นบข. ทุ่มงบกว่า 1 หมื่นล้านบาท ตั้งเป้าบริหารข้าวเปลือก 11.5 ล้านตัน พร้อมขยายงบช่วยเหลือชาวนาไร่ละ 1,000 บาท และเดินหน้าปรับปรุงพันธุ์ข้าวและระบบรักษาระยะยาว
นบข. อนุมัติ 2 มาตรการ 5 โครงการ วงเงินกว่า 1 หมื่นล้านบาท
นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ในฐานะประธานคณะกรรมการนโยบายและบริหารข้าวแห่งชาติ (นบข.) เปิดเผยภายหลังการประชุมว่า ที่ประชุมได้รับรายงานสถานการณ์ข้าวโลกปีการผลิต 2569/70 ซึ่งคาดว่าผลผลิตข้าวโลกจะลดลง 1% เหลือ 537.82 ล้านตันข้าวสาร ขณะที่ความต้องการบริโภคและการค้าโลกยังเพิ่มขึ้น ส่งผลให้ปริมาณสต็อกข้าวโลกมีแนวโน้มลดลง
สำหรับประเทศไทย มีแนวโน้มที่ผลผลิตข้าวนาปรังและนาปีจะลดลงจากต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้น รวมถึงความเสี่ยงด้านสภาพอากาศ อย่างไรก็ตาม ความกังวลเรื่องความมั่นคงทางอาหารและปัญหาภัยแล้งในหลายประเทศ อาจเป็นปัจจัยสนับสนุนการส่งออกข้าวไทยในช่วงครึ่งหลังของปี
ที่ประชุมจึงมีมติเห็นชอบ 2 มาตรการหลัก 5 โครงการ เพื่อรักษาเสถียรภาพราคาข้าวและบริหารจัดการผลผลิตส่วนเกิน โดยใช้งบประมาณในลักษณะจ่ายขาดรวม 10,192.58 ล้านบาท
มาตรการรักษาเสถียรภาพราคาข้าวเปลือก ปีการผลิต 2569/70
วงเงินรวม 8,428.58 ล้านบาท ประกอบด้วย 3 โครงการ ได้แก่
- โครงการสินเชื่อชะลอการขายข้าวเปลือกนาปี เป้าหมาย 3 ล้านตัน วงเงิน 7,208.33 ล้านบาท โดยรัฐสนับสนุนค่าฝากเก็บข้าวในอัตรา 1,500 บาทต่อตัน เพื่อชะลอผลผลิตไม่ให้ออกสู่ตลาดพร้อมกัน
- โครงการสินเชื่อเพื่อรวบรวมข้าวและสร้างมูลค่าเพิ่มโดยสถาบันเกษตรกร เป้าหมาย 1.5 ล้านตัน วงเงิน 656.25 ล้านบาท
- โครงการชดเชยดอกเบี้ยให้ผู้ประกอบการค้าข้าวสำหรับการเก็บสต็อก เป้าหมาย 4 ล้านตัน วงเงิน 564 ล้านบาท
มาตรการระยะยาว New Rice Economy
ภายใต้แนวคิด “ข้าวไทยสู่เศรษฐกิจอนาคต” ใช้งบประมาณ 1,764 ล้านบาท ประกอบด้วย
- โครงการดูดซับข้าวเปลือก วงเงิน 1,680 ล้านบาท เป้าหมาย 3 ล้านตัน เพื่อบริหารจัดการข้าวส่วนเกินในตลาด และเชื่อมโยงการนำข้าวไปแปรรูปเป็นข้าวสารบรรจุถุงสำหรับจำหน่ายให้หน่วยงานภาครัฐ เช่น กรมราชทัณฑ์ หน่วยงานด้านความมั่นคง และหน่วยงานราชการต่าง ๆ
- การส่งเสริมและพัฒนาการผลิตข้าวคุณภาพสูง หรือ “ข้าวประณีต” ระยะที่ 2 วงเงิน 84 ล้านบาท ครอบคลุม 266 กลุ่มเกษตรกร เพื่อสนับสนุนการผลิตข้าวคุณภาพสูงและเพิ่มมูลค่าผลผลิต
ขยายกรอบวงเงินโครงการช่วยเหลือชาวนาไร่ละ 1,000 บาท
ที่ประชุมยังเห็นชอบขยายกรอบวงเงินโครงการสนับสนุนเกษตรกรผู้ปลูกข้าวนาปี หรือมาตรการช่วยเหลือไร่ละ 1,000 บาท สำหรับปีการผลิต 2568/69 จากเดิม 37,906.20 ล้านบาท เป็น 39,753.16 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 1,846.96 ล้านบาท เพื่อรองรับเกษตรกรที่ขึ้นทะเบียนไว้แล้วแต่ยังไม่ได้รับสิทธิ์
ส่งเสริมการปรับเปลี่ยนเมล็ดพันธุ์ข้าว
นบข. มอบหมายให้กรมการข้าวดำเนินโครงการส่งเสริมการปรับเปลี่ยนเมล็ดพันธุ์ข้าวอย่างต่อเนื่อง โดยมุ่งเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ลดต้นทุน และเพิ่มผลผลิตต่อไร่ รวมถึงศึกษาแนวทางพัฒนาระบบเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ เช่น การใช้ไซโลควบคุมอุณหภูมิ เพื่อรักษาคุณภาพเมล็ดพันธุ์และเพิ่มความเพียงพอของเมล็ดพันธุ์ในระยะยาว
ส่วนข้อเรียกร้องเพิ่มเติมจากกลุ่มเกษตรกร ที่ประชุมมอบหมายให้คณะอนุกรรมการ นบข. ด้านการผลิต ซึ่งมีกระทรวงเกษตรและสหกรณ์เป็นประธาน พิจารณารายละเอียดและความเหมาะสมของมาตรการในลำดับต่อไป
