เหรียญไพรีพินาศ เนื้อฝาบาตร ปี 2495 สมบัติมงคลหายากจากสมเด็จพระสังฆราชเจ้า
เหรียญไพรีพินาศ เนื้อฝาบาตร หรือที่เรียกกันในวงการว่า บล็อกนิยม ปี 2495 ถือเป็นวัตถุมงคลที่สร้างขึ้นในสมัย สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ (ม.ร.ว.ชื่น นภวงศ์) แห่งวัดบวรนิเวศวิหาร ซึ่งทรงดำรงตำแหน่งเป็นสมเด็จพระสังฆราชองค์ที่ 13 ของประเทศไทย ปัจจุบันเหรียญนี้มีมูลค่าสูงถึงหลักแสนบาท และเป็นที่ต้องการของนักสะสมมากกว่าจำนวนพระที่มีอยู่หลายแสนเท่า เนื่องจากผู้สร้างคือพระเถระผู้ทรงคุณอันสำคัญยิ่ง
ประวัติการสร้างและความสำคัญ
สมเด็จเจ้าประคุณทรงมีพระชนมายุครบ 80 พรรษาในวันที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2495 แต่การจัดสร้างวัตถุมงคลที่ระลึกเนื่องในวันประสูติได้ดำเนินการในปี 2496 โดยมี พระสาธุศีลสังวร (สนธิ์) เป็นแม่งานหลัก กระบวนการหล่อเททองหล่อพระเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 4 เมษายน 2496 ซึ่งในครั้งนั้นมีการเทวัตถุมงคลรุ่นแรกหลายชนิด ได้แก่
- พระบูชา
- พระกริ่ง พิมพ์บัวแหลม และพิมพ์บัวเหลี่ยม
- พระชัยวัฒน์ไพรีพินาศ
- เหรียญไพรีพินาศ
- หม้อน้ำมนต์
นอกจากนี้ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช ยังได้สร้างเหรียญรูปพระจันทร์เสี้ยว หรือที่รู้จักกันในชื่อ ไข่ผ่าซีก รุ่นแรก หลังยันต์นูน ขึ้นในปี 2495 อีกด้วย เหรียญเหล่านี้กลายเป็นสมบัติล้ำค่าที่ใครมีของแท้ก็มักจะนำมาแบ่งปันให้ชมกัน
พระอุปนิสัยและธรรมเนียมอันงดงาม
สมเด็จพระสังฆราชเจ้า (ม.ร.ว.ชื่น) เป็นพระเชื้อพระวงศ์ที่มีความเคร่งครัด สมถะ และเรียบง่ายอย่างยิ่ง แม้จะดำรงตำแหน่งสูง แต่ในการเสด็จออกวัดขณะยังมีสุขภาพแข็งแรง มักจะทรงดำเนินพระบาทเอง ไม่นิยมใช้รถยนต์ ของที่ผู้คนถวายก็จะทรงให้นำไปแจกจ่ายอย่างทั่วถึง ไม่ยึดติด ทำให้วัดบวรนิเวศฯ มีธรรมเนียมจับสลากของวันประสูติทุกปี
ทรงเป็นพระสุปฏิปันโนที่โปรดห่มสบงจีวรสีเหลืองที่ย้อมด้วยน้ำแก่นขนุน หรือสีกรัก ตลอดระยะเวลาที่ทรงผนวชนานกว่า 70 ปี และไม่ถือยศศักดิ์เป็นสำคัญ ตัวอย่างเช่น เมื่อสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงชินวรสิริวัฒน์ แห่งวัดราชบพิธสิ้นพระชนม์ คณะสงฆ์มีมติให้พระองค์ดำรงตำแหน่งสืบต่อเนื่องจากทรงเป็นเชื้อพระวงศ์ แต่ทรงคัดค้านด้วยเหตุผลว่า สมเด็จพระวันรัต (แพ) แห่งวัดสุทัศน์มีอายุพรรษามากกว่า จึงสมควรได้รับการแต่งตั้ง
ความสัมพันธ์กับราชวงศ์และอิทธิพลทางจิตวิญญาณ
ในสมัยนั้น มักมีเจ้านายจากประเทศเพื่อนบ้าน เช่น เขมร มอญ และพม่า มาเข้าเฝ้าอยู่เสมอ อาทิ พระเจ้านโรดมสีหนุ แห่งกัมพูชา เนื่องจากพระสนมเอกเป็นหลานของเจ้าประคุณสมเด็จฯ เมื่อสืบลำดับราชวงศ์ไทย พบว่าทรงเป็นเหลนของ เจ้าจอมมารดาน้อย ซึ่งเป็นธิดาของเจ้าฟ้าอภัย พระโอรสของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
ด้วยความเป็นสมเด็จพระสังฆราชฯ ผู้ทรงคุณอันยิ่งใหญ่ ที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 และพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล รัชกาลที่ 8 ทรงนับถืออย่างสูง รวมถึงทรงเป็นพระอาจารย์ของรัชกาลที่ 6 7 และ 8 และเป็นพระราชอุปัชฌาย์ของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9 ในการทรงพระผนวช ทำให้วัตถุมงคลทุกชนิดที่สร้างขึ้นในสมัยของพระองค์มีคุณค่าเพิ่มขึ้นอย่างไม่เคยหยุดนิ่ง
