องค์การอวกาศแห่งชาติจีน (CNSA) ประสบความสำเร็จในการปล่อยยานอวกาศเสินโจว-18 (Shenzhou-18) เมื่อเวลา 20.59 น. ตามเวลาท้องถิ่นของวันที่ 25 เมษายน 2567 (ตรงกับเวลา 19.59 น. ตามเวลาไทย) จากศูนย์ปล่อยดาวเทียมจิ่วเฉวียน ในทะเลทรายโกบี มณฑลกานซู่ โดยใช้จรวดขนส่งฉางเจิง-2เอฟ (Long March-2F) ซึ่งเป็นการปล่อยจรวดครั้งที่ 518 ของตระกูลฉางเจิง
รายละเอียดภารกิจและลูกเรือ
ยานเสินโจว-18 บรรทุกนักบินอวกาศจำนวน 3 คน ได้แก่ ผู้บัญชาการภารกิจ เย่ กวงฟู่ (Ye Guangfu) อดีตนักบินกองทัพอากาศวัย 43 ปี ซึ่งเคยปฏิบัติภารกิจบนสถานีอวกาศเทียนกงแล้วในภารกิจเสินโจว-13 เมื่อปี 2564-2565 พร้อมด้วยนักบินอวกาศอีก 2 คน คือ หลี่ ชง (Li Cong) วัย 34 ปี และ หลี่ กว่างซู (Li Guangsu) วัย 36 ปี ซึ่งทั้งคู่เป็นนักบินอวกาศรุ่นใหม่ที่เพิ่งผ่านการคัดเลือกในปี 2563 โดยภารกิจนี้ถือเป็นการบินอวกาศครั้งแรกของทั้งหลี่ ชง และหลี่ กว่างซู
หลังจากปล่อยยานประมาณ 6.5 ชั่วโมง ยานเสินโจว-18 ได้เชื่อมต่อกับสถานีอวกาศเทียนกง (Tiangong) ที่โคจรอยู่ในระดับความสูงประมาณ 400 กิโลเมตรจากพื้นโลก โดยเชื่อมต่อกับโมดูลหลักเทียนเหอ (Tianhe) ซึ่งเป็นโมดูลกลางของสถานีอวกาศ นักบินอวกาศทั้งสามคนจะปฏิบัติภารกิจบนสถานีอวกาศเป็นระยะเวลา 6 เดือน จนถึงประมาณปลายเดือนตุลาคม 2567
ภารกิจและกิจกรรมบนสถานีอวกาศ
ระหว่างที่อยู่บนสถานีอวกาศเทียนกง ลูกเรือเสินโจว-18 จะดำเนินการทดลองทางวิทยาศาสตร์มากกว่า 90 รายการ ซึ่งครอบคลุมสาขาต่างๆ เช่น ชีววิทยาอวกาศ ฟิสิกส์ของไหล วัสดุศาสตร์ และการสังเกตการณ์โลก นอกจากนี้ พวกเขายังจะทำการเดินอวกาศ (spacewalk) หลายครั้งเพื่อติดตั้งอุปกรณ์ภายนอกสถานี และบำรุงรักษาโมดูลต่างๆ
หนึ่งในการทดลองที่สำคัญคือการศึกษาผลกระทบของสภาวะไร้น้ำหนักต่อการเจริญเติบโตของเซลล์และพืช รวมถึงการทดลองเกี่ยวกับการนำความร้อนในของเหลวภายใต้แรงโน้มถ่วงต่ำ ซึ่งอาจนำไปสู่การพัฒนาเทคโนโลยีระบายความร้อนที่ดีขึ้นสำหรับอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ในอวกาศและบนโลก
การสับเปลี่ยนกำลังพลบนสถานีอวกาศ
ยานเสินโจว-18 จะเข้ามาแทนที่ลูกเรือของภารกิจเสินโจว-17 ซึ่งประกอบด้วยนักบินอวกาศ ถัง หงป๋อ, ถัง เซิ่งเจี๋ย และ เจียง ซินหลิน ที่ปฏิบัติภารกิจบนสถานีอวกาศมาตั้งแต่เดือนตุลาคม 2566 โดยลูกเรือเสินโจว-17 มีกำหนดเดินทางกลับสู่โลกในวันที่ 30 เมษายน 2567 ด้วยยานเสินโจว-17 ซึ่งจะลงจอดในพื้นที่ทะเลทรายของมองโกเลียใน
ทั้งนี้ การสับเปลี่ยนกำลังพลระหว่างลูกเรือเสินโจว-17 และเสินโจว-18 จะเกิดขึ้นบนสถานีอวกาศเป็นเวลาประมาณ 5 วัน ก่อนที่ลูกเรือชุดเดิมจะเดินทางกลับ โดยในช่วงเวลาดังกล่าว จะมีนักบินอวกาศรวม 6 คนอยู่บนสถานีอวกาศเทียนกง ซึ่งถือเป็นจำนวนสูงสุดที่สถานีอวกาศแห่งนี้สามารถรองรับได้
ความสำคัญของภารกิจต่อโครงการอวกาศจีน
ภารกิจเสินโจว-18 เป็นส่วนหนึ่งของโครงการสถานีอวกาศเทียนกงของจีน ซึ่งมีเป้าหมายที่จะรักษาการมีมนุษย์ประจำการบนสถานีอวกาศอย่างต่อเนื่องเป็นเวลาอย่างน้อย 10 ปี โดยจีนได้สร้างสถานีอวกาศเทียนกงเสร็จสมบูรณ์ในปี 2565 ประกอบด้วยโมดูลหลักเทียนเหอ และโมดูลทดลองอีก 2 โมดูลคือ เวินเทียน (Wentian) และ เมิ่งเทียน (Mengtian)
ความสำเร็จในครั้งนี้ตอกย้ำถึงความก้าวหน้าของโครงการอวกาศจีน ซึ่งรวมถึงการลงจอดยานสำรวจบนดวงจันทร์และดาวอังคาร การสร้างสถานีอวกาศของตนเอง และการพัฒนาจรวดขนส่งรุ่นใหม่ที่มีความสามารถในการส่งน้ำหนักบรรทุกขนาดใหญ่ขึ้นสู่อวกาศ
นายหลี่ เฉวียน รองผู้อำนวยการศูนย์ปล่อยดาวเทียมจิ่วเฉวียน กล่าวว่า "การปล่อยยานเสินโจว-18 ในครั้งนี้เป็นไปอย่างราบรื่นทุกขั้นตอน เรามีความมั่นใจในระบบต่างๆ ของยานและจรวดขนส่ง ซึ่งผ่านการทดสอบมาอย่างเข้มงวด"
อนึ่ง จีนมีแผนที่จะส่งนักบินอวกาศไปยังดวงจันทร์ภายในปี 2573 ซึ่งจะเป็นก้าวสำคัญต่อไปของโครงการอวกาศจีน
