สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา ทรงเป็นที่รักและภาคภูมิใจของคนไทยทั้งชาติ โดยเฉพาะอย่างยิ่งพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ผู้ทรงเป็นพระราชบิดา พระองค์ทรงเป็นพระราชธิดาที่รู้พระทัยทูลกระหม่อมพ่อยิ่งนัก ทรงถอดแบบความองอาจเข้มแข็งและพระจริยวัตรงดงาม เป็นที่ชื่นชมของประชาชน
การสถาปนาพระฐานันดรศักดิ์
หลังจากพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติเป็นรัชกาลที่ 10 เมื่อวันที่ 4 พฤษภาคม 2562 ได้ทรงสถาปนาพระฐานันดรศักดิ์พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าพัชรกิติยาภา ขึ้นเป็นสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี ต่อมาในวันที่ 28 กรกฎาคม 2562 มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ สถาปนาพระองค์เป็นเจ้าฟ้าต่างกรมฝ่ายใน พระนามตามจารึกในพระสุพรรณบัฏว่า สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา
พระกรณียกิจสำคัญ
สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภาฯ ทรงปฏิบัติพระกรณียกิจด้วยพระวิริยอุตสาหะและกตัญญูกตเวทิตา ทรงรับพระราชกิจแทนพระองค์ในหลายวาระ ทรงเป็นประธานมูลนิธิอาสาเพื่อนพึ่ง (ภาฯ) ยามยาก สภากาชาดไทย ทรงปฏิบัติงานที่คณะทูตถาวรแห่งประเทศไทยประจำสหประชาชาติ ณ นครนิวยอร์ก และทรงรับราชการในตำแหน่งอัยการผู้เชี่ยวชาญ สำนักงานอัยการสูงสุด ทรงก่อตั้งโครงการกำลังใจในพระดำริเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้ต้องขัง
ความรักระหว่างพระราชบิดาและพระราชธิดา
ความรักความผูกพันระหว่างทูลกระหม่อมพ่อและพระราชธิดาพระองค์ใหญ่ปรากฏชัดมาตลอด ทรงรักและทะนุถนอมพระราชธิดาอย่างที่สุด ดังที่ปรากฏในนิตยสารสกุลไทยว่า สมเด็จพระยุพราชในฐานะพระราชบิดาทรงรักใคร่พระราชบุตรีเป็นที่ยิ่ง แม้ทรงเหน็ดเหนื่อยจากพระราชภาระ เมื่อกลับถึงพระที่นั่งอัมพรสถาน ทรงอุ้มชูพระราชธิดาน้อยแล้วทรงมีพระพักตร์แช่มชื่น ไม่ทรงเหน็ดเหนื่อยเลย ทรงเข็นรถพระที่นั่งเล็กๆ ของพระราชธิดาไปตามสนามหญ้า ความรักลึกซึ้งนี้เห็นได้เมื่อครั้งทรงพาพระราชธิดาออกงาน พระราชธิดาทรงดิ้นรนจะไปหาพระราชบิดา จนต้องทรงอุ้มมาวางในพระเพลา จึงทรงหยุดนิ่งและแลดูผู้มาเฝ้าทูลละอองพระบาทด้วยสายพระเนตรแจ่มแจ๋ว บางครั้งแหงนพระพักตร์จ้องดูพระราชบิดาอย่างบริสุทธิ์ไร้เดียงสา แสดงให้เห็นว่าพระราชธิดาทรงติดพระราชบิดาเพียงใด
พระดำรัสเกี่ยวกับการเลี้ยงดู
เมื่อมีผู้กราบบังคมทูลถามถึงวิธีเลี้ยงดูพระราชธิดา มีพระราชดำรัสตอบว่า รู้สึกมีความรับผิดชอบเพิ่มขึ้น ดูจากประสบการณ์ที่ตนเองเป็นลูกมา และนำความรู้สึกนั้นมาใช้ ทรงอยากให้ลูกสมใจในสิ่งที่ปรารถนา มีโอกาสและความพร้อมในการดำรงชีวิตในวิถีทางที่ดี มีความมั่นใจและสบายใจ พร้อมที่จะเลือกชีวิตในทางที่ถูกต้องและมีความสุขตามที่เลือก
