เมื่อวันที่ 21 มิถุนายน 2567 พรรคก้าวไกลได้ยื่นร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยการออกเสียงประชามติ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ต่อประธานสภาผู้แทนราษฎร โดยมีสาระสำคัญในการแก้ไขเงื่อนไขการออกเสียงประชามติให้ประชาชนมีส่วนร่วมโดยตรงมากขึ้น
ลดเงื่อนไขเสียงข้างมาก 3 ประเด็นหลัก
นายชัยธวัช ตุลาธน สส.บัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล ในฐานะผู้ยื่นร่างกฎหมาย เปิดเผยว่า ร่างแก้ไขดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อลดเงื่อนไขการออกเสียงประชามติที่ซับซ้อนและเป็นอุปสรรค โดยเฉพาะการกำหนดให้ต้องมีผู้มาใช้สิทธิเกินกึ่งหนึ่งของผู้มีสิทธิออกเสียง ซึ่งเป็นเงื่อนไขที่ยากจะบรรลุในทางปฏิบัติ
สาระสำคัญของร่างแก้ไขประกอบด้วย 3 ประเด็นหลัก ได้แก่ การยกเลิกเงื่อนไขการออกเสียงประชามติที่ต้องมีผู้มาใช้สิทธิไม่น้อยกว่าร้อยละ 50 ของผู้มีสิทธิออกเสียง การยกเลิกเงื่อนไขการออกเสียงประชามติที่ต้องมีเสียงเห็นชอบมากกว่าเสียงไม่เห็นชอบ และการยกเลิกเงื่อนไขการออกเสียงประชามติที่ต้องมีเสียงเห็นชอบไม่น้อยกว่าร้อยละ 25 ของผู้มีสิทธิออกเสียง
เพิ่มช่องทางให้ประชาชนเสนอเรื่องขอทำประชามติ
นอกจากนี้ ร่างแก้ไขยังเปิดช่องให้ประชาชนสามารถเสนอเรื่องขอให้มีการออกเสียงประชามติได้ โดยการเข้าชื่อเสนอยื่นต่อประธานรัฐสภา ซึ่งเป็นสิทธิโดยตรงของประชาชนตามรัฐธรรมนูญมาตรา 133 ที่บัญญัติให้ประชาชนมีสิทธิเข้าชื่อเสนอร่างกฎหมายได้
นายชัยธวัช กล่าวว่า “การแก้ไข พ.ร.บ.ประชามติครั้งนี้ จะทำให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการกำหนดอนาคตของประเทศโดยตรง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ หรือประเด็นสำคัญอื่นๆ ที่กระทบต่อชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชน”
พรรคก้าวไกลหวังผลักดันให้ผ่านสภาฯ
พรรคก้าวไกลคาดหวังว่าร่างแก้ไขดังกล่าวจะได้รับการพิจารณาจากสภาผู้แทนราษฎรโดยเร็ว และจะได้รับความร่วมมือจากพรรคการเมืองอื่นๆ ในการผลักดันให้ผ่านออกมาเป็นกฎหมาย
“เราหวังว่าสภาจะเห็นความสำคัญของการมีส่วนร่วมของประชาชน และร่วมกันผลักดันกฎหมายฉบับนี้ให้สำเร็จ เพื่อให้ประเทศไทยก้าวไปข้างหน้าด้วยประชาธิปไตยที่เข้มแข็งและยั่งยืน” นายชัยธวัช กล่าวทิ้งท้าย
ปฏิกิริยาจากฝ่ายการเมืองและนักวิชาการ
ด้านนายวิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรี กล่าวถึงร่างแก้ไขดังกล่าวว่า ต้องพิจารณารายละเอียดก่อน แต่โดยหลักการแล้วการลดเงื่อนไขการออกเสียงประชามติอาจทำให้เกิดความเสี่ยงในการนำประเด็นที่ละเอียดอ่อนมาใช้เสียงข้างมากตัดสิน
ขณะที่นักวิชาการบางส่วนเห็นว่า การแก้ไข พ.ร.บ.ประชามติเป็นเรื่องที่ดี เพราะจะช่วยให้ประชาชนมีส่วนร่วมทางการเมืองมากขึ้น แต่ควรมีการกำหนดกลไกป้องกันการใช้อำนาจโดยไม่ชอบด้วย
