ศาลปกครองสูงสุดมีคำสั่งเพิกถอนใบอนุญาตก่อสร้างโรงไฟฟ้าชีวมวลจำนวน 6 แห่งในพื้นที่ภาคอีสาน เมื่อวันที่ 15 มีนาคม 2568 ส่งผลให้โครงการลงทุนมูลค่ารวมกว่า 1,000 ล้านบาทต้องหยุดชะงัก โดยคำพิพากษาดังกล่าวมีผลทันที
รายละเอียดคำตัดสินของศาล
ศาลปกครองสูงสุดวินิจฉัยว่าใบอนุญาตที่ออกโดยคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) ไม่ชอบด้วยกฎหมาย เนื่องจากไม่ได้ดำเนินการตามขั้นตอนการมีส่วนร่วมของประชาชนอย่างถูกต้องตามมาตรา 57 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 โดยเฉพาะการจัดประชุมรับฟังความคิดเห็นที่ไม่ได้เปิดโอกาสให้ผู้มีส่วนได้เสียอย่างแท้จริง
นายสมชาย วงศ์สุวรรณ ทนายความด้านสิ่งแวดล้อม กล่าวว่า "คำตัดสินครั้งนี้เป็นบรรทัดฐานสำคัญที่ย้ำว่าการดำเนินโครงการพลังงานต้องเคารพสิทธิชุมชนอย่างเคร่งครัด การไม่ฟังเสียงชาวบ้านถือเป็นความผิดร้ายแรง"
ผลกระทบต่อการลงทุนและพลังงาน
โรงไฟฟ้าทั้ง 6 แห่งตั้งอยู่ในจังหวัดขอนแก่น มหาสารคาม ร้อยเอ็ด ยโสธร อุบลราชธานี และศรีสะเกษ มีกำลังการผลิตรวม 45 เมกะวัตต์ โดยแต่ละแห่งใช้เชื้อเพลิงจากเศษไม้และแกลบ ซึ่งเป็นแหล่งพลังงานหมุนเวียนที่รัฐบาลส่งเสริม
แหล่งข่าวจากกระทรวงพลังงานเปิดเผยว่าการเพิกถอนครั้งนี้จะส่งผลให้การผลิตไฟฟ้าจากชีวมวลในภูมิภาคลดลงราว 10% และอาจกระทบต่อแผนการเพิ่มสัดส่วนพลังงานหมุนเวียนของประเทศที่ตั้งเป้าไว้ที่ 50% ภายในปี 2573
ปฏิกิริยาจากชุมชนและนักวิชาการ
ชาวบ้านในพื้นที่ต่างแสดงความพอใจต่อคำตัดสิน โดยนางสาวประภาพร พรหมมา แกนนำชุมชนจากจังหวัดขอนแก่น กล่าวว่า "เราต่อสู้มานานหลายปี เพราะกังวลเรื่องฝุ่นควันและมลพิษทางอากาศที่อาจส่งผลต่อสุขภาพและพืชผลทางการเกษตร"
ด้าน ดร.วิโรจน์ ณ ระนอง นักวิชาการด้านพลังงานจากมหาวิทยาลัยมหิดล ระบุว่า "การตัดสินครั้งนี้สะท้อนให้เห็นถึงความล้มเหลวของกระบวนการออกใบอนุญาตที่ขาดธรรมาภิบาล แต่ก็อาจเป็นโอกาสให้ทบทวนนโยบายพลังงานชีวมวลให้มีประสิทธิภาพและเป็นธรรมมากขึ้น"
แนวโน้มและทางออกในอนาคต
กกพ. อยู่ระหว่างการพิจารณาอุทธรณ์คำตัดสิน โดยโฆษกของหน่วยงานกล่าวว่าอาจต้องปรับปรุงระเบียบการรับฟังความคิดเห็นให้รัดกุมยิ่งขึ้น ขณะที่ผู้ประกอบการบางรายเตรียมยื่นขอใบอนุญาตใหม่ภายใต้กระบวนการที่ถูกต้อง
ผู้เชี่ยวชาญชี้ว่ากรณีนี้เป็นบทเรียนสำคัญสำหรับโครงการพลังงานทั่วประเทศ โดยเฉพาะในพื้นที่ที่มีชุมชนหนาแน่น การสร้างความไว้วางใจและการมีส่วนร่วมอย่างแท้จริงจะเป็นกุญแจสำคัญในการขับเคลื่อนนโยบายพลังงานของไทย
