สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สภาพัฒน์) เปิดเผยข้อมูลล่าสุดว่า คนไทยมีอายุยืนยาวขึ้น โดยเฉลี่ยผู้ชายอายุ 75 ปี และผู้หญิงอายุ 81 ปี แต่ที่น่ากังวลคือ ช่วงเวลาที่ป่วยก่อนเสียชีวิตยาวนานถึง 9 ปี ซึ่งสะท้อนถึงปัญหาสุขภาพที่ต้องได้รับการดูแลอย่างต่อเนื่อง
อายุขัยเฉลี่ยเพิ่มขึ้น แต่ป่วยนานขึ้น
ข้อมูลจากสภาพัฒน์ระบุว่า อายุคาดเฉลี่ยเมื่อแรกเกิดของคนไทยเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยในปี 2566 ผู้ชายมีอายุคาดเฉลี่ย 75.4 ปี และผู้หญิง 81.2 ปี สูงขึ้นจากปี 2553 ที่ผู้ชาย 72.1 ปี และผู้หญิง 78.3 ปี อย่างไรก็ตาม จำนวนปีที่คาดว่าจะมีสุขภาพดี (Healthy Life Expectancy) กลับเพิ่มขึ้นไม่เท่ากับอายุขัย โดยผู้ชายมีสุขภาพดีเฉลี่ย 66.2 ปี และผู้หญิง 69.8 ปี ทำให้ช่วงเวลาที่ป่วยก่อนตายยาวนานถึง 9.2 ปีสำหรับผู้ชาย และ 11.4 ปีสำหรับผู้หญิง
โรคไม่ติดต่อเรื้อรังเป็นสาเหตุหลัก
ดร.ชุติมา เอี่ยมโชติชวลิต ผู้ช่วยเลขาธิการสภาพัฒน์ กล่าวว่า "สาเหตุหลักที่ทำให้คนไทยป่วยก่อนตายนานขึ้น มาจากโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคหัวใจและหลอดเลือด รวมถึงโรคมะเร็ง ซึ่งเป็นโรคที่ต้องดูแลรักษาระยะยาว" นอกจากนี้ พฤติกรรมการใช้ชีวิตที่เปลี่ยนไป เช่น การบริโภคอาหารที่มีน้ำตาลและไขมันสูง การสูบบุหรี่ และการดื่มแอลกอฮอล์ ก็เป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญ
กระทรวงสาธารณสุขเตรียมรับมือสังคมสูงวัย
นพ.โอภาส การย์กวินพงศ์ ปลัดกระทรวงสาธารณสุข เปิดเผยว่า "กระทรวงฯ ได้วางแผนปรับระบบสุขภาพเพื่อรองรับสังคมสูงวัย โดยเน้นการป้องกันโรคตั้งแต่ต้น การส่งเสริมสุขภาพ และการดูแลผู้สูงอายุที่มีโรคประจำตัว" นอกจากนี้ ยังมีแผนพัฒนาบุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุขให้เพียงพอต่อความต้องการ รวมถึงการนำเทคโนโลยีมาใช้ในการดูแลผู้สูงอายุ เช่น ระบบการแพทย์ทางไกล (Telemedicine)
ตัวเลขที่น่าสนใจ
- จำนวนผู้สูงอายุ (60 ปีขึ้นไป) ในปี 2566 มีประมาณ 13.5 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 20.5 ของประชากรทั้งหมด
- คาดว่าในปี 2576 ประเทศไทยจะกลายเป็นสังคมสูงวัยระดับสุดยอด (Super-aged Society) โดยมีผู้สูงอายุมากกว่าร้อยละ 28 ของประชากร
- ค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพต่อหัวของประชากรสูงอายุสูงกว่าวัยอื่นถึง 3-4 เท่า
ข้อเสนอแนะจากสภาพัฒน์
สภาพัฒน์เสนอให้มีการปรับเปลี่ยนระบบสาธารณสุขให้เน้นการป้องกันและส่งเสริมสุขภาพมากขึ้น รวมถึงการสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ เช่น การเพิ่มพื้นที่สีเขียว ส่งเสริมการออกกำลังกาย และควบคุมการตลาดอาหารที่ไม่ดีต่อสุขภาพ นอกจากนี้ ควรมีการเตรียมความพร้อมด้านการเงินเพื่อรองรับค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพในวัยสูงอายุ เช่น การส่งเสริมการออมผ่านกองทุนการออมแห่งชาติ
