นายพูนพงษ์ นัยนาภากรณ์ อธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เปิดเผยถึงความคืบหน้าในการป้องกันและปราบปรามการใช้คนไทยเป็นตัวแทนอำพราง (นอมินี) ว่า จากการตรวจสอบเชิงลึกในพื้นที่ท่องเที่ยว 8 จังหวัด ได้แก่ ชลบุรี สุราษฎร์ธานี ภูเก็ต เชียงใหม่ ประจวบคีรีขันธ์ กระบี่ พังงา และแม่ฮ่องสอน พบสำนักงานบัญชี 29 แห่ง และผู้ทำบัญชี 140 ราย เข้าไปถือหุ้นในบริษัทที่มีชาวต่างชาติร่วมลงทุนจำนวน 2,040 บริษัท คิดเป็นมูลค่าหุ้นรวม 2,528 ล้านบาท
เปิดพฤติกรรมบัญชีสีเทา ถือหุ้นหลายร้อยบริษัท
จากการจัดอันดับพบว่า ผู้ทำบัญชีบางรายเข้าไปถือหุ้นมากถึง 212 บริษัท มูลค่าการลงทุน 247 ล้านบาท รายถัดมาถือหุ้น 147 บริษัท มูลค่า 142 ล้านบาท และอีกรายถือหุ้น 127 บริษัท มูลค่า 217 ล้านบาท ขณะที่เฉพาะผู้ทำบัญชี 10 อันดับแรก เข้าไปถือหุ้นรวมกันถึง 827 บริษัท ซึ่งถือเป็นพฤติกรรมที่ผิดวิสัยของผู้ประกอบวิชาชีพบัญชี ข้อมูลทั้งหมดได้ส่งให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการตามอำนาจหน้าที่แล้ว
มาตรการเข้มข้น ลดการจดทะเบียนกลุ่มเสี่ยงนอมินี
นายพูนพงษ์กล่าวว่า ตลอด 8 เดือนที่ผ่านมา กรมฯ ได้ออกคำสั่งและประกาศเพื่อเพิ่มความเข้มงวดในการรับจดทะเบียนธุรกิจ โดยมาตรการชุดแรกที่มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2569 ประกอบด้วย 4 คำสั่งและ 2 ประกาศ ส่งผลให้จำนวนการจดทะเบียนในลักษณะกลุ่มเสี่ยงนอมินีลดลง 51.05% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน ต่อมาได้ออกคำสั่งเพิ่มเติมเมื่อวันที่ 1 เมษายน 2569 เพื่อกำหนดให้มีการยืนยันการลงทุน ส่งผลให้จำนวนบริษัทกลุ่มเสี่ยงลดลงเพิ่มเป็น 65.22% อย่างไรก็ตาม ยังมีอีกประมาณ 35% ที่อาจมีการหลบเลี่ยงกฎหมาย กรมฯ จึงเตรียมออกมาตรการเพิ่มเติมในวันที่ 1 สิงหาคม 2569 โดยจะเน้นตรวจสอบเส้นทางการเงินของผู้ร่วมลงทุน เพื่อพิสูจน์ว่ามีการนำเงินมาลงทุนจริงหรือไม่
ตรวจสอบเส้นทางการเงิน 2 เฟส
สำหรับมาตรการตรวจสอบเส้นทางการเงิน จะดำเนินการเป็น 2 เฟส โดยเฟสแรกจะให้ผู้ถือหุ้นคนไทยนำ Bank Statement จากธนาคารมายืนยันแหล่งที่มาของเงินลงทุน ขณะที่เฟสที่สอง กรมฯ มีแนวคิดเชื่อมโยงข้อมูลแบบ Real Time กับธนาคารผ่านสมาคมธนาคารไทย ซึ่งปัจจุบันกรมฯพร้อมดำเนินการแล้ว แต่ยังอยู่ระหว่างการประสานข้อมูลกับภาคธนาคาร
บูรณาการตรวจสอบ 11 จังหวัด ส่งข้อมูลให้หลายหน่วยงาน
ในช่วงเกือบ 8 เดือนที่ผ่านมา กรมฯได้บูรณาการทำงานร่วมกับสำนักงานตำรวจแห่งชาติ กรมสอบสวนคดีพิเศษ (DSI) สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ปปง.) กรมที่ดิน และหน่วยงานท้องถิ่น ลงพื้นที่ตรวจสอบเชิงลึก 34 พื้นที่ ใน 11 จังหวัด ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2568 ถึงวันที่ 22 มิถุนายน 2569 พร้อมตรวจสอบข้อมูลทะเบียน ผู้ถือหุ้น และงบการเงินของบริษัทกลุ่มเสี่ยงจำนวน 3,294 ราย นอกจากนี้ ยังได้ส่งข้อมูลให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการตามอำนาจหน้าที่ โดยส่งให้กรมสรรพากรตรวจสอบภาษี 14,800 ราย กรมที่ดินตรวจสอบการถือครองอสังหาริมทรัพย์ 7,394 ราย ปปง. ตรวจสอบเส้นทางการเงิน 534 ราย DSI ดำเนินการตามกฎหมาย 2,236 ราย กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเศรษฐกิจ (บก.