กกต.ยื่นศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยสถานภาพนายกฯ เศรษฐา กรณีตั้งพิชิต

คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) มีมติ 5 ต่อ 2 เสียง ยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญเพื่อวินิจฉัยสถานภาพความเป็นรัฐมนตรีของนายเศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรี กรณีแต่งตั้งนายพิชิต ชื่นบาน เป็นรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ตามที่สมาชิกวุฒิสภา (สว.) จำนวน 40 คน ยื่นคำร้องให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่า ความเป็นรัฐมนตรีของนายกฯ สิ้นสุดลงเป็นการเฉพาะตัวตามรัฐธรรมนูญมาตรา 170 วรรคหนึ่ง (4) ประกอบมาตรา 160 (4) และ (5) หรือไม่

เหตุผลจากคำร้องของ สว.

คำร้องของ สว. 40 คน ระบุว่า นายเศรษฐา ซึ่งเป็นนายกรัฐมนตรี ได้เสนอชื่อนายพิชิต ชื่นบาน เป็นรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี โดยที่ทราบว่านายพิชิตเคยต้องคำพิพากษาให้จำคุกในคดีดูหมิ่นศาล และต้องคำพิพากษาให้จำคุกในคดีทุจริตหรือไม่ก็ตาม ซึ่งอาจเข้าข่ายขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามตามรัฐธรรมนูญมาตรา 160 (4) และ (5) ทำให้การแต่งตั้งดังกล่าวเป็นการกระทำที่ขัดต่อรัฐธรรมนูญ ส่งผลให้ความเป็นรัฐมนตรีของนายกฯ สิ้นสุดลงตามมาตรา 170 วรรคหนึ่ง (4) ประกอบมาตรา 160 (4) และ (5)

มติ กกต. และการดำเนินการต่อไป

ในการประชุมเมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม 2567 กกต. ได้พิจารณาคำร้องดังกล่าวและมีมติด้วยคะแนนเสียง 5 ต่อ 2 ให้ยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญ โดย กกต. จะจัดทำคำร้องและส่งให้ศาลรัฐธรรมนูญภายใน 7 วันตามที่กฎหมายกำหนด

—

นางสาวนฤมล ภิญโญสินวัฒน์ รองเลขาธิการ กกต. เปิดเผยว่า กกต. เห็นว่าคำร้องของ สว. มีข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานเพียงพอที่จะรับไว้พิจารณา และการวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญจะเป็นบรรทัดฐานสำคัญต่อการปฏิบัติหน้าที่ของคณะรัฐมนตรีในอนาคต

ผลกระทบทางการเมือง

กรณีดังกล่าวสร้างความกังวลในแวดวงการเมือง เนื่องจากหากศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่าความเป็นรัฐมนตรีของนายเศรษฐาสิ้นสุดลง จะส่งผลให้คณะรัฐมนตรีทั้งคณะต้องพ้นจากตำแหน่ง และอาจนำไปสู่การเลือกตั้งใหม่หรือการจัดตั้งรัฐบาลใหม่ ขึ้นอยู่กับสถานการณ์ทางการเมืองในขณะนั้น

ด้านนายพิชิต ชื่นบาน ได้ชี้แจงว่า ตนได้ผ่านการตรวจสอบคุณสมบัติจากสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาแล้ว และเชื่อว่าการแต่งตั้งเป็นไปตามกฎหมาย พร้อมยืนยันว่าพร้อมชี้แจงต่อศาลรัฐธรรมนูญ

ข้อสังเกตจากผู้เชี่ยวชาญ

นักวิชาการด้านกฎหมายมหาชนมองว่า คำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญในครั้งนี้จะมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อความมั่นคงของรัฐบาล เนื่องจากเป็นครั้งแรกที่ศาลจะต้องวินิจฉัยสถานภาพของนายกรัฐมนตรีจากการแต่งตั้งรัฐมนตรีที่อาจขาดคุณสมบัติ โดยชี้ว่าหากศาลเห็นว่าการแต่งตั้งนายพิชิตไม่ชอบด้วยรัฐธรรมนูญ ก็อาจส่งผลให้นายกฯ ต้องพ้นตำแหน่งไปด้วย

ทั้งนี้ ศาลรัฐธรรมนูญมีกำหนดการรับคำร้องและนัดไต่สวนภายใน 30 วันนับจากวันที่ได้รับคำร้องจาก กกต. ซึ่งคาดว่าจะมีคำวินิจฉัยภายใน 1-2 เดือน