ชมสดปรากฏการณ์จันทรุปราคาเต็มดวง 'ดวงจันทร์สีแดงอิฐ' นาน 39 นาที
ในวันมาฆบูชา วันที่ 3 มีนาคม 2569 นี้ สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (NARIT) ได้จัดถ่ายทอดสดปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ที่หาชมได้ยาก นั่นคือ จันทรุปราคาเต็มดวง ซึ่งจะทำให้ดวงจันทร์ปรากฏเป็นสีแดงอิฐ หรือที่เรียกกันในภาษาไทยโบราณว่า ราหูอมจันทร์ โดยจะสามารถสังเกตเห็นได้ด้วยตาเปล่าจากทุกภูมิภาคของประเทศไทย
รายละเอียดเวลาและลักษณะปรากฏการณ์
ปรากฏการณ์จันทรุปราคาครั้งนี้มีระยะเวลาทั้งหมดตั้งแต่ประมาณ 15.44 น. ถึง 21.23 น. ตามเวลาประเทศไทย ณ กรุงเทพมหานคร สำหรับในประเทศไทยนั้น จะเริ่มสังเกตเห็นดวงจันทร์โผล่พ้นขอบฟ้าทางทิศตะวันออกได้ตั้งแต่เวลาประมาณ 18.23 น. เป็นต้นไป ซึ่งตรงกับช่วงที่กำลังเกิดคราสเต็มดวงพอดี ทำให้ผู้ชมจะได้เห็นดวงจันทร์เต็มดวงปรากฏเป็นสีแดงอิฐตั้งแต่ขึ้นจากขอบฟ้า จนถึงเวลาประมาณ 19.02 น. รวมระยะเวลาทั้งสิ้น 39 นาที หลังจากนั้น ปรากฏการณ์จะเปลี่ยนเป็นจันทรุปราคาบางส่วนและจันทรุปราคาเงามัวตามลำดับ จนสิ้นสุดลงในเวลาต่อมา
ความหมายและกลไกทางดาราศาสตร์
ปรากฏการณ์จันทรุปราคาเกิดขึ้นเมื่อดวงอาทิตย์ โลก และดวงจันทร์โคจรมาอยู่ในแนวระนาบเดียวกัน โดยมีโลกอยู่ตรงกลางระหว่างดวงอาทิตย์กับดวงจันทร์ ซึ่งจะเกิดขึ้นเฉพาะในวันดวงจันทร์เต็มดวง หรือช่วงข้างขึ้น 14-15 ค่ำ ขณะที่ดวงจันทร์โคจรผ่านเข้าไปในเงามืดของโลกที่ทอดไปในอวกาศ ผู้สังเกตบนโลกจะมองเห็นดวงจันทร์เว้าแหว่งไปเรื่อย ๆ จนเข้าไปอยู่ในเงามืดทั้งดวง และกลับมาเว้าแหว่งอีกครั้งเมื่อเคลื่อนที่ออกจากเงามืดของโลก
อย่างไรก็ตาม แม้ว่าดวงจันทร์จะโคจรรอบโลกทุกเดือน แต่จันทรุปราคาไม่ได้เกิดขึ้นทุกครั้งในวันที่มีดวงจันทร์เต็มดวง เนื่องจากระนาบวงโคจรของดวงจันทร์เอียงทำมุมประมาณ 5 องศากับระนาบวงโคจรของโลก ส่งผลให้ดวงจันทร์ไม่ได้โคจรผ่านเข้าไปอยู่ในเงาของโลกทุกเดือน แต่จะเปลี่ยนไปในตำแหน่งที่สูงกว่าหรือต่ำกว่าเงาของโลก โดยเฉลี่ยแล้ว จันทรุปราคาจะเกิดขึ้นอย่างน้อยปีละประมาณ 2 ครั้งเท่านั้น
การถ่ายทอดสดครั้งนี้จัดทำโดยเฟซบุ๊ก NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ เพื่อให้ประชาชนทั่วไปได้มีโอกาสชมปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่สวยงามและหายากนี้ โดยไม่ต้องใช้เครื่องมือพิเศษใด ๆ เพียงแค่มองขึ้นไปบนฟ้าในเวลาที่กำหนด