ทรงเข้มงวดเรื่องสุขภาพ กินเป็นเวลา นอนเป็นเวลา ทานอาหารที่มีประโยชน์ รักษาความสะอาด ออกกำลังกาย และพัฒนาตามวัย ทางด้านจิตใจเน้นกิริยามารยาทที่เด็กควรรู้ ทรงติดตามอย่างใกล้ชิด เพื่อให้เติบใหญ่สมบูรณ์ทั้งร่างกายและจิตใจ
ทรงให้ความสำคัญกับการศึกษาและการพัฒนาตนเอง ตรัสว่าเวลาที่อยู่ในวัยเรียนควรอุทิศให้การศึกษาและกิจกรรมนอกห้องเรียน เช่น กีฬา ดนตรี และงานอดิเรก ทรงบอกลูกว่าเวลาเที่ยวเตร่ไม่หนีไปไหน แต่โอกาสฝึกตนมีน้อย ดังนั้นควรเตรียมตัวให้พร้อม เมื่อโตเป็นผู้ใหญ่จะได้ผลจากการลงทุน
ทรงเลี้ยงดูพระราชธิดาให้ใช้ชีวิตอย่างเด็กสามัญ ต่างกันที่ว่าเป็นลูกสมเด็จพระบรมฯ ไม่ใช่ลูกพระเจ้าแผ่นดิน ทรงสอนให้มีคุณภาพ มีกิริยามารยาทเป็นผู้ดี แต่อดทนและเรียนรู้เหมือนเด็กสามัญ ทรงเน้นการพึ่งตัวเอง ป้องกันตัวเอง รู้จักเข้ากับเพื่อน มีน้ำใจ อดทน รู้จักให้และรับ เพื่อให้มีพื้นฐานในการคบเพื่อนและสังคม ทรงสอนว่าอุปสรรคและความลำบากเป็นของธรรมดา ไม่ว่าจะเกิดเป็นใคร ชาติไหน ภาษาไหน ก็เหมือนกัน ถ้ารู้จักอดทนและแก้ปัญหาตั้งแต่เด็ก ชีวิตจะเบาขึ้น
แบบอย่างและบทบาทในสังคม
สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภาฯ ทรงเป็นความภาคภูมิใจของทูลกระหม่อมพ่ออย่างแท้จริง ทรงเป็นพระราชวงศ์รุ่นใหม่ที่เป็นแบบอย่างในทุกด้าน โดยเฉพาะความกตัญญู ความเสียสละ และการทุ่มเททำงานเพื่อประโยชน์ของชาติ ทรงมีบทบาทสำคัญในการช่วยเหลือผู้ด้อยโอกาส โดยเฉพาะผู้ต้องขังหญิงและเด็ก ให้เข้าถึงกระบวนการยุติธรรมและกลับมาดำรงชีวิตในสังคมได้ปกติสุข
ทรงได้รับการยอมรับจากวงการระบบงานยุติธรรมโลกในฐานะ "เจ้าหญิงนักกฎหมาย" ผู้ทรงมุ่งมั่นผลักดันสิทธิมนุษยชนในกระบวนการยุติธรรม ทรงได้รับการทูลถวายตำแหน่งทูตสันถวไมตรีด้านการส่งเสริมหลักนิติธรรมและระบบงานยุติธรรมทางอาญาจากสำนักงานป้องกันยาเสพติดและปราบปรามอาชญากรรมแห่งสหประชาชาติ ทรงเป็นตัวแทนประเทศไทยขึ้นกล่าวปาฐกถาบนเวทีระดับโลก
พระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวที่ว่า "การเลี้ยงลูกนั้นคงไม่ต้องพูดถึงว่าเป็นอย่างไร ขอให้ดูที่ผลงานก็แล้วกัน" สะท้อนความภูมิใจที่ทรงมีต่อพระราชธิดาพระองค์ใหญ่ ผู้ทรงเป็นที่ไว้วางพระราชหฤทัย ช่วยแบ่งเบาพระราชภาระได้มาก ตลอดเวลาที่ผ่านมาทรงปฏิบัติงานสร้างสรรค์ประโยชน์แก่ประเทศชาติและประชาชน สมกับที่ทรงได้รับการยกย่องเป็น "เจ้าหญิงแห่งปวงชนชาวไทย" คือรอยยิ้มแห่งความสุขของคนไทยทั้งประเทศ