ปอศ.) 2,257 ราย สำนักงานประกันสังคมตรวจสอบการส่งเงินสมทบลูกจ้าง 137 ราย ส่งข้อมูลนิติบุคคลในพื้นที่ห้วยขวาง 53 ราย ให้กองบัญชาการตำรวจนครบาล ส่งข้อมูลเพิ่มเติมอีก 2,713 ราย ให้ชุดเฉพาะกิจสำนักงานตำรวจแห่งชาติ รวมทั้งส่งข้อมูลให้สำนักงานคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า (กขค.) ตรวจสอบกรณีล้งมะพร้าวที่อาจมีพฤติกรรมฮั้วราคารับซื้อ 15 ราย และส่งข้อมูล 2,094 ราย ให้ศูนย์ต่อต้านการฉ้อโกงออนไลน์ (ACSC)
จับตาธุรกิจเสี่ยง 6 กลุ่ม
นายพูนพงษ์กล่าวว่า รัฐบาลได้กำหนดให้ตรวจสอบธุรกิจเสี่ยงใน 6 กลุ่มหลัก ได้แก่ ธุรกิจท่องเที่ยวและธุรกิจเกี่ยวเนื่อง ธุรกิจซื้อขายที่ดินและอสังหาริมทรัพย์ ธุรกิจอีคอมเมิร์ซ ขนส่งและคลังสินค้า ธุรกิจโรงแรมและรีสอร์ท ธุรกิจการเกษตร และธุรกิจก่อสร้าง จากการดำเนินงานที่ผ่านมา พบพฤติกรรมที่ชาวต่างชาตินิยมใช้ในการหลีกเลี่ยงกฎหมาย คือการใช้ผู้ทำบัญชี พนักงานสำนักงานบัญชี สำนักงานกฎหมาย หรือพนักงานคนไทยในธุรกิจต่างชาติเป็นผู้ถือหุ้นแทน โดยสามารถแบ่งออกได้เป็น 3 รูปแบบ ได้แก่ 1. การจัดตั้งบริษัทในสัดส่วนคนไทยและต่างชาติ 51:49 2. การจัดตั้งบริษัทที่ต่างชาติถือหุ้นเกิน 50% 3. การจัดตั้งบริษัทโดยใช้คนไทยถือหุ้นทั้งหมด ก่อนแก้ไขให้ต่างชาติถือหุ้นหรือกำหนดสิทธิพิเศษให้กรรมการหรือผู้ถือหุ้นต่างชาติมีอำนาจเหนือผู้ถือหุ้นไทย
หารือสภาทนายความและสภาวิชาชีพบัญชี 30 มิ.ย.
นายพูนพงษ์กล่าวว่า วันที่ 30 มิถุนายนนี้ กรมฯ จะเชิญนายกสภาทนายความ นายกสภาวิชาชีพบัญชี คณะกรรมการมรรยาททนายความ คณะกรรมการจรรยาบรรณวิชาชีพบัญชี และสมาคมผู้ทำบัญชีทั้ง 7 สมาคม มาหารือร่วมกันเพื่อกำหนดแนวทางกำกับดูแลผู้ประกอบวิชาชีพ โดยปัจจุบันประเทศไทยมีผู้ทำบัญชีประมาณ 80,000 คน ซึ่งส่วนใหญ่ปฏิบัติหน้าที่อย่างถูกต้อง มีเพียงบางส่วนที่อาจเข้าข่ายเป็น "ผู้ทำบัญชีสีเทา" ที่ต้องได้รับการจัดระเบียบ ทั้งนี้ หากพบการกระทำผิด หน่วยงานด้านจรรยาบรรณพร้อมดำเนินการตามขั้นตอน ขณะที่การดำเนินคดีเกี่ยวกับนอมินีจะต้องเป็นไปตามกระบวนการยุติธรรม โดยผู้ถูกกล่าวหายังถือเป็นผู้บริสุทธิ์จนกว่าศาลจะมีคำพิพากษาถึงที่สุด จึงอาจพบว่าบางกิจการยังคงเปิดดำเนินการอยู่ในระหว่างการพิจารณาคดี
นักลงทุนต่างชาติรายย่อย 5 อันดับแรก
นายพูนพงษ์กล่าวเพิ่มเติมว่า นักลงทุนต่างชาติรายย่อย 5 อันดับแรกที่มักเข้ามาลงทุนในธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องกับการท่องเที่ยว ได้แก่ อสังหาริมทรัพย์ ร้านอาหาร ร้านขายของที่ระลึก ซูเปอร์มาร์เก็ต และธุรกิจรถเช่า โดยแต่ละพื้นที่มีนักลงทุนต่างชาติที่แตกต่างกัน เช่น ภูเก็ตมีชาวรัสเซียจำนวนมาก เกาะสมุยมีชาวฝรั่งเศส พังงามีชาวอิสราเอล และพัทยามีชาวจีนเป็นกลุ่มใหญ่ แต่ทุกพื้นที่ยังมีนักลงทุนจากสัญชาติอื่นเข้ามาประกอบธุรกิจร่วมด้วย
