ไขข้อสงสัย! ทำไมแมลงสาบชอบบินหาคน พร้อมวิธีเอาตัวรอด
เคยสงสัยไหม ทำไมแมลงสาบชอบบินมาหาเรา? เปิดสาเหตุและพฤติกรรมแมลงสาบกางปีกบินตามหลักวิทยาศาสตร์ พร้อมวิธีเอาตัวรอดเมื่อเจอแมลงสาบตัวบินกวนใจ
หากจะพูดถึงสิ่งมีชีวิตที่สร้างความหวาดกลัวให้กับผู้คนในบ้านมากที่สุด หนึ่งในนั้นต้องมี "แมลงสาบ" และเลเวลความน่ากลัวจะพุ่งทะยานถึงขีดสุดเมื่อมันเริ่ม "กางปีกบิน" สิ่งที่น่าแปลกใจคือ หลายครั้งที่มันบิน มันมักจะพุ่งตรงมาที่หน้า หัว หรือลำตัวของเรา จนทำให้เกิดคำถามยอดฮิตตามเว็บบอร์ดและโซเชียลมีเดียว่า ทำไมแมลงสาบชอบบินหาคน? พวกมันจงใจกวนประสาทหรือมีความแค้นอะไรกับเราหรือไม่?
ความจริงแล้ว นักกีฏวิทยา (ผู้เชี่ยวชาญด้านแมลง) ได้อธิบายพฤติกรรมนี้ไว้ว่า แมลงสาบไม่ได้มีความคิดพยาบาท และไม่ได้จงใจจะบินมาทำร้ายมนุษย์ แต่เกิดจากเหตุผลทางกายภาพและสิ่งแวดล้อม 4 ข้อหลักๆ ดังนี้
1. แมลงสาบเป็น "นักบินที่ยอดแย่"
ตามธรรมชาติแล้ว แมลงสาบ (โดยเฉพาะแมลงสาบสายพันธุ์อเมริกาที่พบได้บ่อยในไทย) เป็นแมลงที่เน้นการวิ่งเป็นหลัก พวกมันมีปีกไว้เพื่อ "ร่อน" จากที่สูงลงสู่ที่ต่ำ หรือบินระยะสั้นๆ เมื่อจวนตัวเท่านั้น กล้ามเนื้อปีกของมันไม่ได้แข็งแรงเหมือนผึ้งหรือแมลงวัน ทำให้เมื่อมันตื่นตกใจและกางปีกบิน มันจะไม่สามารถควบคุมทิศทางหรือทรงตัวได้อย่างแม่นยำ การที่มันบินมาชนคนจึงมักเป็นอุบัติเหตุจากการ "บินหลงทิศ" เสียมากกว่า
2. มันกำลังบินหา "ที่มืดและปลอดภัย"
แมลงสาบเป็นสัตว์ที่เกลียดแสงแดดและชอบความมืด เมื่อมันตกใจบินขึ้นมาในห้องที่เปิดไฟสว่าง ตาของมันจะมองหาพื้นที่ที่เป็นเงา มืด และอบอุ่นเพื่อเข้าลี้ภัย ซึ่ง เงาของมนุษย์ หรือซอกคอ เส้นผมเสื้อผ้า ของเรานี่เองที่ตอบโจทย์โครงสร้างความปลอดภัยของมัน มันจึงบินพุ่งมาหาเงามืดที่ใหญ่ที่สุดในบริเวณนั้น ซึ่งก็คือตัวเรานั่นเอง
3. ร่างกายมนุษย์มี "ความร้อนและกลิ่น" ดึงดูด
ร่างกายของมนุษย์จะแผ่รังสีความร้อน (Infrared) และมีกลิ่นอายอุ่นๆ รวมถึงกลิ่นเหงื่อที่แมลงสาบไวต่อความรู้สึก ในจังหวะที่มันบินอย่างไร้ทิศทาง สัญชาตญาณจะนำพาให้มันพุ่งเข้าหาสิ่งที่มีความอบอุ่นและมีความชื้น ซึ่งก็แจ็กพอตตกที่เนื้อตัวของมนุษย์เราพอดี
4. ลมจากการเคลื่อนไหวของเรา "ผลัก" มันมา
เวลาที่เราเห็นแมลงสาบ สิ่งแรกที่เรามักจะทำคือการกรีดร้อง สะดุ้ง หรือเหวี่ยงมือวิ่งหนี การเคลื่อนไหวอย่างรวดเร็วของมนุษย์จะสร้างกระแสลมขึ้นมาในอากาศ ทิศทางลมที่หมุนวนรอบตัวเรานี่เองที่อาจจะ "ดูด" หรือ "พัดพา" แมลงสาบที่กำลังบินทรงตัวได้ไม่ดี ให้ปลิวพุ่งตรงมาหาเราอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
วิธีรับมือเมื่อเจอ "แมลงสาบตัวบิน"
- ตั้งสติและอยู่นิ่งๆ การขยับตัวอย่างรวดเร็วจะทำให้เกิดกระแสลมล่อมันมาหา และทำให้มันตกใจบินอย่างไร้ทิศทางยิ่งขึ้น
- ลดแสงไฟหรือเปิดทางหนี หากทำได้ ให้เปิดประตูหรือหน้าต่างทิ้งไว้ แล้วปิดไฟในห้องชั่วคราว มันจะร่อนลงต่ำและคลานออกไปหาที่มืดภายนอกเอง
- ใช้สิ่งของบังหน้า หากมันบินมาทางเรา ให้ใช้สมุด หมอน หรือสิ่งของใกล้ตัวขึ้นมาบังใบหน้าและศีรษะไว้ เพื่อป้องกันไม่ให้มันเกาะโดนผิวหนังโดยตรง
สรุปได้ว่า พฤติกรรมที่ ทำไมแมลงสาบชอบบินหาคน นั้น ไม่ใช่เพราะมันฉลาดหรือจงใจแกล้งเรา แต่เป็นเพราะระบบการบินอันย่ำแย่บวกกับสัญชาตญาณการเอาตัวรอดที่มองหาเงามืดและความอบอุ่น ซึ่งดันมาตรงกับลักษณะของร่างกายมนุษย์พอดี รู้แบบนี้แล้วครั้งต่อไปที่เจอแมลงสาบกางปีกบิน การตั้งสติและอยู่นิ่งๆ อาจเป็นวิธีที่ช่วยให้เราปลอดภัยจากการโดนพุ่งชนได้ดีที่สุด
