สมาคมผู้ผลิตข่าวออนไลน์ โดยการสนับสนุนจากกองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ จัดอบรม One Day Training ประจำปี 2569 ครั้งที่ 3 หัวข้อ “Power of Data เปลี่ยนข้อมูลสาธารณะ เป็นข่าวคุณภาพ” เพื่อเสริมสร้างและยกระดับทักษะการทำงานให้กับสมาชิก เมื่อวันที่ 22 เมษายน 2569 ณ โรงแรมดิเอมเมอรัลด์ ถนนรัชดาภิเษก กรุงเทพฯ
มุ่งเน้นการใช้ข้อมูลสาธารณะในการทำข่าวเชิงลึก
คุณนันทสิทธิ์ นิตย์เมธา นายกสมาคมผู้ผลิตข่าวออนไลน์ กล่าวว่า ปัจจุบันรูปแบบการทำงานสื่อเปลี่ยนแปลงไปอย่างมาก โดยเฉพาะบนแพลตฟอร์มออนไลน์ที่มีการเปลี่ยนแปลงวิธีการนำเสนอตลอดเวลา ทำให้บางครั้งข่าวสารอาจถูกเน้นที่ความเร็วมากกว่าความลึกของเนื้อหา การอบรมหัวข้อ Power of Data จะช่วยกระตุ้นให้สื่อกลับมาทำข่าวเชิงข้อมูลและสร้างสรรค์รูปแบบการนำเสนอบนแพลตฟอร์มออนไลน์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อให้ผู้รับสารได้รับข้อมูลข่าวสารที่มีคุณภาพ
AI เป็นผู้ช่วยสำคัญในการทำข่าวข้อมูล
คุณสุภอรรถ โบสุวรรณ ผู้ร่วมก่อตั้งบริษัท แฮนด์ วิสาหกิจเพื่อสังคม จำกัด และผู้ร่วมพัฒนา ACT AI บรรยายในหัวข้อ “รู้จักข้อมูลสาธารณะ เรียนรู้วิธีตรวจสอบงบแผ่นดินกับ ACT AI” โดยเปิดเผยว่า ในยุคที่ข้อมูลมีปริมาณมหาศาล สื่อมวลชนจำเป็นต้องติดอาวุธด้วยการใช้ข้อมูลเชิงลึกและการประยุกต์ใช้ AI เพื่อยกระดับการนำเสนอข่าวจากการรายงานสถานการณ์ทั่วไป สู่การวิเคราะห์ที่สร้างผลกระทบเชิงนโยบาย
อย่างไรก็ตาม AI คือ “ผู้ช่วย” แต่ไม่ใช่ “เจ้านาย” โดยสามารถนำมาใช้ช่วยงานสื่อมวลชนได้ใน 4 ขั้นตอนหลัก ได้แก่ การคิดประเด็น การหาข้อมูล การวิเคราะห์ข้อมูลจำนวนมาก และการนำเสนอ ซึ่งต้องระวังการสร้างข้อมูลเท็จที่ดูสมจริง
เป้าหมายของการทำข่าวด้วยข้อมูล
คุณสุภอรรถ กล่าวย้ำว่า การทำข่าวด้วยข้อมูลไม่ได้มีเป้าหมายแค่การสร้างยอดไลก์หรือยอดแชร์ แต่ต้องมุ่งหวังให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเชิงนโยบาย ผ่านกระบวนการตั้งคำถามที่แหลมคม การหาข้อมูลที่ไม่มีใน Google และการเปรียบเทียบข้อมูลเพื่อให้เห็นความจริงที่ซ่อนอยู่
นอกจากนี้ ในช่วงบ่ายของการอบรม สมาชิกยังได้ร่วมทำเวิร์กช็อปร่วมกับทีมงาน Rocket Media Lab เพื่อเรียนรู้ทักษะการนำข้อมูลสาธารณะมาสร้างสรรค์เป็นชิ้นงาน โดยมุ่งเน้นไปที่กรณีศึกษาจากงบประมาณรายจ่ายของหน่วยงานภายใต้กรุงเทพมหานคร เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับสื่อมวลชนในการนำเสนอประเด็นเกี่ยวกับการเลือกตั้งกรุงเทพมหานครที่กำลังจะเกิดขึ้น
การทำงานข่าวด้วยข้อมูลต้องมีเอกลักษณ์
คุณสันติชัย อาภรณ์ศรี บรรณาธิการ Rocket Media Lab กล่าวว่า การทำงานข่าวด้วยข้อมูลมีเป้าหมายสำคัญ 2 ประการ คือ การสร้างแรงกระเพื่อมในวงกว้าง และการผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเชิงนโยบาย โดยปกติ การทำงานข่าวมักติดกับดักข่าวรายวัน จนไม่มีเวลาทำข้อมูลเชิงลึก ซึ่งข้อมูลที่ผ่านการจัดระเบียบแล้วจะทำหน้าที่เป็นข้อต่อสำคัญ ช่วยให้นักข่าวทำงานได้รวดเร็วและมีน้ำหนักมากขึ้น
คุณสันติชัย กล่าวย้ำว่า การทำงานข้อมูลไม่ได้จำกัดอยู่แค่ Google แต่รวมถึงการสืบค้นในหลายรูปแบบ ตั้งแต่การค้นหาข้อมูลในหอสมุดแห่งชาติ การลงพื้นที่สำรวจ หรือการนำข้อมูลจากไฟล์ต่าง ๆ มารวบรวมจนเกิดเป็นฐานข้อมูลใหม่ และสามารถนำเสนอเนื้อหาในรูปแบบที่คนอื่นไม่สามารถเลียนแบบได้ง่าย
