เมื่อวันที่ 2 พฤษภาคม 2569 เกิดกระแสวิจารณ์อย่างกว้างขวางเกี่ยวกับแอปพลิเคชัน "Thailand FishAI" ที่พัฒนาโดยกรมประมง หลังจากผู้ใช้หลายรายพบว่าระบบ AI มีการจำแนกชนิดปลาคลาดเคลื่อน โดยบางครั้งภาพที่ไม่ใช่ปลาก็ถูกวิเคราะห์ว่าเป็นปลาชนิดต่างๆ จนกลายเป็นไวรัลในโลกออนไลน์ ตัวอย่างเช่น การถ่ายรูปกุ้งแต่ระบบระบุว่าเป็นปลาทู เป็นต้น
การชี้แจงจากกรมประมง
ล่าสุด เพจเฟซบุ๊ก ประชาสัมพันธ์ กรมประมง ได้ออกมาชี้แจงถึงปัญหาดังกล่าว โดยระบุว่า แอปพลิเคชัน Thailand FishAI เป็นโครงการวิจัยและพัฒนาระบบต้นแบบปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่ดำเนินการเสร็จภายในระยะเวลาเพียง 1 ปี ซึ่งเป็นระบบต้นแบบที่สามารถจำแนกชนิดปลาเบื้องต้นได้ 50 ชนิด โดยยังไม่ครอบคลุมปลาทุกชนิด
กรมประมงอธิบายว่า การฝึกสอนระบบ AI ให้รู้จักปลาแต่ละชนิดต้องอาศัยฐานข้อมูลภาพถ่ายจำนวนมาก หลากหลายขนาด และหลายมุม โดยเฉลี่ยแล้วปลา 1 ชนิดต้องใช้ภาพมากกว่า 100 ถึง 1,000 รูป ขึ้นอยู่กับลักษณะเด่นของปลาชนิดนั้นๆ
ชนิดปลาที่ระบบสามารถจำแนกได้
ปลาที่ระบบสามารถจำแนกได้เบื้องต้นส่วนใหญ่เป็นปลาน้ำจืดในวงศ์ปลาตะเพียน (Cyprinidae) ซึ่งเป็นวงศ์ที่มีความหลากหลายมากที่สุดในประเทศไทย ตัวอย่างเช่น ปลาตะเพียนขาว ปลาตะเพียนทอง ปลากระแห ปลาปีกแดง ปลาซิวชนิดต่างๆ ปลาไส้ตัน ปลาแก้มช้ำ ปลาสร้อยขาว ปลาสร้อยนกเขา ปลากระสูบ ปลานวลจันทร์น้ำจืด ปลามัน และปลาหายาก เช่น ปลาตะพัด ปลากระโห้ ปลายี่สกไทย
นอกจากนี้ ยังสามารถจำแนกปลาสวยงามบางชนิด เช่น ปลาหางนกยูง ปลาคาร์ป ปลาทอง ปลากัด ปลาปอมปาดัวร์ ปลาหมอสีมาลาวี ปลาคาร์ดินัล และปลาต่างถิ่นบางชนิด รวมถึงปลาเศรษฐกิจ เช่น ปลาทู ปลาลัง และปลานิล
ฟังก์ชันอื่นๆ ในแอปพลิเคชัน
นอกจากฟังก์ชันจำแนกชนิดปลาด้วย AI แล้ว Thailand FishAI ยังมีฟังก์ชัน "Library" ซึ่งเป็นห้องสมุดสัตว์น้ำที่สามารถค้นหาข้อมูลชนิดสัตว์น้ำจากฐานข้อมูลของกรมประมงที่รวบรวมไว้กว่า 2,000 ชนิด เช่น ปลาน้ำจืด ปลาทะเล ปลาสวยงาม สัตว์น้ำอื่นๆ และพรรณไม้น้ำกว่า 300 ชนิด โดยจัดเป็นหมวดหมู่เพื่อความสะดวกในการสืบค้น
อีกทั้งยังมีฟังก์ชัน "สำรวจ" ที่ให้ผู้ใช้สามารถแนบภาพถ่ายปลาพร้อมรายละเอียดเพื่อสอบถามจากผู้เชี่ยวชาญของกรมประมงโดยตรง โดยผู้เชี่ยวชาญจะตอบกลับผ่านแอปพลิเคชัน ซึ่งข้อมูลที่ผู้ใช้ส่งเข้ามาจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของฐานข้อมูลอีกด้วย
การปรับปรุงและพัฒนา
กรมประมงยืนยันว่าจะเร่งพัฒนาระบบ AI ให้สามารถจำแนกชนิดปลาได้มากขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยต้องอาศัยความร่วมมือจากหลายภาคส่วน พร้อมทั้งน้อมรับทุกความคิดเห็นและข้อเสนอแนะจากผู้ใช้ เพื่อนำไปปรับปรุงแอปพลิเคชันให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
ผู้ใช้ที่พบปัญหาหรือมีข้อเสนอแนะสามารถแจ้งได้ที่เมนู "สำรวจ" ในแอปพลิเคชัน หรือผ่านทาง Open Chat โดยค้นหาคำว่า "Thailand Fish AI" กรมประมงขออภัยในความไม่สะดวกและขอบคุณทุกท่านที่ให้ความสนใจ
