สหรัฐฯ ยื่นฟ้องราอูล คาสโตร อดีตผู้นำคิวบา ฐานฆาตกรรมชาวอเมริกัน

กระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯ ได้ยื่นฟ้องดำเนินคดีอาญาต่ออดีตประธานาธิบดีราอูล คาสโตร แห่งคิวบา ในวันพุธที่ 20 พฤษภาคม 2569 ในข้อหาที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ยิงเครื่องบินพลเรือนขององค์กรผู้ลี้ภัยชาวคิวบา-อเมริกัน 2 ลำตกเมื่อปี 2539 ซึ่งทำให้ชาวคิวบากับชาวอเมริกันเสียชีวิต 4 ศพ

รายละเอียดข้อกล่าวหา

ท็อดด์ แบลนช์ รักษาการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯ ระบุว่า นายคาสโตร วัย 94 ปี ซึ่งเป็นน้องชายของฟิเดล คาสโตร อดีตผู้นำการปฏิวัติผู้ล่วงลับ ถูกตั้งข้อหาฐานสมรู้ร่วมคิดในการฆาตกรรมพลเมืองสหรัฐฯ การฆาตกรรม และการทำลายเครื่องบิน นอกจากนี้ยังมีจำเลยรายอื่น ๆ ที่ถูกตั้งข้อหาในคำฟ้องฉบับนี้ด้วย ซึ่งได้รับการอนุมัติฟ้องจากคณะลูกขุนใหญ่เมื่อวันที่ 23 เมษายน

การแถลงข่าว

การประกาศตั้งข้อหาดังกล่าวมีขึ้นในระหว่างการแถลงข่าว ณ บริเวณหน้าอาคารฟรีดอม ทาวเวอร์ ในเมืองไมอามี ซึ่งเป็นสถานที่เชิงสัญลักษณ์สำหรับชาวคิวบา-อเมริกันที่อพยพออกจากประเทศคอมมิวนิสต์แห่งนี้ ในระหว่างการแถลงข่าว เจ้าหน้าที่รัฐยังได้ร่วมไว้อาลัยให้แก่ชาวคิวบา-อเมริกันทั้ง 4 ราย โดยเป็นพลเมืองสหรัฐฯ 3 ราย และผู้พำนักถาวรตามกฎหมายของสหรัฐฯ อีก 1 ราย ที่เสียชีวิตอยู่บนเครื่องบินพลเรือนที่ถูกกองทัพอากาศคิวบายิงตกเมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2539 โดยในขณะนั้น นายคาสโตรดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมของคิวบา

—

เหตุการณ์ยิงเครื่องบิน

เครื่องบินพลเรือนดังกล่าวเป็นของกลุ่ม 'Brothers to the Rescue' ซึ่งก่อตั้งขึ้นในปี 2534 โดยโฮเซ บาซุลโต นักบินชาวคิวบา-อเมริกัน ร่วมกับผู้ลี้ภัยชาวคิวบาคนอื่น ๆ โดยองค์กรนี้จะออกปฏิบัติการทำภารกิจช่วยเหลือชาวคิวบาในน่านน้ำระหว่างคิวบากับรัฐฟลอริดา หลังจากที่คนเหล่านั้นพากันหลบหนีออกจากประเทศคอมมิวนิสต์ด้วยแพที่ต่อขึ้นเองตามมีตามเกิด ทว่าในระหว่างการทำภารกิจครั้งหนึ่ง เครื่องบิน 2 ลำของกลุ่มถูกเครื่องบินขับไล่มิก-29 ของคิวบายิงตกในน่านฟ้าสากล ขณะที่ทางฝั่งคิวบาได้ออกมาอ้างซ้ำหลายครั้งว่าเครื่องบินเหล่านั้นรุกล้ำน่านฟ้าของคิวบา

รายงานจากองค์กรระหว่างประเทศ

รายงานจากองค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศขององค์การสหประชาชาติ และคณะกรรมาธิการสิทธิมนุษยชนระหว่างอเมริกา สรุปตรงกันว่าผู้เคราะห์ร้ายทั้ง 4 คนเสียชีวิตอันเป็นผลมาจากการกระทำโดยตรงของตัวแทนจากรัฐคิวบาในน่านฟ้าสากล และคิวบาลงมือโดยไม่ได้ปฏิบัติตามขั้นตอนมาตรฐานในการสกัดกั้น ในเวลานั้น รัฐบาลสหรัฐฯ ของประธานาธิบดีบิล คลินตัน และสภาคองเกรสออกมาประณามการกระทำของคิวบาอย่างรุนแรงในทันที ซึ่งนำไปสู่การบังคับใช้มาตรการคว่ำบาตรและมาตรการอื่น ๆ รวมถึงการตัดสินลงโทษชายคนหนึ่งที่ถูกกล่าวหาว่าเป็นผู้ส่งข้อมูลเกี่ยวกับภารกิจของกลุ่ม Brothers to the Rescue ให้แก่ทางคิวบา

ความขัดแย้งทางการเมือง

อย่างไรก็ดี แม้เวลาจะล่วงเลยมานานถึง 30 ปี เหตุการณ์นี้ยังคงเป็นหนึ่งในประเด็นที่มีความขัดแย้งทางการเมืองรุนแรงที่สุดในประวัติศาสตร์ความสัมพันธ์สมัยใหม่ระหว่างสหรัฐฯ และคิวบา บรรดาสมาชิกสภาชาวอเมริกันเชื้อสายคิวบา นักเคลื่อนไหวเพื่อผู้ลี้ภัย และครอบครัวของผู้เสียชีวิตต่างเรียกร้องมาอย่างยาวนานให้มีการดำเนินคดีนายคาสโตรในสหรัฐฯ

สถานะของราอูล คาสโตร

ทั้งนี้ ในประเทศคิวบา ราอูล คาสโตร ยังคงเป็นผู้มีอิทธิพลอย่างสูง แม้ว่าจะก้าวลงจากตำแหน่งประธานาธิบดีในปี 2561 และลงจากตำแหน่งเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์ในปี 2564 ก็ตาม โดยก่อนหน้าที่จะมีประกาศสั่งฟ้องในวันพุธนี้ ทางการคิวบาเพิ่งจะมีการประกาศจัดงานเฉลิมฉลองทั่วประเทศเนื่องในโอกาสวันคล้ายวันเกิดครบรอบ 95 ปีของคาสโตร ซึ่งจะมาถึงในวันที่ 3 มิถุนายนนี้