ปราสาทหินพิมาย หนึ่งในโบราณสถานที่สำคัญที่สุดของประเทศไทย กำลังอยู่ในระหว่างการผลักดันเพื่อขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก โดยองค์การยูเนสโก โบราณสถานแห่งนี้ตั้งอยู่ที่อำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา เป็นตัวแทนของศิลปะขอมโบราณที่งดงามและทรงคุณค่าอย่างยิ่ง
ประวัติความเป็นมา
ปราสาทหินพิมายสร้างขึ้นในสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 แห่งอาณาจักรขอม เมื่อประมาณพุทธศตวรรษที่ 18 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นพุทธสถานในศาสนาพุทธนิกายมหายาน ตัวปราสาทสร้างด้วยหินทรายสีขาวอมชมพู มีแผนผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ล้อมรอบด้วยกำแพงและคูน้ำ มีประตูเข้าหลักทางทิศใต้ ภายในประกอบด้วยระเบียงคดและปราสาทประธาน
สถาปัตยกรรมอันโดดเด่น
จุดเด่นของปราสาทหินพิมายคือการแกะสลักลวดลายบนทับหลังและเสาประดับประตูอย่างประณีต ซึ่งเล่าเรื่องราวทางพุทธศาสนาและเทพนิยายฮินดู นอกจากนี้ยังมีภาพจำหลักเรื่องราวของพระพุทธเจ้าและพระโพธิสัตว์ที่สวยงาม
- ทับหลังนารายณ์บรรทมสินธุ์ เป็นภาพสลักพระนารายณ์บรรทมบนบ่าของอนันตนาคราช ถือเป็นชิ้นงานที่สำคัญที่สุดชิ้นหนึ่ง
- ภาพจำหลักการกวนเกษียณสมุทร ซึ่งเป็นเทพปกรณัมฮินดูที่ปรากฏในหลายแห่ง
- ลวดลายพรรณพฤกษาและสัตว์หิมพานต์ที่สลักอย่างวิจิตร
การผลักดันสู่มรดกโลก
ปัจจุบัน กรมศิลปากรได้ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการจัดทำเอกสารเพื่อเสนอให้ปราสาทหินพิมายขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางวัฒนธรรม โดยคาดว่าจะสามารถเสนอได้ภายในปี พ.ศ. 2568 การขึ้นทะเบียนครั้งนี้จะช่วยอนุรักษ์และส่งเสริมการท่องเที่ยวในภูมิภาคอีสานใต้ได้อย่างยั่งยืน
ความสำคัญระดับโลก
ปราสาทหินพิมายไม่เพียงแต่เป็นสัญลักษณ์ของความรุ่งเรืองของอาณาจักรขอมในอดีต แต่ยังเป็นหลักฐานสำคัญของการเผยแผ่พุทธศาสนามหายานในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ การเป็นมรดกโลกจะช่วยให้คนทั่วโลกรู้จักและตระหนักถึงคุณค่าของโบราณสถานแห่งนี้มากยิ่งขึ้น
สำหรับผู้ที่สนใจสามารถเดินทางไปชมความงามของปราสาทหินพิมายได้ทุกวัน ตั้งแต่เวลา 07.30 - 18.00 น. โดยมีค่าเข้าชมสำหรับชาวไทย 20 บาท และชาวต่างชาติ 100 บาท การเดินทางสะดวกด้วยรถยนต์ส่วนตัวหรือรถประจำทางจากตัวเมืองนครราชสีมา



