กรมศิลปากรรับมอบโบราณวัตถุไทย 53 รายการคืนจากทายาทอดีตทหารสหรัฐฯ ตามพินัยกรรม
ในวันนี้ (24 กุมภาพันธ์ 2569) กรมศิลปากรได้จัดพิธีรับมอบโบราณวัตถุไทยจำนวน 53 รายการจากนายเทเลอร์ เมอร์ฟีย์ ผู้จัดการมรดกของพันเอกชาร์ลส์ มาร์ก ริชาร์ดส์ อดีตทหารกองทัพอากาศสหรัฐอเมริกา (USAF) ซึ่งแสดงเจตจำนงในพินัยกรรมให้ส่งคืนประเทศไทยหลังเสียชีวิตเมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม 2566 โดยการประสานงานผ่านสถานกงสุลไทย ณ นครลอสแองเจลิส และสำนักงานสืบสวนความมั่นคงแห่งมาตุภูมิสหรัฐฯ
การต้อนรับและพิธีรับมอบอย่างเป็นทางการ
นายพนมบุตร จันทรโชติ อธิบดีกรมศิลปากร พร้อมด้วยนางสาวขนิษฐา โชติกวณิชย์ รองอธิบดีกรมศิลปากร และนางสาวนิตยา กนกมงคล ผู้อำนวยการสำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ให้การต้อนรับนายเทเลอร์ เมอร์ฟีย์ อย่างอบอุ่น โดยมีนายณัฐพล ณ สงขลา ผู้อำนวยการกองการทูตวัฒนธรรม กรมสารนิเทศ กระทรวงการต่างประเทศ Mr. Bryan Anderson จากสำนักงานสืบสวนความมั่นคงแห่งมาตุภูมิ กรุงเทพ และ Ms. Jacqueline Mourot, Ed.D จากสถานเอกอัครราชทูตสหรัฐอเมริกาประจำประเทศไทย ร่วมเป็นสักขีพยานในพิธีสำคัญครั้งนี้
อธิบดีกรมศิลปากรเปิดเผยว่า นายเทเลอร์ เมอร์ฟีย์ ได้รับมอบหมายจากทายาทของพันเอกชาร์ลส์ มาร์ก ริชาร์ดส์ ให้ดำเนินการนำโบราณวัตถุที่นำออกจากประเทศไทยกลับคืนสู่มาตุภูมิตามความประสงค์สุดท้ายในพินัยกรรม ซึ่งสะท้อนถึงจิตสำนึกและความรับผิดชอบต่อมรดกทางวัฒนธรรมของเจ้าของเดิม
ประวัติและที่มาของโบราณวัตถุ
พันเอกชาร์ลส์ มาร์ก ริชาร์ดส์ เคยประจำการในประเทศไทยระหว่างปี พ.ศ. 2514 ถึง 2515 และมีความสนใจในการสะสมโบราณวัตถุอย่างลึกซึ้ง โดยในช่วงเวลาดังกล่าว เขามักเดินทางท่องเที่ยวในภาคตะวันออกเฉียงเหนือและรับซื้อโบราณวัตถุที่พบในพื้นที่จากชาวบ้าน รวมถึงร้านค้าโบราณวัตถุในกรุงเทพฯ เมื่อเสร็จสิ้นภารกิจทางทหาร จึงได้นำโบราณวัตถุที่สะสมไว้กลับไปยังบ้านในสหรัฐอเมริกา จนกระทั่งในวาระสุดท้ายของชีวิต ได้แสดงเจตจำนงให้ทายาทส่งคืนโบราณวัตถุดังกล่าวกลับสู่ประเทศไทยอย่างสมบูรณ์
รายละเอียดของโบราณวัตถุที่ได้รับมอบ
โบราณวัตถุจำนวน 53 รายการที่ได้รับมอบในครั้งนี้ แบ่งออกเป็นกลุ่มต่างๆ ดังนี้
