NARIT เผยไทม์ไลน์ดวงอาทิตย์ตั้งฉาก 77 จังหวัดของประเทศไทยประจำปี 2569
สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (NARIT) ได้เปิดเผยไทม์ไลน์วันและเวลาการเกิดปรากฏการณ์ดวงอาทิตย์ตั้งฉากกับพื้นที่ 77 จังหวัดของประเทศไทยสำหรับปี 2569 โดยเริ่มต้นครั้งแรกของปีที่อำเภอเบตง จังหวัดยะลา ในวันที่ 4 เมษายน 2569 เวลาประมาณ 12:19 น. จากนั้นจะไล่ลำดับขึ้นไปทางเหนือเรื่อยๆ และสิ้นสุดที่อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย ในวันที่ 22 พฤษภาคม 2569 เวลาประมาณ 12:17 น.
รายละเอียดปรากฏการณ์และผลกระทบ
ในช่วงที่ดวงอาทิตย์ตั้งฉาก หากผู้คนอยู่กลางแจ้งหรือสังเกตวัตถุที่ตั้งกลางแดด จะดูเสมือนไร้เงา เนื่องจากเงาของเราเองหรือวัตถุนั้นๆ จะตกอยู่ด้านใต้พอดี อย่างไรก็ตาม แม้ว่าปรากฏการณ์นี้จะส่งผลให้พื้นที่ได้รับพลังงานจากดวงอาทิตย์อย่างเต็มที่ แต่ก็อาจไม่ใช่วันที่ร้อนที่สุดของปี เนื่องจากอุณหภูมิขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น ปริมาณฝน เมฆ อิทธิพลจากมรสุม และความร้อนสะสม
ทุกๆ ปี ดวงอาทิตย์จะโคจรมาอยู่ในตำแหน่งที่ตั้งฉากกับพื้นต่างๆ ในประเทศไทยปีละ 2 ครั้ง ส่งผลให้ในช่วงวันและเวลาที่ดวงอาทิตย์ตั้งฉากของแต่ละพื้นที่ จะสังเกตเห็นวัตถุที่อยู่กลางแจ้งเสมือนไร้เงา เนื่องจากเงาของวัตถุจะตกอยู่ด้านใต้พอดี ครั้งแรกของปีจะเริ่มจากทางใต้สุดที่อำเภอเบตง จังหวัดยะลา และครั้งที่สองจะเริ่มจากพื้นที่ทางเหนือแล้วไล่ลำดับลงมาทางใต้จนสิ้นสุดที่ทางใต้สุดของประเทศ
สาเหตุและภูมิศาสตร์ที่เกี่ยวข้อง
โลกมีลักษณะเป็นทรงกลมและมีแกนหมุนเอียงทำมุมประมาณ 23.5 องศากับแกนตั้งฉากระนาบวงโคจรรอบดวงอาทิตย์ ทำให้มุมในการรับแสงของดวงอาทิตย์ในแต่ละพื้นที่ของโลกแตกต่างกัน ส่งผลให้ปรากฏการณ์ดวงอาทิตย์ตั้งฉากไม่สามารถเกิดขึ้นได้ทุกพื้นที่ของโลก แต่จะเกิดขึ้นเฉพาะประเทศบริเวณเขตร้อน ซึ่งอยู่ระหว่างละติจูด 23.5 องศาเหนือหรือเส้นทรอปิกออฟแคนเซอร์ ไปจนถึงละติจูด 23.5 องศาใต้หรือเส้นทรอปิกออฟแคปริคอร์น
สำหรับประเทศไทยซึ่งตั้งอยู่ในเขตร้อนระหว่างแนวละติจูด 5-20 องศาเหนือ ส่งผลให้ในหนึ่งปี ดวงอาทิตย์จะเคลื่อนผ่านใกล้จุดเหนือศีรษะหรือตั้งฉากกับพื้นที่ดังกล่าวถึง 2 ครั้ง คือ ครั้งที่ 1 ช่วงเดือนเมษายน-พฤษภาคม และครั้งที่ 2 ช่วงเดือนกรกฎาคม-กันยายน ซึ่งวันและเวลาที่เกิดปรากฏการณ์จะแตกต่างกันไปในแต่ละพื้นที่ ขึ้นอยู่กับตำแหน่งของผู้สังเกตบนโลก ทำให้แต่ละจังหวัดของประเทศไทยมีช่วงเวลาที่ดวงอาทิตย์ตั้งฉากไม่พร้อมกัน
ผู้สนใจสามารถดูข้อมูลการเกิดปรากฏการณ์ดวงอาทิตย์ตั้งฉากทั้ง 77 จังหวัดในประเทศไทยได้จากแหล่งข้อมูลของ NARIT โดยสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติได้เผยแพร่ข้อมูลนี้ผ่านช่องทางออนไลน์เพื่อให้ประชาชนสามารถติดตามและเตรียมพร้อมสำหรับปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ที่สำคัญนี้
