เมื่อวันที่ 29 มิถุนายน 2569 ที่รัฐสภา นายโสภณ ซารัมย์ ประธานสภาผู้แทนราษฎร เป็นประธานการประชุมพิจารณาร่างพ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายประจำปี 2570 วงเงิน 3.78 ล้านล้านบาท วาระแรก โดยมีนายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ชี้แจงรายละเอียดแทนนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีที่ติดภารกิจที่ประเทศฝรั่งเศส
เศรษฐกิจไทยปี 2570 โต 1.7-2.7%
นายเอกนิติแถลงว่าเศรษฐกิจไทยในปี 2570 มีแนวโน้มขยายตัวร้อยละ 1.7-2.7 ตามการฟื้นตัวของเศรษฐกิจและการค้าโลก ขณะที่อุปสงค์ในประเทศทั้งการบริโภคและการลงทุนภาคเอกชนขยายตัวต่อเนื่อง รวมถึงแรงสนับสนุนจากการใช้จ่ายภาครัฐและงบประมาณภายใต้พ.ร.ก.ให้อำนาจกระทรวงการคลังกู้เงินเพื่อแก้ปัญหาผลกระทบจากวิกฤตพลังงานและสร้างการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานของประเทศ พ.ศ. 2569 อย่างไรก็ตามเศรษฐกิจไทยยังมีความเสี่ยงสูงจากความยืดเยื้อของความขัดแย้งในตะวันออกกลาง ความไม่แน่นอนของมาตรการกีดกันทางการค้าของประเทศเศรษฐกิจหลัก และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
ฐานะการคลังและหนี้สาธารณะ
นายเอกนิติกล่าวถึงฐานะการคลังว่า ณ เดือนเมษายน 2569 หนี้สาธารณะประเทศอยู่ที่ 12.8 ล้านล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 66.66 ของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) ยังอยู่ในกรอบบริหารหนี้สาธารณะตามกฎหมายว่าด้วยวินัยการเงินการคลังที่กำหนดไม่เกินร้อยละ 70 ส่วนเงินคงคลังประเทศ ณ วันที่ 31 พฤษภาคม 2569 มีจำนวน 3.4 แสนล้านบาท ขณะที่มูลค่าเงินสำรองระหว่างประเทศ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2568 มีจำนวน 281,742 ล้านบาท ซึ่งอยู่ในระดับแข็งแกร่ง
ภายใต้สภาวการณ์ดังกล่าว รัฐบาลจำเป็นต้องดำเนินนโยบายงบประมาณขาดดุลเพื่อรักษาเสถียรภาพทางเศรษฐกิจและส่งเสริมการเติบโตอย่างเต็มศักยภาพ โดยนายเอกนิติระบุว่า ร่างพ.ร.บ.งบฯ ปี 2570 จัดทำขึ้นท่ามกลางความท้าทายสำคัญ 2 ประการ ได้แก่ ความผันผวนทางเศรษฐกิจ การเมือง ภูมิรัฐศาสตร์ และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยเฉพาะวิกฤตพลังงานที่ส่งผลต่อราคาและแนวโน้มการจัดหาเชื้อเพลิง รวมถึงวิกฤตปากท้องประชาชนที่ต้องดูแลต่อเนื่อง และสถานการณ์การคลังที่รายจ่ายประจำเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง ทำให้งบประมาณคงเหลือสำหรับรายจ่ายลงทุนลดลง
แนวทางฟื้นฟูการคลังระยะกลาง
นายเอกนิติกล่าวว่า การดำเนินนโยบายการคลังในระยะปานกลาง รัฐบาลมุ่งฟื้นฟูสภาพการคลังประเทศเพื่อเสริมสร้างความมั่นคงทางการคลัง ปรับสมดุลทุกมิติภายใต้กรอบวินัยการคลัง ความโปร่งใส และเป็นรูปธรรม โดยมีแนวทางปรับลดการขาดดุลการคลังให้อยู่ในระดับไม่เกินร้อยละ 3 ของ GDP ภายในปี 2572 เพื่อนำไปสู่การฟื้นฟูสภาพการคลังให้กลับสู่สภาวะแข็งแกร่ง
งบประมาณปี 2570 เน้น 5 ด้านสำคัญ
ภายใต้ข้อจำกัดดังกล่าว ร่างพ.ร.บ.งบฯ ปี 2570 ต้องทำหน้าที่ 2 ด้านพร้อมกัน คือ ประคับประคองประชาชนและเศรษฐกิจในวันนี้ และวางรากฐานให้ประเทศแข็งแรงขึ้นในอนาคต โดยจัดทำงบประมาณเพื่อตอบโจทย์นโยบายสำคัญ 5 ด้าน ได้แก่
