัวอ่อนพยาธิได้ แต่การปรุงสุกยังคงเป็นวิธีที่ปลอดภัยที่สุด
- หากมีอาการไอเรื้อรัง ไอเป็นเลือด เจ็บหน้าอก หรือพบอีโอซิโนฟิลสูง ร่วมกับประวัติรับประทานอาหารดิบ ควรแจ้งแพทย์เพื่อพิจารณาโรคพยาธิใบไม้ปอดในการวินิจฉัยแยกโรค
