พรรคก้าวไกลได้ยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญเพื่อขอให้วินิจฉัยว่าการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา (สว.) ชุดปัจจุบันไม่เป็นไปตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 โดยมีนายชัยธวัช ตุลาธน เลขาธิการพรรคก้าวไกล เป็นผู้ยื่นคำร้องด้วยตนเองที่ศาลรัฐธรรมนูญ เมื่อวันที่ 20 มีนาคม 2567
สาระสำคัญของคำร้อง
คำร้องระบุว่ากระบวนการคัดเลือก สว. 250 คน ที่ดำเนินการโดยคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) มีข้อบกพร่องหลายประการ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการที่ กกต. ใช้ระเบียบวิธีการคัดเลือกที่ไม่โปร่งใสและไม่เป็นไปตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญ มาตรา 269 ถึง 274 ซึ่งกำหนดให้ สว. มาจากการเลือกกันเองของบุคคลในกลุ่มวิชาชีพและกลุ่มสังคมต่างๆ
นายชัยธวัชกล่าวว่า “การได้มาซึ่ง สว. ชุดนี้มีความบกพร่องตั้งแต่ต้นทาง เนื่องจาก กกต. ไม่ได้ดำเนินการตามขั้นตอนที่รัฐธรรมนูญกำหนดไว้อย่างเคร่งครัด ทำให้ สว. ที่เข้ามาไม่สามารถทำหน้าที่ถ่วงดุลอำนาจฝ่ายนิติบัญญัติได้อย่างแท้จริง”
ผลกระทบต่อการเมืองไทย
หากศาลรัฐธรรมนูญรับคำร้องและวินิจฉัยว่าการได้มาซึ่ง สว. ไม่ชอบด้วยรัฐธรรมนูญ อาจส่งผลให้การออกกฎหมายและกระบวนการทางนิติบัญญัติที่ผ่านมาในวุฒิสภาตกเป็นโมฆะ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกฎหมายสำคัญที่เกี่ยวข้องกับการบริหารประเทศ เช่น พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายประจำปี และกฎหมายที่เกี่ยวกับการปฏิรูปประเทศ
นอกจากนี้ คำวินิจฉัยของศาลอาจนำไปสู่การยุบวุฒิสภาและจัดให้มีการเลือกตั้ง สว. ใหม่ ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อเสถียรภาพของรัฐบาลและความต่อเนื่องในการบริหารราชการแผ่นดิน
ปฏิกิริยาจากฝ่ายต่างๆ
ด้านนายวิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรี กล่าวว่า รัฐบาลพร้อมปฏิบัติตามคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ แต่ยังไม่ขอแสดงความคิดเห็นในรายละเอียดของคำร้องเนื่องจากยังไม่ได้ศึกษาข้อมูลอย่างละเอียด
ขณะที่ฝ่ายค้านโดยพรรคเพื่อไทยสนับสนุนการยื่นคำร้องครั้งนี้ โดยนายประเสริฐ จันทรรวงทอง เลขาธิการพรรคเพื่อไทย กล่าวว่า “การตรวจสอบที่มาของ สว. เป็นสิ่งจำเป็นเพื่อให้แน่ใจว่าองค์กรนิติบัญญัติมีความชอบธรรมและสามารถทำหน้าที่ได้อย่างเต็มที่”
กระบวนการต่อไป
ศาลรัฐธรรมนูญจะพิจารณาว่าจะรับคำร้องนี้ไว้พิจารณาหรือไม่ภายใน 7 วัน หากรับคำร้อง จะมีการตั้งกรรมการไต่สวนและกำหนดวันนัดฟังคำวินิจฉัยต่อไป ซึ่งคาดว่าจะใช้เวลาหลายเดือน
พรรคก้าวไกลระบุว่าพร้อมจะให้ข้อมูลและหลักฐานเพิ่มเติมแก่ศาลเพื่อสนับสนุนคำร้อง โดยยืนยันว่าการดำเนินการครั้งนี้เป็นไปเพื่อประโยชน์ของประเทศชาติและประชาธิปไตย
