สมาคมอุตสาหกรรมบันทึกเสียงแห่งอเมริกา (RIAA) ในนามของค่ายเพลงรายใหญ่ระดับโลกอย่าง Universal Music Group, Warner Music Group และ Sony Music Entertainment ได้ยื่นฟ้องสตาร์ทอัพด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) สองราย ได้แก่ Suno และ Udio ต่อศาลสหรัฐฯ ในข้อหาละเมิดลิขสิทธิ์เพลงอย่างเป็นระบบ โดยกล่าวหาว่าบริษัทเหล่านี้ใช้ผลงานเพลงที่มีลิขสิทธิ์ของศิลปินชื่อดังจำนวนมหาศาลในการฝึกโมเดล AI โดยไม่ได้รับอนุญาตหรือจ่ายค่าลิขสิทธิ์
รายละเอียดคดีฟ้องร้อง
คดีแรกยื่นต่อศาลรัฐบาลกลางในเขตแมสซาชูเซตส์ ฟ้อง Suno ซึ่งเป็นที่รู้จักจากเครื่องมือสร้างเพลงด้วย AI ที่สามารถสร้างเนื้อเพลงและทำนองจากคำสั่งข้อความ ทาง RIAA ระบุว่า Suno ใช้เพลงที่มีลิขสิทธิ์ เช่น เพลงของ Chuck Berry, James Brown, The Temptations และอีกหลายศิลปิน ในการฝึกโมเดล AI ของตน โดยไม่ได้รับอนุญาต
คดีที่สองยื่นต่อศาลในนิวยอร์ก ฟ้อง Udio ซึ่งเป็นสตาร์ทอัพอีกแห่งที่ให้บริการสร้างเพลงด้วย AI โดย RIAA กล่าวหา Udio ว่าละเมิดลิขสิทธิ์เพลงของศิลปินอย่าง The Beatles, The Rolling Stones, Mariah Carey และอีกมากมาย
"นี่เป็นการโจมตีสิทธิของศิลปินและค่ายเพลงในวงกว้าง" มิตช์ เกลเซอร์ ประธาน RIAA กล่าวในแถลงการณ์ "สตาร์ทอัพเหล่านี้ไม่ได้ขออนุญาตจากผู้สร้างเนื้อหา และไม่ได้จ่ายค่าลิขสิทธิ์ใดๆ พวกเขากลับใช้ผลงานของศิลปินเพื่อสร้างธุรกิจมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์โดยไม่ได้รับความยินยอม"
ข้อเรียกร้องค่าเสียหาย
RIAA เรียกร้องค่าเสียหายสูงสุด 150,000 ดอลลาร์สหรัฐต่อชิ้นงานที่ถูกละเมิด ซึ่งหากศาลตัดสินว่ามีการละเมิดเป็นจำนวนมาก ตัวเลขค่าเสียหายอาจสูงถึงหลายร้อยล้านดอลลาร์ นอกจากนี้ยังขอให้ศาลสั่งห้ามสตาร์ทอัพทั้งสองใช้เพลงที่มีลิขสิทธิ์ในการฝึกโมเดล AI โดยเด็ดขาด
"เราได้พยายามเจรจากับบริษัทเหล่านี้อย่างสุจริต แต่พวกเขาปฏิเสธที่จะดำเนินการอย่างถูกต้องตามกฎหมาย" เกลเซอร์กล่าวเพิ่มเติม "เราจึงจำเป็นต้องดำเนินการทางกฎหมายเพื่อปกป้องสิทธิของศิลปินและอุตสาหกรรมดนตรี"
ผลกระทบต่อวงการเพลงและ AI
คดีนี้ถือเป็นครั้งสำคัญที่อาจกำหนดทิศทางของกฎหมายลิขสิทธิ์ในยุค AI โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมดนตรี ซึ่งมีการใช้ AI ในการสร้างสรรค์ผลงานมากขึ้นเรื่อยๆ หาก RIAA ชนะคดี อาจส่งผลให้สตาร์ทอัพ AI ต้องขออนุญาตและจ่ายค่าลิขสิทธิ์ก่อนใช้เพลงในการฝึกโมเดล ซึ่งจะเพิ่มต้นทุนและอาจชะลอการพัฒนาเทคโนโลยี AI ด้านดนตรี
ในทางกลับกัน หากสตาร์ทอัพชนะคดี อาจเปิดทางให้ใช้ข้อมูลที่มีลิขสิทธิ์ในการฝึก AI ได้โดยเสรี ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อรายได้ของศิลปินและค่ายเพลงอย่างรุนแรง
"เราจะต่อสู้อย่างเต็มที่เพื่อปกป้องสิทธิของศิลปิน" เกลเซอร์กล่าว "AI มีศักยภาพในการเปลี่ยนแปลงวงการดนตรี แต่ต้องทำภายใต้กรอบกฎหมายที่เคารพสิทธิของผู้สร้าง"
ทั้ง Suno และ Udio ยังไม่ออกแถลงการณ์อย่างเป็นทางการเกี่ยวกับคดีนี้ แต่ก่อนหน้านี้ Suno เคยกล่าวว่า บริษัทใช้ข้อมูลจากอินเทอร์เน็ตสาธารณะในการฝึกโมเดล ซึ่งรวมถึงเพลงที่มีลิขสิทธิ์ โดยอ้างว่าเป็น "การใช้งานที่เหมาะสม" (fair use) ซึ่งเป็นข้อต่อสู้ทางกฎหมายที่อาจเป็นประเด็นสำคัญในคดีนี้
