องค์การทางทะเลระหว่างประเทศ (IMO) ซึ่งเป็นหน่วยงานเฉพาะทางของสหประชาชาติ แถลงเมื่อวันที่ 23 มิ.ย. 2569 ว่า บันทึกความเข้าใจระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน ได้ช่วยเปิดทางให้กับแผนการอพยพคนเดินเรือจำนวนมากกว่า 11,000 คน ที่ติดค้างอยู่ในช่องแคบฮอร์มุซนับตั้งแต่สงครามปะทุขึ้น
ความร่วมมือหลายฝ่ายเพื่อการอพยพ
อาร์เซนิโอ โดมิงเกซ เลขาธิการ IMO กล่าวว่า การปฏิบัติการครั้งนี้จะดำเนินการภายใต้ความร่วมมือกับอิหร่าน, โอมาน, รัฐชายฝั่งอื่นๆ, สหรัฐอเมริกา และอุตสาหกรรมการเดินเรือ โดยแผนดังกล่าวจะมุ่งเน้นไปที่การระบายการจราจรของเรือออกจากภูมิภาคเป็นอันดับแรก ด้วยวิธีค่อยเป็นค่อยไปและมีการควบคุมอย่างเข้มงวด แทนที่จะเปิดเส้นทางเดินเรือตามปกติทั้งหมดในคราวเดียว
เปิดช่องทางเดินเรือชั่วคราว
สำนักงานอุทกศาสตร์แห่งชาติของโอมานระบุว่า กำลังมีการเปิดใช้ "ช่องทางเดินเรือชั่วคราว" ในบริเวณช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นหนึ่งในจุดยุทธศาสตร์การขนส่งทางเรือที่สำคัญที่สุดในโลก โดยประกาศระบุว่า “ระบบแบ่งแยกช่องทางเดินเรือ” (TSS) ตามปกติที่ใช้อยู่เดิมนั้น “ยังไม่ปลอดภัยที่จะใช้งานในเวลานี้” ด้วยเหตุดังกล่าว เรือต่างๆ อาจถูกกำหนดให้เปลี่ยนเส้นทางผ่านช่องทางขาออกชั่วคราว 2 ช่องทางเพื่อผ่านช่องแคบฮอร์มุซ โดยช่องทางหนึ่งอยู่ทางตอนเหนือของระบบ TSS เดิม และอีกช่องทางหนึ่งอยู่ทางตอนใต้
แผนการอพยพหลายระยะ
คำเตือนการเดินเรือของโอมานระบุว่า การอพยพจะแบ่งออกเป็นหลายระยะ โดยเรือต่างๆ จะถูกแบ่งออกเป็นกลุ่มๆ และการออกเดินทางจะได้รับการจัดการภายใต้แผนการประสานงานของ IMO โดยเรือจะไม่สามารถออกเดินทางตามใจชอบได้ แต่เรือในกลุ่มที่กำหนดไว้จะได้รับการติดต่อเป็นรายลำเพื่อแจ้งคำสั่งว่าอนุญาตให้ออกเดินทางได้เมื่อใด นอกจากนั้น เรือแต่ละลำจะได้รับมอบหมายวันเดินทางผ่านช่องแคบที่เฉพาะเจาะจงจากคณะผู้ประสานงานร่วมกับ IMO
ขั้นตอนการเดินเรือที่ปลอดภัย
หลังจากได้รับข้อมูลดังกล่าวแล้ว เรือต่างๆ สามารถเคลื่อนตัวไปยัง “พื้นที่รอ” ที่กำหนดไว้ในน่านน้ำสากล และเมื่อไปถึงที่นั่นแล้ว เรือจะต้องติดต่อรัฐชายฝั่งที่เกี่ยวข้องในเส้นทางที่เลือก เพื่อยืนยันว่าสภาพการจราจรทางเรือปลอดภัยพอที่จะสัญจรต่อไปได้ คำเตือนดังกล่าวไม่ได้ระบุพิกัดโดยละเอียดของเส้นทางชั่วคราวเส้นทางที่สองไว้ในข้อความ แต่ระบุว่าสามารถใช้เส้นทางได้สองเส้นทาง คือทางเหนือและทางใต้ของระบบเดินเรือเดิม นอกจากนี้ การจราจรของเรืออาจถูกสั่งระงับเป็นการชั่วคราวได้ด้วยเหตุผลด้านความปลอดภัยและความมั่นคง รวมถึงเพื่อหลีกเลี่ยงการเผชิญหน้ากับเรือรบของกองทัพเรือ
