บ้านควรเป็นสถานที่ที่ปลอดภัยและสะอาดที่สุดสำหรับทุกคน แต่ในความเป็นจริงแล้ว ภายในที่พักอาศัยกลับมีสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กอย่างแบคทีเรีย ไวรัส และเชื้อราแฝงตัวอยู่ตามสิ่งของเครื่องใช้ต่างๆ โดยจากการศึกษาทางวิทยาศาสตร์และจุลชีววิทยาพบว่า "จุดที่มีเชื้อโรคสะสมในบ้านมากที่สุด" หลายจุดกลับไม่ใช่ชักโครกหรือห้องน้ำอย่างที่คนส่วนใหญ่เข้าใจ แต่เป็นสิ่งของใกล้ตัวในชีวิตประจำวันที่เราสัมผัสอยู่ทุกวัน
7 จุดเสี่ยงที่เป็นแหล่งสะสมแบคทีเรียและเชื้อโรคในบ้าน
จากการรวบรวมข้อมูลทางสถิติและงานวิจัยด้านสาธารณสุข สามารถจำแนกจุดเสี่ยงที่มีความหนาแน่นของเชื้อโรคสูงที่สุดในบ้านได้ดังนี้
1. ฟองน้ำล้างจานและผ้าเช็ดโต๊ะ
ผลการวิจัยจากองค์กรด้านอนามัยระดับสากลระบุตรงกันว่า ฟองน้ำล้างจานคือสิ่งของที่สกปรกที่สุดในบ้าน เนื่องจากมีความชื้นสะสมและมีเศษอาหารตกค้าง ซึ่งเป็นสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรีย เช่น E. coli และ Salmonella ได้เป็นอย่างดี
2. อ่างล้างจาน
เนื่องจากเป็นจุดที่ใช้ล้างวัตถุดิบอาหารดิบและภาชนะ คราบไขมันและสิ่งสกปรกจึงมักเกาะอยู่ตามพื้นผิวและท่อน้ำทิ้ง ทำให้มีความหนาแน่นของเชื้อโรคมากกว่าในชักโครกบางแห่งเสียอีก
3. ที่เปิดประตูและสวิตช์ไฟ
เป็นจุดที่มีการ "สัมผัสร่วม" จากสมาชิกทุกคนในบ้านและผู้มาเยือน การสัมผัสซ้ำๆ โดยไม่ได้ทำความสะอาดมือล่วงหน้า ทำให้เกิดการสะสมของเชื้อไวรัสที่เกี่ยวกับโรคทางเดินหายใจและโรคทางเดินอาหาร
4. รีโมทคอนโทรลและคีย์บอร์ดคอมพิวเตอร์
อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เหล่านี้มักมีร่องลึกที่เอื้อให้ฝุ่นละออง คราบเหงื่อไคล และเศษอาหารเข้าไปสะสมอยู่ภายใน และเป็นสิ่งของที่นานๆ ครั้งจะได้รับการเช็ดทำความสะอาด
5. เขียงประกอบอาหาร
โดยเฉพาะเขียงไม้ที่มีรอยมีดสับลึก ร่องเหล่านั้นจะเป็นที่ซ่อนตัวของเชื้อแบคทีเรียจากเนื้อสัตว์ดิบ ซึ่งหากล้างทำความสะอาดไม่ถูกวิธีและไม่ตากให้แห้งสนิท จะกลายเป็นแหล่งปนเปื้อนสู่อาหารมื้อต่อไปได้
6. ถังขยะภายในบ้าน
แม้จะมีการสวมถุงขยะไว้ชั้นหนึ่ง แต่เศษอาหารหรือของเหลวที่รั่วซึมลงไปสู่ก้นถังขยะมักจะก่อให้เกิดเชื้อรา แบคทีเรีย และกลิ่นไม่พึงประสงค์ที่เป็นอันตรายต่อระบบทางเดินหายใจ
7. ของเล่นสัตว์เลี้ยงและชามอาหาร
สำหรับบ้านที่มีสัตว์เลี้ยง ชามอาหารและของเล่นที่เปื้อนน้ำลายของสุนัขหรือแมวคือแหล่งเพาะพันธุ์เชื้อโรคชั้นดี หากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ล้างทำความสะอาดทุกวัน อาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพของทั้งสัตว์เลี้ยงและคนในบ้าน
แนวทางการป้องกันและทำความสะอาดที่ถูกต้อง
เพื่อลดความเสี่ยงต่อการเจ็บป่วยจากสิ่งสะสมเหล่านี้ ข้อมูลจากหน่วยงานด้านสาธารณสุขระบุว่า ผู้บริโภคควรปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการทำความสะอาดบ้าน โดยเน้นย้ำจุดเสี่ยงสำคัญดังนี้
ฟองน้ำล้างจาน ควรเปลี่ยนใหม่ทุกๆ 1-2 สัปดาห์ หรือฆ่าเชื้อด้วยการนำไปต้มในน้ำเดือดหรือเข้าไมโครเวฟที่ความร้อนสูงเป็นเวลา 1-2 นาทีหลังจากใช้งาน
พื้นผิวสัมผัสร่วม ควรใช้แอลกอฮอล์เข้มข้น 70% หรือน้ำยาฆ่าเชื้อโรคเช็ดทำความสะอาดที่จับประตู สวิตช์ไฟ และรีโมทคอนโทรลเป็นประจำอย่างน้อยสัปดาห์ละครั้ง
การแยกภาชนะ ควรแยกเขียงและมีดสำหรับหั่นของดิบและของสุกออกจากกันอย่างชัดเจน เพื่อป้องกันการปนเปื้อนข้าม
การดูแลรักษาสุขอนามัยภายในที่พักอาศัยไม่ใช่เพียงแค่การกวาดถูพื้นผิวภายนอกให้ดูสะอาดตาเท่านั้น แต่คือการเท่าทันและใส่ใจในรายละเอียดของจุดอับและสิ่งของที่มีการสัมผัสบ่อยครั้ง การสละเวลาทำความสะอาดจุดเสี่ยงเหล่านี้อย่างสม่ำเสมอตามหลักการทางวิทยาศาสตร์ จะช่วยลดอัตราความเสี่ยงต่อการรับเชื้อโรคและสร้างสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัยทางสุขภาพให้แก่สมาชิกทุกคนในครอบครัวได้อย่างยั่งยืน
