ปตท.เดินหน้าศึกษาเทคโนโลยี CCS ต้นแบบที่ญี่ปุ่น มุ่งลดคาร์บอนสู่เป้าหมายกลางทาง
ในยุคที่แรงกดดันด้านการเปลี่ยนผ่านพลังงานและมาตรการคาร์บอนเข้มงวดขึ้นทั่วโลก บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) ได้แสดงความมุ่งมั่นอย่างชัดเจนในการแสวงหาเทคโนโลยีเพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก โดยล่าสุด นายคงกระพันธ์ อินทรแจ้ง ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ ปตท. ได้นำคณะศึกษาดูงานที่ประเทศญี่ปุ่น เพื่อเรียนรู้เกี่ยวกับเทคโนโลยี Carbon Capture and Storage (CCS) หรือกระบวนการดักจับและกักเก็บคาร์บอนไดออกไซด์ ซึ่งถือเป็นเครื่องมือสำคัญในการแก้ปัญหาโลกร้อน
โครงการต้นแบบ Tomakomai CCS Demonstration Project
คณะของปตท.ได้เดินทางไปยังเมืองโทมาโกไม จังหวัดฮอกไกโด เพื่อศึกษารายละเอียดของโครงการ Tomakomai CCS Demonstration Project ซึ่งเป็นต้นแบบเทคโนโลยี CCS แบบครบวงจรแห่งแรกของญี่ปุ่น โครงการนี้ดำเนินการโดย Japan CCS Co., Ltd. ด้วยการสนับสนุนงบประมาณเต็มรูปแบบจากรัฐบาลญี่ปุ่น และเป็นส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์การพัฒนา CCS อย่างเป็นระบบ
นายคงกระพันธ์เล่าว่า โครงการดังกล่าวสามารถกักเก็บคาร์บอนใต้ทะเลลึกสะสมได้มากกว่า 300,000 ตัน และกำลังอยู่ในช่วงการติดตามผลระยะยาว ก่อนจะขยายสู่เชิงพาณิชย์ภายในปี 2573 การศึกษาครั้งนี้สะท้อนทิศทางของปตท.ในการรองรับเป้าหมายความเป็นกลางทางคาร์บอน โดย CCS ถือเป็นกลไกสำคัญควบคู่ไปกับการลงทุนในพลังงานสะอาดและโครงสร้างพื้นฐานใหม่
กระบวนการและความปลอดภัยของเทคโนโลยี CCS
โครงการ Tomakomai CCS เริ่มฉีดกักเก็บคาร์บอนไดออกไซด์ตั้งแต่เดือนเมษายน 2559 ด้วยกำลังผลิต 100,000 ตันต่อปี โดยดักจับคาร์บอนจากภาคอุตสาหกรรม เช่น กระบวนการผลิตไฮโดรเจนในโรงกลั่น ก่อนอัดฉีดลงสู่ชั้นหินอุ้มน้ำเค็มใต้ทะเลลึก 1,000-3,000 เมตร ซึ่งมีโครงสร้างทางธรณีวิทยาที่เหมาะสมสำหรับการกักเก็บอย่างปลอดภัย
นายทานากะ จิโร รองผู้จัดการทั่วไปฝ่ายกิจการต่างประเทศของ Japan CCS กล่าวยืนยันถึงมาตรการความปลอดภัยว่า หากตรวจพบความผิดปกติใดๆ ระบบกักเก็บจะหยุดการฉีดทันที พร้อมด้วยระบบตรวจวัดการสั่นสะเทือนและโครงสร้างใต้ดินแบบเรียลไทม์ เพื่อรับประกันความปลอดภัยสูงสุด โดยเฉพาะในประเทศที่มีความเสี่ยงแผ่นดินไหวสูงอย่างญี่ปุ่น
ขั้นตอนครบวงจรและความสำคัญในบริบทโลก
กระบวนการ CCS ของโครงการนี้ครอบคลุมสามขั้นตอนหลัก ได้แก่ การแยกคาร์บอนด้วยความบริสุทธิ์กว่า 99% จากแหล่งกำเนิด การอัดและขนส่งผ่านท่อหรือเรือในรูปแบบของเหลวภายใต้ความดันต่ำ และการฉีดกักเก็บในชั้นหินใต้ทะเลที่มีคุณสมบัติคล้ายรังผึ้งสำหรับการเก็บระยะยาว
นายทานากะยังเน้นย้ำว่า ในบริบทโลกที่เริ่มใช้มาตรการกำหนดราคาคาร์บอนและภาษีคาร์บอนข้ามพรมแดน (CBAM) เทคโนโลยี CCS ไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือด้านสิ่งแวดล้อมเท่านั้น แต่ยังเป็นกลไกสำคัญในการรักษาขีดความสามารถทางการแข่งขันทางการค้า อีกทั้งโครงการยังให้ความสำคัญกับการสร้างการยอมรับจากสังคม โดยเปิดเผยข้อมูลอย่างโปร่งใสและสื่อสารกับชุมชนอย่างสม่ำเสมอ
การศึกษาดูงานครั้งนี้ของปตท.ไม่เพียงแต่แสดงให้เห็นถึงความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี แต่ยังเป็นการเตรียมความพร้อมสำหรับอนาคตที่การลดคาร์บอนกลายเป็นปัจจัยสำคัญทั้งในด้านสิ่งแวดล้อมและเศรษฐกิจโลก
