ตรุษจีนปี 2569 ใกล้เข้ามาแล้ว! เตรียมของไหว้สื่อความหมายดีๆ ตามวัฒนธรรมจีนโบราณ
พรุ่งนี้แล้ว ที่จะเป็นวันไหว้สำคัญในเทศกาลตรุษจีน สำหรับคนไทยเชื้อสายจีนในประเทศไทย โดยของไหว้แต่ละอย่าง ไม่ว่าจะเป็น ซาแซ โหงวแซ ขนมเข่ง ขนมเทียน และผลไม้ ล้วนมีความหมายแฝงที่เน้น 3 หลักการหลัก คือ ความกตัญญู ความอุดมสมบูรณ์ และสิริมงคล ซึ่งสะท้อนถึงคติความเชื่ออันลึกซึ้งของวัฒนธรรมจีน
วันจ่ายเตรียมของไหว้ ตามปฏิทินตรุษจีนปี 2569
วันนี้ (15 ก.พ. 2569) ตามปฏิทินวันตรุษจีน ประจำปี 2569 กำหนดให้เป็นวันจ่าย หรือวันเตรียมของ หลายครอบครัวคนไทยเชื้อสายจีนต่างออกไปจับจ่ายข้าวของ เพื่อเตรียมไว้รับเทศกาลตรุษจีน โดยวันที่ 16 ก.พ. เป็นวันไหว้ และวันที่ 17 ก.พ. เป็นวันตรุษจีน หรือวันปีใหม่จีน ที่หลายคนถือเป็นวันหยุดและวันเที่ยว
ของไหว้ 9 อย่างในตรุษจีน แต่ละอย่างมีความหมายอย่างไร?
สำหรับของไหว้ในเทศกาลตรุษจีน ที่ทุกบ้านต้องมีขาดไม่ได้ มีทั้งหมด 9 อย่าง แต่ละอย่างมีความหมายในตัวทั้งสิ้น เริ่มกันที่:
- ซาแซ หรือ โหงวแซ: คำว่า ซาแซ แปลตรงตัวคือ สามอย่าง มักประกอบด้วย หมู เป็ด และไก่ ซึ่งความหมายของหมูคือความมั่งคั่งและความสมบูรณ์ เป็ดคือความก้าวหน้า และไก่คือความขยันขันแข็ง ความหมายโดยรวมคือความอุดมสมบูรณ์และความพร้อมพรั่ง ส่วนโหงวแซแปลว่าห้าอย่าง บางบ้านอาจเพิ่มเป็นปลา ปลาหมึก หรือตับลงไป คนจีนนิยมเลข 5 เพราะถือว่ามีความหมายถึงความครบถ้วนสมบูรณ์ 5 ประการ ประกอบด้วย โชคลาภ อายุยืน สุขภาพดี คุณธรรม และความตายโดยสงบ
- อาหารคาว-หวาน: ที่ผู้ล่วงลับชอบ สื่อถึงความกตัญญู ความระลึกถึง และความใส่ใจ
- เหล้า หรือน้ำชา: เป็นตัวแทนแห่งการคารวะและความจริงใจ
- น้ำเปล่า: ตัวแทนความบริสุทธิ์ สะอาด และชีวิต
- ของหวาน: ที่นิยมไหว้ในวันตรุษจีน ได้แก่ ขนมเข่ง สื่อถึงชีวิตราบรื่นและก้าวหน้า เพราะภาษาจีน ขนมเข่ง ออกเสียงว่า nian gao พ้องกับคำจีนที่มีความหมายว่าปีสูงขึ้น อีกตำนานกล่าวว่า ทุกปีช่วงปีใหม่ เทพเจ้าเตาของแต่ละบ้านจะต้องไปรายงานความดีความเลวของคนแต่ละบ้านต่อเทพเจ้าสูงสุด ดังนั้น การถวายของหวานที่เหนียวติดคอ จะทำให้เทพเจ้าเตาพูดได้น้อยลง รายงานแต่เรื่องดีๆ ส่วนขนมเทียนสื่อความหมายถึงความสว่างรุ่งเรือง และขนมถ้วยฟูคือความเฟื่องฟูของชีวิต
- ผลไม้: นิยมใช้กล้วยที่สื่อถึงการมีลูกหลานเต็มบ้าน ส้มคือความโชคดีและมั่งคั่ง แอปเปิลคือความสงบสุข และองุ่นคือความเพิ่มพูน
- กระดาษเงิน กระดาษทอง เสื้อผ้ากระดาษ ของใช้ที่ทำจากกระดาษ และแบงค์กงเต็ก: คนจีนโบราณเชื่อว่าสิ่งนี้เป็นทรัพย์สินสำหรับใช้ในปรโลก ที่ลูกหลานต้องจัดเตรียมและเผาไปให้บรรพบุรุษ
สรุปภาพรวมและขั้นตอนการไหว้ตรุษจีน
สรุปภาพรวม ของไหว้ตรุษจีนเน้น 3 แนวคิดหลักของวัฒนธรรมจีน ได้แก่ ความกตัญญูต่อบรรพบุรุษ ความอุดมสมบูรณ์มั่งคั่ง และความเป็นสิริมงคลและความก้าวหน้าในปีใหม่ ส่วนการไหว้จะแบ่งเป็น 3 รอบ ได้แก่ รอบแรกช่วงเช้ามืดเป็นการไหว้เทพเจ้าเพื่อความเป็นสิริมงคล จากนั้นช่วงสายเป็นการไหว้บรรพบุรุษของครอบครัว และช่วงบ่ายเป็นการไหว้ผีไม่มีญาติหรือสัมภเวสี ซึ่งบางบ้านก็ไม่ได้ไหว้ในรอบนี้