- ด้านเศรษฐกิจ: ช่วยเหลือผู้มีรายได้น้อยให้มีรายได้มากขึ้น ลดภาระค่าใช้จ่าย เพิ่มกำลังซื้อ ควบคู่การสร้างเครื่องยนต์เศรษฐกิจใหม่ เช่น ดิจิทัล AI พลังงานสะอาด
- ด้านต่างประเทศและความมั่นคง: เสริมสร้างสถานะและความเชื่อมั่นต่อไทยในเวทีโลก เสริมสร้างความมั่นคงชายแดน
- ด้านสังคม: ลงทุนในทุนมนุษย์ผ่านนโยบายการศึกษาเท่าเทียม พลัส เรียนฟรีมีงานทำ เรียนรู้ได้ทุกที่ทุกเวลา
- ด้านภัยพิบัติและสิ่งแวดล้อม: สร้างการเติบโตคุณภาพควบคู่ปริมาณ เปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ
- ด้านการบริหารภาครัฐและการปฏิรูปกฎหมาย: ราชการทันใจ มุ่งเปลี่ยนผ่านสู่ระบบดิจิทัลอัจฉริยะอย่างเป็นรูปธรรม
จำแนกงบประมาณรายจ่ายปี 2570
นายเอกนิติกล่าวถึงการจำแนกงบประมาณรายจ่ายปี 2570 ดังนี้ งบกลาง 6.98 แสนล้านบาท งบรายจ่ายหน่วยรับงบประมาณ 1.3 ล้านล้านบาท (35.4%) งบจ่ายบูรณาการ 7 หมื่นล้านบาท (1.9%) งบรายจ่ายบุคลากร 8.5 แสนล้านบาท (22.5%) งบรายทุนหมุนเวียน 2.9 แสนล้านบาท (7.8%) งบชำระหนี้ภาครัฐ 4.62 แสนล้านบาท (12.2%) และงบเพื่อชดใช้เงินคงคลัง 7.1 หมื่นล้านบาท (1.9%)
6 ยุทธศาสตร์การจัดสรรงบประมาณ
ยุทธศาสตร์การจัดสรรงบประมาณปี 2570 ประกอบด้วย 6 ยุทธศาสตร์ ได้แก่
- ยุทธศาสตร์ด้านความมั่นคง: 4.07 แสนล้านบาท เน้น 14 แผนงานเพื่อความมั่นคง ส่งเสริมการอยู่ร่วมกัน เคารพความเห็นต่าง สร้างความสามัคคีปองดอง ส่งเสริมการเมืองการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข แก้ปัญหายาเสพติดและพื้นที่ชายแดนภาคใต้
- ยุทธศาสตร์ด้านการสร้างความสามารถการแข่งขัน: 3.48 แสนล้านบาท พัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน กระตุ้นเศรษฐกิจ พัฒนาอุตสาหกรรมการบริการทางการแพทย์ ส่งเสริมพลังงานทดแทน
- ยุทธศาสตร์ด้านพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทรัพยากรมนุษย์: 6.11 แสนล้านบาท ส่งเสริมคนไทยเป็นคนดี คนเก่ง มีคุณภาพ มีทักษะจำเป็น พัฒนาระบบสาธารณสุข ขยายเครือข่ายบริการสุขภาพ
- ยุทธศาสตร์สร้างโอกาสและความเสมอภาคทางสังคม: 9.6 แสนล้านบาท สร้างความเป็นธรรม ลดความเหลื่อมล้ำ ส่งเสริมบทบาทองค์กรปกครองท้องถิ่น ภาคประชาชน ภาคเอกชน จัดระบบสวัสดิการโดยรัฐ
- ยุทธศาสตร์ด้านการสร้างความเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม: 1.37 แสนล้านบาท สร้างสมดุลทรัพยากรธรรมชาติ ฟื้นฟู ขยายพื้นที่สีเขียว ลดฝุ่น PM2.5
- ยุทธศาสตร์ด้านการปรับสมดุลและพัฒนาระบบบริหารจัดการภาครัฐ: 6.76 แสนล้านบาท ยกระดับบริการภาครัฐ สู่ราชการทันสมัย
นายเอกนิติย้ำว่า ร่างพ.ร.บ.งบฯ 70 มุ่งขับเคลื่อนเศรษฐกิจ พัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน สร้างโอกาส ลดความเหลื่อมล้ำอย่างทั่วถึง โดยรัฐบาลจะบริหารงบประมาณให้เป็นไปตามกฎหมาย ภายใต้กรอบวินัยการคลังอย่างเคร่งครัด ใช้จ่ายเงินภาษีประชาชนให้มีประสิทธิภาพสูงสุด สร้างการเติบโตอย่างเต็มศักยภาพ เพื่อประโยชน์ของประชาชน
