จันทรุปราคาเต็มดวง 3 มีนาคม ตรงวันมาฆบูชา ชมดวงจันทร์แดงอิฐด้วยตาเปล่าทั่วไทย
วันที่ 3 มีนาคม 2569 ตรงกับวันมาฆบูชา จะเกิดปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ที่น่าตื่นตาตื่นใจ นั่นคือ จันทรุปราคาเต็มดวง ซึ่งสามารถชมได้ด้วยตาเปล่าทั่วประเทศไทย โดยเฉพาะช่วงที่ดวงจันทร์โผล่พ้นขอบฟ้าทางทิศตะวันออกในเวลา 18.23 น. จะปรากฏเป็นสีแดงอิฐสวยงาม ตามข้อมูลจาก NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ ที่เผยแพร่ผ่านเฟซบุ๊ก
รายละเอียดเวลาและขั้นตอนการเกิดจันทรุปราคา
ปรากฏการณ์จันทรุปราคาในวันที่ 3 มีนาคม 2569 จะเริ่มตั้งแต่เวลา 15.44 น. ไปจนถึง 21.23 น. ตามเวลาประเทศไทย ณ กรุงเทพมหานคร โดยมีลำดับขั้นตอนดังนี้
- เวลา 15.44 น. ดวงจันทร์เริ่มเข้าสู่เงามัวของโลก
- เวลา 16.50 น. เกิดจันทรุปราคาบางส่วน เมื่อดวงจันทร์เคลื่อนเข้าสู่เงามืดของโลก
- เวลา 18.04 - 19.02 น. เป็นช่วงจันทรุปราคาเต็มดวง ซึ่งดวงจันทร์จะอยู่ในเงามืดของโลกทั้งหมด
- หลังจากนั้น ดวงจันทร์จะค่อยๆ ออกจากเงามืดและเงามัว จนสิ้นสุดปรากฏการณ์เวลา 21.23 น.
สำหรับประเทศไทย ดวงจันทร์จะโผล่พ้นขอบฟ้าทางทิศตะวันออกประมาณ 18.23 น. ซึ่งตรงกับช่วงคราสเต็มดวงพอดี ทำให้ผู้สังเกตการณ์สามารถเห็นดวงจันทร์เต็มดวงสีแดงอิฐขึ้นจากขอบฟ้าได้อย่างชัดเจน ระยะเวลาที่สามารถสังเกตการณ์จันทรุปราคาเต็มดวงได้รวม 39 นาที ตั้งแต่ 18.23 - 19.02 น. (เวลาอาจแตกต่างกันเล็กน้อยตามพื้นที่) จากนั้นจะเปลี่ยนเป็นจันทรุปราคาบางส่วนและเงามัวตามลำดับ
พื้นที่การสังเกตการณ์และความสำคัญทางดาราศาสตร์
นอกจากประเทศไทยแล้ว ปรากฏการณ์จันทรุปราคาครั้งนี้ยังสามารถสังเกตได้ในหลายพื้นที่ทั่วโลก ได้แก่ ตะวันออกของทวีปยุโรป ทวีปเอเชีย ทวีปออสเตรเลีย ทวีปอเมริกาเหนือ ทวีปอเมริกาใต้ มหาสมุทรแปซิฟิก มหาสมุทรแอตแลนติก มหาสมุทรอินเดีย ขั้วโลกเหนือ และขั้วโลกใต้
จันทรุปราคาเป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติที่เกิดจากดวงอาทิตย์ โลก และดวงจันทร์โคจรมาอยู่ในแนวระนาบเดียวกัน โดยมีโลกอยู่ตรงกลาง เกิดขึ้นเฉพาะในวันดวงจันทร์เต็มดวงหรือช่วงข้างขึ้น 14-15 ค่ำ เมื่อดวงจันทร์โคจรผ่านเข้าไปในเงามืดของโลก ผู้สังเกตบนโลกจะเห็นดวงจันทร์เว้าแหว่งจนมืดทั้งดวง ก่อนจะค่อยๆ กลับมาเป็นปกติ คนไทยสมัยโบราณเรียกปรากฏการณ์นี้ว่า ราหูอมจันทร์
เนื่องจากระนาบวงโคจรของดวงจันทร์เอียงทำมุมประมาณ 5 องศากับระนาบวงโคจรของโลก ทำให้จันทรุปราคาไม่เกิดขึ้นทุกเดือน แต่จะเกิดเฉลี่ยอย่างน้อย 2 ครั้งต่อปี การมองเห็นขึ้นอยู่กับตำแหน่งทางภูมิศาสตร์ และสามารถคำนวณล่วงหน้าได้อย่างแม่นยำ
จุดสังเกตการณ์หลักและกิจกรรมจาก NARIT
NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ ได้เปิด 5 จุดสังเกตการณ์หลักเพื่อเชิญชวนประชาชนร่วมชมปรากฏการณ์จันทรุปราคาเต็มดวงในวันมาฆบูชา พร้อมชมวัตถุท้องฟ้าที่น่าสนใจอื่นๆ ในคืนวันที่ 3 มีนาคม 2569 ตั้งแต่เวลา 18.00 - 22.00 น. ณ สถานที่ต่อไปนี้
- อุทยานดาราศาสตร์สิรินธร อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่
- หอดูดาวเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบ พระชนมพรรษา ในจังหวัดนครราชสีมา ขอนแก่น ฉะเชิงเทรา และสงขลา
กิจกรรมนี้เข้าร่วมฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย หรือสำหรับผู้ที่ไม่สะดวกเดินทาง สามารถชมถ่ายทอดสดปรากฏการณ์ได้ทางเพจเฟซบุ๊กและยูทูบของ NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ
ปรากฏการณ์จันทรุปราคาเต็มดวงในวันมาฆบูชาครั้งนี้ นับเป็นโอกาสพิเศษที่คนไทยจะได้สัมผัสความงามของธรรมชาติและความมหัศจรรย์ทางดาราศาสตร์ไปพร้อมกัน โดยไม่ต้องใช้อุปกรณ์พิเศษใดๆ เพียงแค่เงยหน้าขึ้นมองฟ้าในเวลาที่กำหนด
