กรมอนามัยเผยผลโพลตรุษจีน ประชาชนส่วนใหญ่เลี่ยงจุดธูป-เผากระดาษเงินทอง ป้องกันฝุ่น PM2.5

กรมอนามัยเผยผลโพลตรุษจีน ประชาชนตื่นตัวป้องกันฝุ่น PM2.5 เลี่ยงกิจกรรมก่อมลพิษ

วันนี้ (16 กุมภาพันธ์ 2569) แพทย์หญิงอัมพร เบญจพลพิทักษ์ อธิบดีกรมอนามัย เปิดเผยผลสำรวจความคิดเห็นและพฤติกรรมประชาชนเกี่ยวกับกิจกรรมในช่วงเทศกาลตรุษจีน ซึ่งถือเป็นวันสำคัญของชาวไทยเชื้อสายจีนที่มีการไหว้เจ้าและไหว้บรรพบุรุษ การสำรวจนี้มุ่งเน้นการเลือกซื้ออาหารและของไหว้ รวมถึงการป้องกันสุขภาพจากฝุ่น PM2.5 ดำเนินการระหว่างวันที่ 1 ถึง 31 ธันวาคม 2568 จากกลุ่มตัวอย่าง 1,044 คน

ผลสำรวจสะท้อนพฤติกรรมหลากหลายและความใส่ใจสุขภาพ

ผลการสำรวจพบว่า ผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่ร้อยละ 50.8 มีแผนไปซื้อของไหว้ในวันจ่าย รองลงมาร้อยละ 49.0 มีแผนไหว้เจ้าและไหว้บรรพบุรุษ ขณะที่ร้อยละ 31.1 ไม่มีแผนทำกิจกรรมดังกล่าวในช่วงตรุษจีน สะท้อนถึงรูปแบบการดำเนินชีวิตที่หลากหลายมากขึ้นในสังคมปัจจุบัน

สำหรับการเลือกซื้อของไหว้ ผู้ตอบส่วนใหญ่ร้อยละ 68.9 มีแผนจะซื้ออาหารหรือของไหว้ในวันตรุษจีน โดยปัจจัยหลักที่ใช้ในการเลือกซื้อคือความสะอาดและความปลอดภัยของแหล่งจำหน่าย ร้อยละ 32.1 รองลงมาคือซื้อจากแหล่งที่ได้รับมาตรฐานหรือมีป้ายรับรองจากทางราชการ ร้อยละ 26.8 และจากแหล่งจำหน่ายที่มีความน่าเชื่อถือ ร้อยละ 10.8

—

แหล่งซื้อที่ได้รับความนิยมสูงสุดคือห้างสรรพสินค้าและซูเปอร์มาร์เก็ต ร้อยละ 73.2 ตามด้วยตลาดสด ร้อยละ 68.4 และการสั่งซื้อผ่านระบบออนไลน์ ร้อยละ 18.2

การจัดการอาหารหลังพิธีไหว้และคำแนะนำเพื่อสุขภาพ

หลังเสร็จพิธีไหว้ ส่วนใหญ่จัดการอาหารตามหลักสุขาภิบาล โดยอุ่นร้อนก่อนบริโภค ร้อยละ 60.5 บริโภคทันที ร้อยละ 21.9 และเก็บรักษาอาหารไว้ในตู้เย็นเพื่อบริโภคภายหลัง ร้อยละ 8.1

กรมอนามัยได้แนะนำหลัก 4 ล. เพื่อลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคจากอาหาร ได้แก่

• ล.เลือก: เลือกซื้ออาหาร เซ่น ไหว้ จากแหล่งที่เชื่อถือได้ หรือมีป้ายรับรองของราชการ
• ล.ล้าง: ล้างผัก-ผลไม้ และเนื้อสัตว์ให้สะอาดก่อนนำมาปรุงประกอบอาหาร
• ล.เลี่ยง: เลี่ยงปรุงอาหารที่ใช้น้ำมันหรือไขมันมาก และปรุงประกอบอาหารให้สุกด้วยความร้อนอย่างทั่วถึง
• ล.ลด: ลดอาหารที่มาจากแป้งและน้ำตาล ควรกินอาหารไหว้เจ้าประเภท Low Carb หรือคาร์โบไฮเดรตต่ำเปลี่ยนเป็นอาหารที่มีโปรตีนสูง ไขมันต่ำ มีวิตามินและกากใยสูง เพื่อลดความเสี่ยงจากโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง หรือ NCDs

ความตระหนักเรื่องฝุ่น PM2.5 และพฤติกรรมป้องกัน

นายแพทย์นเรศฤทธิ์ ขัดธะสีมา รองอธิบดีกรมอนามัย กล่าวเพิ่มเติมว่า ช่วงเทศกาลตรุษจีนมักตรงกับสถานการณ์ฝุ่น PM2.5 สูงในหลายจังหวัด ผลอนามัยโพลพบว่า ประชาชนให้ความสำคัญและจัดกิจกรรมที่อาจก่อฝุ่น ได้แก่ จุดธูปหรือเทียน ร้อยละ 12.3 เผากระดาษเงินกระดาษทอง ร้อยละ 10.1 และจุดประทัด ร้อยละ 7.0

ขณะที่พฤติกรรมป้องกันตนเองจากฝุ่น พบว่า ประชาชนให้ความสำคัญกับการลดแหล่งกำเนิดฝุ่นเป็นอันดับแรก คือ หลีกเลี่ยงจุดธูปหรือเผากระดาษเงินกระดาษทอง ร้อยละ 65.0 สวมหน้ากากเพื่อป้องกันฝุ่น ร้อยละ 61.4 และทำความสะอาดที่พักอาศัยให้สะอาดปลอดฝุ่น ร้อยละ 60.1

ข้อแนะนำเพื่อการเฉลิมฉลองที่ปลอดภัย

กรมอนามัยขอความร่วมมือประชาชนร่วมกันปรับพฤติกรรมในช่วงเทศกาลตรุษจีน ด้วยการลดกิจกรรมที่ก่อให้เกิดฝุ่น เลือกวิธีประกอบพิธีกรรมที่เป็นมิตรต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อม ติดตามสถานการณ์คุณภาพอากาศอย่างใกล้ชิด และปฏิบัติตามคำแนะนำด้านสาธารณสุขอย่างเคร่งครัด โดยเฉพาะการดูแลกลุ่มเปราะบาง เพื่อให้การเฉลิมฉลองเทศกาลตรุษจีนเป็นไปอย่างปลอดภัย ลดความเสี่ยงจากฝุ่น PM2.5 และส่งเสริมสุขภาพที่ดีของประชาชน