คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) มีมติให้ดำเนินคดีอาญากับ ส.ส.พรรคพลังประชารัฐ (พปชร.) จังหวัดปราจีนบุรี กรณีไม่ยื่นบัญชีทรัพย์สินและหนี้สินต่อคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ภายในเวลาที่กำหนด โดยศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองมีคำพิพากษาจำคุกรวม 2 ปี โดยไม่รอลงอาญา และเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งเป็นเวลา 10 ปี
รายละเอียดคดี
นายวรวุฒิ ภิรมย์ภักดี ส.ส.ปราจีนบุรี พปชร. ถูก กกต. ร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญให้วินิจฉัยว่าพ้นจากตำแหน่ง ส.ส. เนื่องจากฝ่าฝืนมาตรฐานทางจริยธรรมอย่างร้ายแรง หลังจากไม่ยื่นบัญชีทรัพย์สินและหนี้สินต่อ ป.ป.ช. ภายใน 30 วันนับแต่วันที่ได้รับเลือกตั้งเป็น ส.ส. ตามมาตรา 34 ของรัฐธรรมนูญ
คำวินิจฉัยของศาล
ศาลรัฐธรรมนูญมีมติเป็นเอกฉันท์ว่านายวรวุฒิ ภิรมย์ภักดี พ้นจากสมาชิกภาพ ส.ส. ตั้งแต่วันที่ 23 กรกฎาคม 2566 ซึ่งเป็นวันที่ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองมีคำพิพากษาให้จำคุก 2 ปี โดยไม่รอลงอาญา และเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง 10 ปี ฐานละเลยไม่ยื่นบัญชีทรัพย์สินและหนี้สินต่อ ป.ป.ช. ตามมาตรา 34 แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2561
ผลกระทบต่อตำแหน่ง
ตามมาตรา 101 (6) ของรัฐธรรมนูญ สมาชิกภาพของ ส.ส. สิ้นสุดลงเมื่อศาลมีคำพิพากษาให้จำคุก แม้คดียังไม่ถึงที่สุดหรือมีการรอลงอาญา แต่ในกรณีนี้ศาลไม่รอลงอาญา ทำให้พ้นสภาพ ส.ส. ทันที ส่งผลให้ต้องมีการเลือกตั้งใหม่ในเขตเลือกตั้งที่ 1 จังหวัดปราจีนบุรี
นายวรวุฒิ ภิรมย์ภักดี ถูกดำเนินคดีร่วมกับ ส.ส. อีก 2 คนในสังกัด พปชร. คือ นายณัฏฐ์ชนน ศรีก่อเกื้อ ส.ส.สงขลา และนายชัยวุฒิ ธนาคมานุสรณ์ ส.ส.บัญชีรายชื่อ ซึ่งถูกตัดสิทธิทางการเมืองเช่นกัน โดยทั้งสามคนถูกกล่าวหาว่าจงใจไม่ยื่นบัญชีทรัพย์สินและหนี้สินต่อ ป.ป.ช. หลังได้รับเลือกตั้งเมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม 2566
ปฏิกิริยาจากพรรค
นายวรวุฒิ กล่าวก่อนหน้านี้ว่า การไม่ยื่นบัญชีทรัพย์สินเป็นความผิดพลาดส่วนตัว เนื่องจากเข้าใจผิดว่าตนได้ยื่นเอกสารครบถ้วนแล้ว แต่ต่อมาพบว่ายังขาดบางรายการ โดยยืนยันว่าไม่ได้มีเจตนาปกปิดทรัพย์สินใด ๆ อย่างไรก็ตาม ศาลเห็นว่าการกระทำดังกล่าวเป็นการจงใจละเว้นหน้าที่ ส่งผลกระทบต่อความโปร่งใสและความน่าเชื่อถือของระบบการเมือง
ทางด้านพรรคพลังประชารัฐ ออกแถลงการณ์ยอมรับคำวินิจฉัยของศาล และย้ำว่าพรรคสนับสนุนกระบวนการยุติธรรม โดยจะดำเนินการสรรหาผู้สมัครใหม่เพื่อลงเลือกตั้งซ่อมในเขตปราจีนบุรีต่อไป
ผลกระทบต่อสภา
การพ้นสภาพของ ส.ส. ทั้งสามคนทำให้จำนวน ส.ส. ของพรรคพลังประชารัฐลดลงจาก 40 คน เหลือ 37 คน ส่งผลต่อการจัดสรรตำแหน่งในคณะกรรมาธิการและอำนาจต่อรองในสภา นอกจากนี้ยังสร้างความกังวลในหมู่พรรคร่วมรัฐบาลเกี่ยวกับเสถียรภาพของรัฐบาล เนื่องจากพรรคพลังประชารัฐเป็นหนึ่งในพรรคแกนนำจัดตั้งรัฐบาล
ด้านนายชัยวุฒิ ธนาคมานุสรณ์ หนึ่งในผู้ถูกตัดสิทธิ กล่าวว่า ตนจะยื่นอุทธรณ์คำพิพากษาเนื่องจากเห็นว่ายังมีข้อเท็จจริงที่ต้องพิสูจน์เพิ่มเติม ขณะที่นักวิชาการด้านกฎหมายระบุว่า คดีนี้เป็นบรรทัดฐานสำคัญในการบังคับใช้จริยธรรมของนักการเมือง และอาจทำให้ ส.ส. รายอื่นระมัดระวังในการปฏิบัติตามกฎหมายมากขึ้น