- กลุ่มเครื่องมือเครื่องใช้และเครื่องประดับยุคก่อนประวัติศาสตร์ จำนวน 27 รายการ
- กลุ่มเครื่องปั้นดินเผายุคก่อนประวัติศาสตร์ จำนวน 16 รายการ
- กลุ่มเครื่องปั้นดินเผาศิลปะสุโขทัย จำนวน 6 รายการ
- เครื่องปั้นดินเผาสมัยประวัติศาสตร์ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 1 รายการ
- กลุ่มเครื่องปั้นดินเผาจีน สมัยราชวงศ์หยวนและราชวงศ์หมิง จำนวน 3 รายการ
โบราณวัตถุทั้งหมดจะถูกนำไปเก็บรักษาที่คลังกลางพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เพื่อการศึกษาวิจัยและเตรียมการสำหรับการจัดแสดงในอนาคต ซึ่งจะช่วยเสริมสร้างความรู้ทางประวัติศาสตร์และโบราณคดีของประเทศไทย
โบราณวัตถุชิ้นเด่นที่ได้รับความสนใจ
ในบรรดาโบราณวัตถุที่ได้รับมอบ มีชิ้นเด่นๆ ที่น่าสนใจหลายรายการ ได้แก่
- ภาชนะดินเผาทรงพานยุคก่อนประวัติศาสตร์ อายุประมาณ 1,800 ถึง 2,200 ปี มีสภาพสมบูรณ์ รูปทรงพานที่เป็นเอกลักษณ์พบได้ไม่บ่อย ตกแต่งลวดลายเรขาคณิตด้วยเทคนิคขูดขีดผสมกับการเขียนลายสีแดง ซึ่งเป็นเอกลักษณ์เฉพาะของวัฒนธรรมบ้านเชียง แหล่งมรดกโลกในจังหวัดอุดรธานี
- ภาชนะดินเผายุคก่อนประวัติศาสตร์ อายุประมาณ 1,800 ถึง 2,200 ปี มีสภาพสมบูรณ์ ตกแต่งพื้นผิวให้ไม่ลื่นมือเมื่อหยิบจับ ด้วยการกดเส้นเชือกเป็นลายเชือกทาบและปั้นแปะดินปั้นเป็นเส้นเชือกประกอบกัน เป็นเอกลักษณ์ของภาชนะดินเผาในสมัยแรกเริ่มสังคมเกษตรกรรมในดินแดนไทย
- ใบขวานสำริดพร้อมแม่พิมพ์ยุคก่อนประวัติศาสตร์ อายุประมาณ 1,800 ถึง 2,200 ปี แม่พิมพ์ขวานนี้เป็นหลักฐานสำคัญที่แสดงถึงความเชี่ยวชาญในการผสมโลหะและหล่อเครื่องมือเพื่อใช้ในชีวิตประจำวันของคนพื้นเมืองในยุคแรกเริ่มสังคมเกษตรกรรมในดินแดนไทย
- เครื่องปั้นดินเผาสังคโลกจากแหล่งเตาเผาโบราณศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย มีสภาพสมบูรณ์ เป็นสินค้าสำคัญของอาณาจักรสุโขทัยและกรุงศรีอยุธยาที่ส่งขายไปในเส้นทางการค้าโลกในช่วงปลายพุทธศตวรรษที่ 21
การรับมอบโบราณวัตถุในครั้งนี้ไม่เพียงแต่เป็นการคืนสมบัติทางวัฒนธรรมสู่แผ่นดินเกิด แต่ยังเป็นตัวอย่างที่ดีของการร่วมมือระหว่างประเทศในการปกป้องและส่งเสริมมรดกทางประวัติศาสตร์ ซึ่งกรมศิลปากรจะดำเนินการดูแลรักษาและศึกษาวิจัยต่อไปเพื่อประโยชน์สาธารณะ
