สำนักงานตำรวจสิงคโปร์ได้ออกมาแจ้งเตือนประชาชนเกี่ยวกับภัยรูปแบบใหม่จากมิจฉาชีพที่ใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์หรือ AI สร้างการประชุมออนไลน์ปลอม โดยแอบอ้างเป็นนายกรัฐมนตรีลอว์เรนซ์ หว่อง และเจ้าหน้าที่รัฐระดับสูง เพื่อหลอกลวงให้เหยื่อโอนเงิน ซึ่งมีผู้เสียหายสูญเงินรวมกว่า 120 ล้านบาท
รูปแบบการหลอกลวง
มิจฉาชีพเริ่มต้นด้วยการส่งข้อความผ่านแอปพลิเคชัน WhatsApp โดยแอบอ้างเป็นเลขานุการคณะรัฐมนตรี เชิญเหยื่อเข้าร่วมประชุมกับนายกรัฐมนตรีลอว์เรนซ์ หว่อง หลังจากนั้นเหยื่อจะได้รับลิงก์เข้าร่วมการประชุมผ่าน Zoom ซึ่งถูกสร้างขึ้นด้วยเทคโนโลยี Deepfake AI ให้ดูเหมือนมีเจ้าหน้าที่รัฐบาลสิงคโปร์และต่างประเทศเข้าร่วมประชุมจริง
คลิปวิดีโอที่ตำรวจนำมาเปิดเผยแสดงให้เห็นการประชุมปลอมเกี่ยวกับสถานการณ์ในช่องแคบฮอร์มุซ โดยมีภาพของนายกรัฐมนตรีลอว์เรนซ์ หว่อง ประธานาธิบดีธาร์มัน ชันมูการัตนัม รัฐมนตรีอินดรานี ราจาห์ รวมถึงตัวแทนจากธนาคารกลางสิงคโปร์ นอกจากนี้ยังมีการแอบอ้างเจ้าหน้าที่ต่างประเทศ เช่น รัฐมนตรีต่างประเทศแคนาดา ที่ปรึกษาทางการทูตอาวุโสของประธานาธิบดีสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ รวมถึงภาคเอกชนอย่าง BlackRock และ Dubai International Financial Centre เพื่อเพิ่มความน่าเชื่อถือให้กับการประชุมปลอมดังกล่าว
ขั้นตอนการหลอกลวง
ตำรวจระบุว่า เหยื่อจะถูกแนะนำตัวในฐานะตัวแทนภาคเอกชนที่เข้าร่วมประชุม ก่อนที่ผู้แอบอ้างเป็นเจ้าหน้าที่รัฐจะกล่าวสรุปสถานการณ์ และปิดท้ายด้วยคลิป Deepfake ของนายกรัฐมนตรีที่กล่าวขอบคุณผู้เสียหายที่เข้าร่วมประชุม หลังจากนั้น มิจฉาชีพอีกคนจะติดต่อเหยื่อในคราบทนายความ เพื่อโน้มน้าวให้โอนเงินเข้าร่วมโครงการหรือช่วยเหลือด้านการเงิน
กลุ่มมิจฉาชีพมักเลือกเป้าหมายเป็นนักธุรกิจหรือบุคคลที่เคยมีปฏิสัมพันธ์กับหน่วยงานรัฐบาลมาก่อน ทำให้เหยื่อหลงเชื่อได้ง่ายขึ้น
จุดสังเกตที่บ่งชี้ว่าเป็นคลิปปลอม
ตำรวจสิงคโปร์อธิบายถึงจุดสังเกตที่บ่งชี้ว่าคลิปดังกล่าวถูกสร้างด้วย AI ได้แก่
- เสียงพูดไม่ตรงกับการขยับริมฝีปากของผู้พูด แสดงให้เห็นว่ามีการใส่เสียงปลอมทับลงบนวิดีโอที่อัดไว้ล่วงหน้า
- เสียงพูดทั้งหมดในห้องประชุมถูกส่งผ่านบัญชีผู้ใช้เพียงบัญชีเดียว แทนที่จะออกมาจากผู้เข้าร่วมแต่ละคนตามปกติของ Zoom
- พื้นหลังของวิดีโอมีลักษณะบิดเบี้ยว และโลโก้ Zoom ถูกบดบังบางส่วนโดยไม่สอดคล้องกับภาพด้านหน้า ซึ่งเป็นหลักฐานว่ามีการใช้ AI ดัดแปลงวิดีโอ
คำแนะนำจากตำรวจ
ตำรวจสิงคโปร์เตือนประชาชนให้เพิ่มความระมัดระวัง โดยเฉพาะการติดต่อผ่านช่องทางออนไลน์หรือวิดีโอคอล เนื่องจากเทคโนโลยี Deepfake ในปัจจุบันมีความสมจริงสูงและแยกได้ยากว่าเป็นของจริงหรือของปลอม
ทั้งนี้ ทางตำรวจได้เน้นย้ำว่า เจ้าหน้าที่รัฐบาลสิงคโปร์จะไม่มีการกระทำต่อไปนี้ผ่านอีเมล โทรศัพท์ หรือวิดีโอคอล ได้แก่
- ขอให้โอนเงิน
- ขอข้อมูลเข้าสู่ระบบธนาคาร
- ขอให้ติดตั้งแอปพลิเคชันจากแหล่งที่ไม่เป็นทางการ
- โอนสายไปยังตำรวจหรือเจ้าหน้าที่รัฐคนอื่น
หากประชาชนพบเห็นการหลอกลวง ข่าวปลอม หรือโฆษณาต้องสงสัยบนโซเชียลมีเดีย สามารถแจ้งผู้ดูแลแพลตฟอร์มหรือแจ้งตำรวจได้ทันที พร้อมสามารถตรวจสอบข้อมูลเพิ่มเติมผ่านสายด่วน ScamShield ของสิงคโปร์ หมายเลข 1799
